– نۇربەك تۇراربەكۇلى, ٶزٸڭٸز تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸنە قالاي كەلدٸڭٸز, جالپى تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸنە كەلۋٸڭٸزگە نە تٷرتكٸ بولدى?
– مەن 1981 جىلى كازتالوۆ اۋدانى بوستاندىق اۋلىندا دٷنيەگە كەلدٸم. 1998 جىلى ج.دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى پەداگوگيكالىق كوللەدجدە دەنەشىنىقتىرۋ ماماندىعى بويىنشا وقىدىم.
2000 جىلى ەۋە دەسانت ەسكەرٸ قاتارىندا قاپشاعاي قالاسىندا ەكٸ جىل وتان الدىنداعى بورىشىمدى ٶتەپ, 2003 جىلى م.ٶتەمٸسوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸندە العاشقى ەسكەري دايىندىق جەنە دەنەشىنىقتىرۋ فاكۋلتەتٸنە گرانتقا تٷستٸم. 2006 جىلى ورال كوللەدجٸندە "قارجى" ماماندىعى بويىنشا وقىدىم.
ال كەيٸن باتىس قازاقستان يننوۆاتسييالىق-تەxنولوگييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنەن "مەملەكەتتٸك جەنە جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ" ماماندىعىن بٸتٸردٸم. 2020 جىلى دەل وسى ۋنيۆەرسيتەتتەن "قورشاعان ورتانى قورعاۋ جەنە ٶمٸر تٸرشٸلٸگٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ" ماماندىعى بويىنشا بٸلٸمٸمدٸ تەمامدادىم.
جالپى تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸنە كٸشكەنتايدان بوستاندىق اۋلىندا بٸرگە ٶسكەن دوسىم شاقىردى. دوسىم "مىناۋ – سەنٸڭ ٸستەيتٸن ماماندىعىڭ, ەلگە قىزمەت ەتٸپ, حالىققا كٶمەكتەسەسٸڭ" دەدٸ. سەبەبٸ مەن ەردايىم كەز كەلگەن ادامعا كٶمەكتەسٸپ جٷرەتٸن ەدٸم.
– تٶتەنشە جاعداي بويىنشا شاقىرتۋ تٷسكەندە كەز كەلگەن قۇتقارۋشى قانداي سحەما بويىنشا جۇمىس ٸستەيدٸ نەمەسە قۇتقارۋشىلارعا العاش قانداي وي كەلەدٸ?
– ەڭ بٸرٸنشٸ تٶتەنشە جاعداي قانداي سيپاتتا ەكەنٸ, ول جەردەن ادامداردى قالاي امان-ەسەن قۇتقارىپ الىپ شىعاتىنىمىز تۋرالى, قانداي قۇرالدار كەرەك ەكەنٸ تۋرالى ويلايسىڭ.
ال كەيٸن تٶتەنشە جاعداي ورنىنا جەتٸپ, وقيعانى كٶزٸڭمەن كٶرگەننەن كەيٸن سول جەردە شەشٸم قابىلدايسىڭ.
– باتىس قازاقستان وبلىسى تٶتەنشە جاعداي دەپارتامەنتٸنە جيٸ قانداي شاقىرتۋلار تٷسەدٸ? ەسٸرەسە, قاي مەزگٸلدە جۇمىس كٷردەلەنە تٷسەدٸ?
– باتىس قازاقستان وبلىسىندا 5 ٸرٸ ٶزەن اعادى. كٶبٸنە كٶكتەمدە تٶتەنشە جاعداي تاسقىن سالدارىنان بولادى. ەلدٸمەكەندەرگە, كەسٸپورىندارعا كٶپ زاردابىن تيگٸزەدٸ.
كٶپٸرلەردٸ سۋعا كەتٸپ, اۋىلدارعا, مەكتەپتەرگە, جۇمىس ورىندارىنا قاتىناس بولماي قالادى. سول كەزدە بٸز ەردايىم حالىقتىڭ ورتاسىنان تابىلامىز, كٶمەكتەسەمٸز.
كەيبٸر كەزدەرٸ 10 نەمەسە 15 كٷن, كەيبٸر كەزدەرٸ ايلاپ جاتامىز. قايىقپەن ارعى بەت پەن بەرگٸ بەتكە قاتىناس جاساپ, تاسقىن سۋ بولعاندا, ەلدٸ مەكەندەرگە بارىپ, حالىققا كٶمەكتەسٸپ, ەلگە دەگەن پاتريوتتىق سەزٸمدەرٸمٸزدٸ كٶرسەتٸپ, ٶزٸڭنٸڭ تۋعان اۋىلىڭداي جۇمىس ٸستەپ, وسىلايشا, حالىقتان العىس الامىز!
تٶتەنشە جاعداي باسىلىپ, تاسقىن سۋ قايتقان سوڭ اقساقالدار باتا بەرٸپ, بەرٸمٸزدٸ جيناپ, ەكٸمدەر العىس ايتىپ جاتادى.
سودان كەيٸن قالا اراسىندا كٶپقاباتتى ٷيلەردەن ٶرت شىققاندا, تٶمەنگٸ, جوعارى قاباتتاردان ادامداردى ەۆاكۋاتسييالايمىز. زاۋىتتاردىڭ ٸشٸندە كٶپ جاعدايلار بولادى. ادامدار اپپاراتتارعا, ستانوكتارعا تٷسٸپ قالىپ جاتادى. اياقتارى, قولدارى زارداپ شەگەدٸ, سولاردى الىپ شىعامىز.
ودان بٶلەك ٷلكەن جول اپاتتارى بولادى. اۆتوبۋستار تٷيٸسٸپ قالىپ جاتادى. سوندايدا قۇتقارۋشىلار بٸر بٶلٸم جەتپەگەن جاعدايدا ەكٸنشٸ بٶلٸمدٸ جٸبەرٸپ, جەدەل جەردەم كەلگەنشە زارداپ شەككەن ادامداردىڭ جاراقاتتارىن تاڭىپ, العاشقى مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتەدٸ.
– تٷرلٸ تٶتەنشە جاعداي بولىپ جاتادى. ونىڭ ٸشٸندە سۋدان ادامدى قۇتقارامىز, تٷتٸن اراسىنان ادامداردى الىپ شىعىپ, اداسقان جانداردى تاۋىپ الىپ جاتامىز.
سول ارقىلى كەيدە ادامداردىڭ العىسىن الىپ جاتاسىڭ, كەيدە قايعىلى وقيعالارعا تاپ بولىپ, اتا-اناسى, بالالارى جىلاپ جاتقان وقيعالارعا دا كۋە بولاسىڭ.
ەستە قالعان بٸر وقيعا – ەڭ بٸرٸنشٸ جۇمىسقا كٸرگەندەگٸ جاعداي. ادام سۋعا باتىپ كەتكەن ەكەن. جاعادا پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ كٷتٸپ تۇردى. دەنە قاپ-قارا بولىپ ٸسٸنٸپ, يٸستەنٸپ كەتكەن, ۇستاۋعا دا كەلمەيدٸ. ماتامەن جاعاعا الىپ شىقتىم. سول ەسٸمدە قالىپتى. بىلاي بٸر كٷندە بەس-التاۋ, كەيدە تٸپتٸ ون شاقتى وقيعا بولادى.
– جيٸ كەزدەسەتٸن بٸر تٶتەنشە جاعداي بويىنشا ازاماتتارعا قانداي كەڭەس بەرە الاسىز?
– پەتەردەن ٶرت شىققان كەزدە ەڭ الدىمەن ٷرەي تۋعىزباي سالقىنقاندىلىقتى ساقتاۋعا تىرىسۋ قاجەت, 101,112 تەلەفوندارى بويىنشا قۇتقارۋ قىزمەتتەرٸن شاقىرىپ, ولارعا تولىق اقپاراتتى: مەكەنجايىن, وقيعا ورنىن, ٶز دەرەكتەرٸن ايتىپ, حاباردار ەتۋ كەرەك.
ەلسٸز جەنە ەرەكەتكە قابٸلەتسٸز ازاماتتاردى, بالالار مەن قارت ادامدارى ەۆاكۋاتسييالاۋ قاجەت. ادامداردى عيماراتتان دالاعا شىعارۋ قاجەت.
– تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸندە بٸرنەشە جىل جۇمىس ٸستەۋ ارقىلى نە الدىڭىز, نە ٷيرەندٸڭٸز?
– تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ بولعاننان بەرٸ ٶزٸمدٸ ۇستاۋعا, قىزبالىققا سالىنباۋعا, كەز كەلگەن جەردە تەۋەكەلگە بەل بايلاماۋعا, ەپتٸلٸككە, بٸرنەشە مامان يەسٸ بولۋعا, سابىرلىققا, تٶزٸمدٸلٸككە, تەز ارادا دۇرىس, وڭاي جولمەن شەشٸم قابىلداۋعا, ادامداردى سابىرعا شاقىرۋعا ٷيرەندٸم.
بۇل قىزمەت تٶتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ ٷشٸن تٷرلٸ ٸس شارالار ٶتكٸزۋگە زور ٷلەسٸن تيگٸزدٸ, ٷلكەن تەجٸريبە الدىم! "جٸگٸتكە جەتٸ ٶنەر دە از" دەيدٸ عوي. مٸنە سونىڭ دەلەلٸ – جەدەل قۇتقارۋ جاساعىنداعى قۇتقارۋشىلار, ولاردىڭ دا ٶنەرٸ سان الۋان!
سۇحباتتاسقان قۋانىش ەرمەكوۆا
