ۋلتيماتۋم جايى نە بولدى? ترامپ رەسەي مۇنايىن تۇتىناتىن ەلدەردٸ شىنداپ قىسپاققا الا باستادى

ۋلتيماتۋم جايى نە بولدى? ترامپ رەسەي مۇنايىن تۇتىناتىن ەلدەردٸ شىنداپ قىسپاققا الا باستادى
جاساندى ينتەللەكت/Dalanews

ەرتەڭ – 8 تامىز, ياعني ترامپتىڭ رەسەيگە قويعان ۋلتيماتۋمىنىڭ سوڭعى كٷنٸ. ول ورىندالسا, ۋكرايناداعى سوعىس اياقتالۋى تيٸس. ال ورىندالماسا, رەسەيگە قارسى سانكتسييالار ٸشٸندەگٸ ەڭ قاتالى – مۇناي سالاسىنا قاتىستىسى ٸسكە قوسىلماق. 7 تامىز - بٷگٸننٸڭ ٶزٸندە گەوساياسي اۋاننىڭ قالاي قاراي ويىسىپ جاتقانى انىق اڭعارىلادى. مۇنى Dalanews.kz سايتىنان وقىپ-بٸلە وتىرىڭىزدار.

قازٸر اق ٷي ابىر-سابىر. جۋرناليستەر الدىنا بٸر شىعىپ ٷلگەرگەن ترامپ, ەزٸرگە رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتينمەن جەنە ۋكراينا كٶشباسشىسى ۆلاديمير زەلەنسكييمەن جەكە كەزدەسۋ ىقتيمالدىعى جوعارى ەكەنٸن عانا ايتتى. ال ۋلتيماتۋمنىڭ ورىندالۋ-ورىندالماۋ جايى تۋرالى اقش پرەزيدەنتٸ جاق اشىپ, ەشتەڭە ايتپادى. "اۋزى كٷيگەن ٷرٸپ ٸشەدٸ" دەگەننٸڭ كەرٸن كەلتٸرٸپ, تەك "ٶتكەندەگٸدەي بولىپ جٷرمەسٸن, سوندىقتان بۇل رەتتە اسىعىستىق تانىتقىم كەلمەيدٸ" دەپ قىسقا قايىردى دونالد ترامپ (ٶتكەندە ول ۋكرايناداعى ەسكەري ٸس-قيمىلدار اياقتالدى دەپ جارييالاي سالعان, بٸراق سٶز جٷزٸندەگٸ دٷنيە ٸسكە كەلگەندە جٷرمەيتٸن بولىپ شىققان. سودان بەرٸ دونالد ۆوۆاعا قاتتى ٶكپەلٸ – رەد.).

دەگەنمەن اتالعان تاقىرىپ تۇرعىسىندا كەشەلٸ بەرٸ شالت جٷرٸس-تۇرىستار بولىپ جاتىر. كٷنٸ كەشە ۆلاديمير پۋتين اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ ارنايى ٶكٸلٸ ستيۆەن ۋيتكوففتى قابىلدادى. اراداعى ەڭگٸمە شامامەن ٷش ساعاتقا سوزىلدى. قوس تاراپتىڭ ۋكراينا داعدارىسىن تالقىلاعانى, رەسەي امەريكالىق تاراپقا ۋكراين مەسەلەسٸ بويىنشا بەلگٸلەر بەرٸپ, ترامپتان دا تيٸستٸ بەلگٸلەردٸ قابىلداعانى ايتىلادى.

"كرەمل پۋتين مەن ۋيتكوففتىڭ كەلٸسسٶزدەرٸ تۋرالى تەك ترامپ ودان حاباردار بولعاننان كەيٸن عانا ەگجەي-تەگجەيلٸ ايتا الادى", - دەدٸ رەسەي فەدەراتسيياسى پرەزيدەنتٸنٸڭ كٶمەكشٸسٸ يۋريي ۋشاكوۆ.

وسى كەزدەسۋدەن كەيٸن كٶپ ۇزاماي, جارتى ساعاتتان كەيٸن اق ٷيدٸڭ سايتىندا دونالد ترامپ قول قويعان جارلىق مەتٸنٸ جارييالاندى.

"ٷندٸستان ٷكٸمەتٸ قازٸرگٸ ۋاقىتتا رەسەي فەدەراتسيياسىنان مۇنايدى تٸكەلەي نەمەسە جاناما تٷردە يمپورتتاپ الىپ وتىر دەپ ويلايمىن. تيٸسٸنشە, قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس ٷندٸستاننان امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ كەدەندٸك اۋماعىنا يمپورتتالاتىن تاۋارلارعا ارنايى مٶلشەرلەمە بويىنشا قوسىمشا 25 پايىز باج سالىنادى", دەلٸنگەن جارلىقتىڭ مەتٸنٸندە.

بۇل تاريف قۇجاتقا قول قويىلعاننان كەيٸن 21 كٷننەن كەيٸن كٷشٸنە ەنەدٸ. دەمەك, 27 تامىزدا رەسەي مۇنايىن تۇتىنىپ قانا قويماي, ونى ٶڭدەپ ەۋروپاعا ساتۋ ارقىلى ەكونوميكاسىن كٶتەرٸپ وتىرعان ٷندٸستانعا قيىن تيمەك. ال ٷندٸستان رەسەيدٸڭ سەرٸكتەسٸ ەرٸ بريكس شەڭبەرٸندە كٶپتەگەن جوبالاردا بٸرٸن-بٸرٸ قولداپ وتىرادى.  سونداي-اق, اق ٷي ٷندٸستاننان بٶلەك رەسەي مۇنايىن يمپورتتايتىن باسقا ەلدەرگە دە تاريف ساياساتىن قاتاڭداتۋى مٷمكٸن ەكەنٸن جارييالادى. سەبەبٸ اقش-تىڭ پٸكٸرٸنشە, رەسەي مۇنايىن ساتىپ الۋ ۋكرايناداعى ەسكەري ٸس-قيمىلداردى قارجىلاندىرۋمەن پارا-پار.

ترامپ ٷندٸستانعا قارسى قوسارلاس سانكتسييالار ەنگٸزۋ تەك باستاماسى ەكەنٸن ايتتى.

"نەبەرٸ ارادا سەگٸز ساعات ٶتتٸ. ارى قاراي نە بولاتىنىن كٶرەيٸك... سٸزدەر ەلٸ بۇدان دا زورىن كٶرەسٸزدەر. بۇل تەك باستاماسى عانا. بۇدان دا كٶپ بولادى. قوسارلاس سانكتسييالاردى ايتامىن", - دەدٸ امەريكا پرەزيدەنتٸ. سٶيتكەن ترامپ قىتايعا قارسى وسىنداي شارالاردىڭ ەنگٸزٸلۋ ىقتيمالدىلىعىن دا جوققا شىعارمادى.

ال ٷندٸستان شىپ-پىر ەتٸپ قالدى. نيۋ-دەلي سۇق ساۋساعىمەن باتىستى نۇسقاپ: "قاراڭىزدارشى, اقش پەن ەۋروپالىق وداق رەسەيمەن ساۋدا-ساتتىق جاساماي جاتقان جوق ەمەس, جاساپ جاتىر. سوعان قاراماستان بٸزگە كەلگەندە, مەسكەۋمەن بايلانىستى ٷز دەيدٸ. مۇنى قالاي تٷسٸنۋگە بولادى" دەپ ايران-اسىر. ال قىتايدا كوروناۆيرۋس كەزٸندەگٸ شارالار قايتا قولعا الىنا باستاعان. چيكۋنگۋنيا دەگەن جاڭا ۆيرۋس شىعىپتى دەيدٸ. ونىڭ گەوساياساتقا قاتىسى بار ما, جوق پا, ول جاعىن بٸلمەدٸك. بەلگٸلٸسٸ, قىتاي كارانتينگە تارس جابىلىپ قالۋى بەك مٷمكٸن...