كٶپ كٷتكەندەي, ۇلتتىق بانك بٷگٸن, 29 قاراشادا بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا ٶز شەشٸمٸن جارييالادى. سونىمەن ول 15,25%-كە دەيٸن كٶتەرٸلدٸ. پروتسەنتتٸك دەلٸز +/- 1,0 پ.پ. قۇرادى. نەگٸزٸ, 2022 جىلدان بەرٸ بازالىق مٶلشەرلەمە 14,25% دەڭگەيٸندە قالىپتاسىپ كەلگەن. وسىلايشا بازالىق سىياقى مٶلشەرلەمەسٸنە ماڭايىنداعى دولبارلارعا نٷكتە قويىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل ارادا مىنا ەكٸ جايتتى ايقىنداي كەتەلٸك: بٸرٸنشٸدەن, بازالىق مٶلشەرلەمە - بۇل ۇلتتىق بانكتٸڭ كوممەرتسييالىق بانكتەرگە قىسقا مەرزٸمدٸ نەسيە بەرۋدە جەنە ولاردىڭ قاراجاتىن دەپوزيتٸنە قابىلداعاندا سٷيەنەتٸن پروتسەنتتٸك ستاۆكاسى. سونداي-اق وعان بانكتەر دە نەسيە مەن دەپوزيت سىياقى مٶلشەرلەمەلەرٸن بەلگٸلەۋ كەزٸندە سٷيەنەدٸ. ياعني, بانك سەكتورى, قارجى نارىعى, شوب, ٸرٸ بيزنەس, جالپى ينۆەستورلار قاۋىمى ٷشٸن بۇل ماڭىزدى اقپارات. ەكٸنشٸدەن, ۇلتتىق بانك كٶپ ٷشٸن كٷتپەگەن "تارتۋ" جاسادى. ياعني, 1% ٶسٸمدٸ ەشكٸم كٷتپەدٸ. جالپى, سوڭعى ەكٸ كٷنگە دەيٸن ٶسٸم تۋرالى مٷلدە سٶز بولماعان. وعان دەيٸن قارجىگەرلەر قاۋىمى "بازالىق مٶلشەرلەمە تٶمەندەتٸلەدٸ مە ەلدە وسى قالپىندا قالا ما" دەگەن نۇسقالاردا تاڭداۋ جاساۋمەن بولعان. ال تەڭگە قالاي ەلسٸرەي باستادى, سولاي بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ ٶسەتٸنٸ بەلگٸلٸ بولدى. كٶبٸسٸ 05%-كە ارقا سٷيەگەن ەدٸ. ەندٸ نەگە بۇلاي بولدى? تٶمەندە ۇلتتىق بانكتٸڭ ەگجەي-تەگجەيلٸ تٷسٸنٸكتەمەسٸن بەرە وتىرالىق:
قازاقستاندا جىلدىق ينفلياتسييا قازان ايىندا 8,5%-عا دەيٸن ٶستٸ
"بۇل "تاريفتٸ ينۆەستيتسيياعا ايىرباستاۋ" باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا رەتتەلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ ايتارلىقتاي قىمباتتاۋى مەن تەڭگەنٸڭ ەلسٸرەۋٸ سالدارىنان ورىن الۋدا. وعان قوسا ينفلياتسييانىڭ ورنىقتى بٶلٸگٸ دە ٶسۋدە. جوعارى ٸشكٸ سۇرانىس جاعدايىندا ازىق-تٷلٸككە جاتپايتىن تاۋارلار مەن نارىقتىق قىزمەتتەر باعاسىنىڭ ٶسۋٸ ينفلياتسييانىڭ جەدەلدەۋٸنە ىقپال ەتتٸ. بيۋدجەتتٸڭ كٸرٸس بٶلٸگٸن ورىنداماۋعا بايلانىستى جالعاسىپ جاتقان فيسكالدىق ىنتالاندىرۋ ەسەبٸنەن ەكونوميكا ٸشٸندەگٸ پروينفلياتسييالىق قىسىم ساقتالۋدا. قازان ايىندا حالىقتىڭ ينفلياتسييالىق كٷتۋلەرٸ تٶمەندەگەنمەن, قۇبىلمالى بولىپ قالۋدا".
جاھاندىق ينفلياتسييا جالپى باياۋلاۋدا
"بۇل دامىعان ەكونوميكالارداعى ەڭبەك نارىعىنداعى جاعدايدىڭ تۇراقتانۋى جەنە نەعۇرلىم باياۋ ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸكتٸ قوسا العاندا, سىرتقى مونەتارلىق تالاپتاردىڭ بٸرتٸندەپ جەڭٸلدەۋٸنە ەكەلۋدە. الايدا سىرتقى ينفلياتسييالىق قىسىم سوڭعى ايلاردا ارتۋدا. وعان ازىق-تٷلٸكتٸڭ ەلەمدٸك باعاسىنىڭ ٶسۋٸ, رەسەيدەگٸ نەعۇرلىم جوعارى ينفلياتسييا جەنە ايتارلىقتاي باعامدىق اۋىتقۋلار سەبەپ بولۋدا. قارجى نارىقتارىندا ەدەۋٸر ٶسكەن قۇبىلمالىلىق بايقالۋدا, بۇل بەلگٸسٸزدٸك پەن ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ ٶسۋٸنە ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن".
مۇناي باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸ
"بازالىق ستسەنارييدە Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى بولجامدى كەزەڭنٸڭ سوڭىنا دەيٸن ورتاشا ەسەپپەن بٸر باررەل ٷشٸن 70 اقش دوللارىنا دەيٸن تٶمەندەتۋ جاعىنا قاراي قايتا قارالدى. ستسەناريي شارتتارى باعانىڭ ناقتى ديناميكاسىن, قىتاي تاراپىنان سۇرانىستىڭ تٶمەندەۋٸن, ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ باياۋلاۋىن جەنە سولتٷستٸك جەنە وڭتٷستٸك امەريكادا ٶندٸرۋدٸڭ ٶسۋٸن ەسكەرە وتىرىپ قالىپتاستىرىلعان".
2024 جىلعا بولجانعان ينفلياتسييا 8-9%-كە دەيٸن ناقتىلاندى
"2025 جىلعا ارنالعان بولجام – 6,5-8,5%-عا دەيٸن, 2026 جىلعا ارنالعان بولجام 5,5-7,5%-عا دەيٸن ٶسۋ جاعىنا قاراي قايتا قارالدى. ينفلياتسييانىڭ ورنىقتى بٶلٸگٸ 2026 جىلى 5%-عا جاقىن قالىپتاسادى. جالپى ينفلياتسييا 2027 جىلى نىساناعا جاقىن قالىپتاسادى دەپ كٷتٸلەدٸ. الداعى جىلدارعا ينفلياتسييا بويىنشا نەعۇرلىم جوعارى بولجام فيسكالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ كەڭەيۋٸنە, تۇرعىن-ٷي كوممۋنالدىق قىزمەتتەر (تكق) رەفورمالارىنىڭ جالعاسۋىنا, ايىرباستاۋ باعامىنىڭ ەلسٸرەۋٸنە جەنە سىرتقى ينفلياتسييالىق قىسىمنىڭ كٷشەيۋٸنە بايلانىستى. ينفلياتسييا بولجامىنىڭ تەۋەكەلدەرٸ ٸشكٸ سۇرانىس تاراپىنان قىسىمنىڭ ٶسۋٸنە, سىرتقى ينفلياتسييانىڭ جەدەلدەۋٸنە جەنە ينفلياتسييالىق كٷتۋلەردٸڭ ارتۋىنا بايلانىستى. سونىمەن قاتار مەملەكەتتٸك قارجىنى تۇراقتاندىرۋ قۇرالدارىنا قاتىستى بەلگٸسٸزدٸك ساقتالۋدا. رەتتەلەتٸن باعالار مەن تاريفتەردٸ ودان ەرٸ ٶسۋٸ, ونىڭ قارقىنى مەن مەرزٸمٸ دە بولجامنىڭ ماڭىزدى تەۋەكەلٸ بولىپ قالىپ وتىر".
2024 جىلعا بولجانعان قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ٶسۋٸ 4-4,5% دەڭگەيٸندە ناقتىلاندى
"2025 جەنە 2026 جىلدارعا ارنالعان بولجام تيٸسٸنشە 4,5-5,5% جەنە 4,6-5,6%-عا دەيٸن قايتا قارالدى. نەعۇرلىم تٶمەن بولجامدار مۇنايدىڭ ستسەنارييلٸك باعاسىنىڭ تٶمەندەۋٸنە جەنە بٸرقالىپتى سىرتقى سۇرانىسقا بايلانىستى. ۇلتتىق بانكتٸڭ باعالاۋى بويىنشا بولجامدى كەزەڭ ٸشٸندە ەكونوميكا ٸشكٸ ۇسىنىس مٷمكٸندٸكتەرٸنەن اسىپ تٷسەتٸن سۇرانىستىڭ كەڭەيۋٸ جاعدايىندا ٶسەدٸ. بۇل ورنىقتى تٷردە پروينفلياتسييالىق قىسىم كٶرسەتەتٸن بولادى".
اقشا باعامى: تەڭگەنٸڭ ەلسٸرەۋٸ
"ايىرباستاۋ باعامىنىڭ ەلسٸرەۋٸ, ينفلياتسييانىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى ناقتى مەندەگٸ پايىزدىق مٶلشەرلەمەلەردٸڭ تٶمەندەۋٸ, سونداي-اق ونىڭ الداعى جىلدارعا بولجامدارىنىڭ ارتۋى اياسىندا جيىنتىق اقشا-كرەديت شارتتارى جۇمساردى. قارجى نارىقتارىندا ٶسكەن قۇبىلمالىلىقپەن بٸرگە بۇل بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ كٶتەرۋدٸ قاجەت ەتتٸ. قارجى جەنە ەنەرگەتيكا نارىقتارىنداعى قۇبىلمالىلىقتى ەسكەرە وتىرىپ, كوميتەت ينفلياتسييانى ورنىقتى باياۋلاۋ تراەكتوريياسىنا تەزٸرەك قايتارۋ جەنە 5%-دىق تارگەتكە جەتۋ ٷشٸن جاقىن ارادا شەشٸم قابىلداۋ كەزٸندە اقشا-كرەديت ساياساتىن قوسىمشا قاتاڭداتۋ قاجەتتٸلٸگٸن مۇقييات باقىلايتىن بولادى".
سٶز سوڭىندا قر ۇلتتىق بانكٸنٸڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتٸنٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمە بويىنشا كەزەكتٸ جوسپارلى شەشٸمٸ 2025 جىلعى 17 قاڭتاردا استانا قالاسىنىڭ ۋاقىتىمەن ساعات 12:00-دە جارييالاناتىنى ناقتىلانادى.
بۇعان دەيٸن بٸزدٸڭ سايتتا "تەڭگەنٸڭ قاتتى ەلسٸرەۋٸ بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋ مٷمكٸندٸگٸن جوققا شىعارادى" دەگەن ماقالا جارييالانعان بولاتىن.
