كەشەلٸ بەرٸ "ەسەلxان اپاي سٸز جايلى بٷي دەپتٸ عوي, ۋمراعا اپارىپ, بٸراز اقىننىڭ وبالىنا قالىپسىز عوي, راس پا?" دەپ جەكەمە ونداعان ادام ساۋال جولداپتى. بٸراز ەل اقيقاتىن بٸلٸپ تۇرسا دا, "وسى بٸر جەردەن وت شىعىپ كەتەر مە ەكەن, قىزىل كەڭٸردەك بوپ تالاسقان, قىزىققا كۋە بوپ قالار ما ەكەنبٸز" دەگەن پەندەشٸلٸگٸن جاسىرىپ جاتقان جوق. ايتارىم, "قۇلاعى ەدٸرەيٸپ, قۇيرىعى تٸكٸرەيٸپ" (يت تٸرلٸك, مىسىق تٸلەۋ) جاۋلاسار جاۋاپ كٷتكەندەر ٷمٸت ەتپەي-اق قويسىن...
ەسەلxان اپام – ايتىسكەر اقىنداردىڭ اناسى. جوتادان جول سالعان جامپوزى, جورعاسىنان جاڭىلماعان جٷيرٸگٸ. ول كٸسٸلەر ساxنادان ەلدٸڭ مۇڭىن, ۇرپاقتىڭ قامىن جىرلاپ جاتقاندا, بٸز مەكتەپتەن كەلە ساپ, سٶمكەمٸزدٸ بۇرىشقا لاقتىرىپ, تەلەديدارعا تەلمٸرەتٸنبٸز. لاقىلداعان كەستەلٸ ٶلەڭگە, لاپىلداعان وتتى ويلارعا سولاي ماxابباتىمىز ويانىپ, ىنتىزارىمىز اۋعان. جاسىراتىنى جوق, حالىق اقىنى, تٸرٸ ەسەلxاندى كٶرگەندە, ٶلەڭنەن قۇيعانداي ٶر تۇلعانى كٶرگەندە, قاراعان كٷيٸ قالشيىپ تۇرىپ قالعانبىز. وعان دا 27 جىل ٶتٸپتٸ.
اپاممەن ساxنادا ەكٸ رەت ديدارلاسىپپىن. بٸرٸ, يۋنەسكو دەڭگەيٸندە تويلانعان اباي تويىنىڭ اقتىق ايتىسىندا, ەكٸنشٸسٸ, جامبىل وبلىسىنىڭ 60 جىلدىعىنا ارنالعان تاراز تٶرٸندەگٸ جىر دوداسىندا. ەكەۋٸندە دە, قادىر, تۇمانباي, اقسەلەۋ... اعالارىمىز باستاعان قازىلار جەڭٸستٸ ماعان بەرٸپ جٸبەردٸ. قازاقي تەربيەمەن ٶسكەن بالامىز عوي... ەلٸ كٷنگە ىڭعايسىزدانام. جارايدى, ٶلەڭٸم ٶرنەكسٸز ەمەس شىعار, تاۋىپ ايتقان تۇستارىم دا بار بولار. بٸراق, جيىرماداعى ماعان بەرمەي-اق, اپامدى العا سالعاندا جاراسىپ تۇرار ەدٸ-اۋ, دەيمٸن... قايتەم, ەندٸ, تاعدىر عوي..! ودان سوڭ دا, اپاممەن شەي دەسكەن جەرٸمٸز جوق. كٶرگەن جەردە جٷگٸرٸپ بارىپ, قولىن الىپ, بەتٸنەن سٷيٸپ, اپالاپ تۇرار بالالىعىمىزدان, قول قۋسىرعان كٸشٸلٸگٸمٸزدەن جاڭىلمادىق. ەلٸ دە سول سىيلاستىق, سىرتتاي قادٸرلەۋ مەن تٸلەكتەستٸك پيعىلدامىز. سەبەبٸ, جاسى دا, جولى دا ٷلكەن, ٶنەرٸ دە بيٸك, ٶنەگەسٸ دە جەتەرلٸك.
ەندٸ, ەلگٸ سۇxباتتا, ماعان بايلانىستى رەنجٸڭكٸرەپ ايتسا, سولاي جەتكٸزگەن شىعار. ارانداتۋشىلار كٸسٸ سەنەتٸندەي قيسىنعا سالىپ ايتقان شىعار.
كٶڭٸلٸن قارايتاتىنداي, كٷدٸك ۇيالاتىپ, كٷمەن تۋعىزاتىنداي سٶزدٸ تاۋاپ ايتاتىن اعايىنعا كەندە ەمەسپٸز عوي...
تاۋ مەن تاستى جەل بۇزادى, ادامزاتتى سٶز بۇزادى. ول ٷشٸن مەن نەگە رەنجيٸن. "بٸلەتٸن ەدٸڭٸز عوي, نەگە ٶيتتٸڭٸز" دەپ, رەنجيتٸندەي, اپام مەنٸمەن كٶرشٸ تۇرعان جوق, ۇزاق ساپاردا بولعان جوق, سىرىمدى بٸلەتٸندەي ارامىزدا "الىس-بەرٸس" جٷرگەن جوق. الاشتىڭ اياۋلىسى, ارقالى اپام ايتتى, مەن كٶتەرٸپ الدىم...
جٷزدەسٸپ جاتساق, جٷرەك يلانارداي ۋەجٸمدٸ ايتارمىن, مٷمكٸندٸك تۋماسا, "مٷمٸننٸڭ جارى – قۇداي" دەپ, سابىر قىلارمىن. بٷلٸك شىعارعاننىڭ بٸز دە جاۋىمىز, بٷلدٸرگەندٸ بٸز دە تٷزەتسەك دەپ جٷرمٸز. جاماندىق ازايىپ, جاقسىلىق كٶبەيسە ەكەن, ازعىندىق جويىلىپ, ٸزگٸلٸك سالتانات قۇرسا ەكەن دەپ جٷرگەن قازاقپىز. مەنسٸز دە مەشٸت سالىپ, بٸزسٸز دە قايىرىم جاساپ جٷرگەن قايراتكەرلەر كٶپ. بٸزدٸ تانىماي-اق قاجىعا بارىپ, كٶڭٸلٸ تٷسكەندٸ ۋمراعا جٸبەرٸپ جاتقان مىرزالار دا جەتەرلٸك.
سٶزدٸڭ رەتٸ كەپ قالعان جەردە, سونداي نيەتتەگٸ اعالارعا "جاقىن-جۋىعىڭ مەن ماڭايىڭا عانا شۋاق شاشا بەرمەي, الاشتىڭ اقىندارىن دا ساپارعا شىعارىپ, قاسيەتتٸ جەردە دۇعا قىلۋىنا مٷمكٸندٸك تۋعىزساڭىزشى" دەپ ٶتٸنگەنٸم راس. ەلدٸڭ سٶزٸن ايتاتىن اقىندار عوي, ەل كٶرسٸن, جەر كٶرسٸن, تانىمى كەڭەيٸپ, تامىرى تەرەڭدەسٸن دەگەم.
ٶكٸنٸشكە وراي, جۇرت ۋمرانى عانا ايتادى. ال, سول ٶنەر جاناشىرلارى قانشاما ايتىسكەرلەردٸ تٷركيياعا, قىتايعا, مونعوليياعا, تٸپتٸ ەۋروپاداعى قانداستارىمىزعا دا ساپارلاتىپ, ىستىق جٷزدەسۋلەر مەن قيماس قاۋىشۋلارىنا سەبەپ بولدى. قازاقي قانى بار سول قاراگٶز قالتالىلار دٸن جايىندا ديدارلاسپاي-اق, رۋxاني بايلانىس ورناتپاي-اق, قانشاما ايتىسكەردٸڭ ٷيلٸ-جايلى بولۋىنا, وتباسىلىق مەسەلەرٸنٸڭ شەشٸلۋٸنە سەبەپ بولدى. تەك قانا دٸني زيياراتقا ىقىلاستانىپ, دٷنيياۋي قۇندىلىقتاردى ۇمىتتىرۋعا تالپىنىپ جاتقان جاندى كٶرمەدٸم. ونىڭ ٷستٸنە, ۋمراعا دەيٸن دە ناماز وقىپ جٷرگەن بٸرلٸ-جارىم تانىمال اقىندار بولماسا, قۇنانباي قاجىلىق قىلعان جەرگە بارىپ, زەم-زەم ٸشٸپ, ەلگە تٸلەك تٸلەپ كەلگەن ايتىسكەرلەردٸڭ دەنٸ ساxنانىڭ ٷستٸندە, ايتىستىڭ قازانىندا قايناپ جٷر. "ساۋابىمدى الدىڭىز, وتباسىما بەرەكە كٸردٸ, ەسەرلٸگٸم كەتٸپ, ەسەيٸپ قالدىم" دەپ راxمەت ايتقان اقىندار بار. بٸراق, "وبالىما قالدىڭ" دەپ ايتقان ايتىسكەردٸ كەزدەستٸرمەدٸم.
جٷرسٸن اعام شىرىلداپ جٷرگەندەي, شىنىندا وسى ايتىسكەر ەرٸپتەستەرٸمنٸڭ بٶركٸ قيسايماعانىن, كٶركٸن كٸر شالماعانىن قالايمىن. ەكٸ اۋىز سٶزدٸڭ باسىن قوسا المايتىندار الىپ جاتقان اتاق پەن ابىرويدىڭ ايتىسكەرلەردٸڭ اۋىلىن اينالىپ ٶتٸپ جاتقانى ٶكٸندٸرەدٸ. "ات سٷرٸنٸپ بولعانشا اقىل تاپقان" اقىنداردىڭ رۋxاني تولىسۋ تۇرعىسىنان عانا ەمەس, ەر-تۇرمانىنىڭ بٷتٸن, ارباسىنىڭ اۋىر بولۋىنا مٷددەلٸمٸن.
ازاتتىق العالى ەركەلەپ, ەنتەلەپ جٷرگەن, تولقىپ سٶيلەپ, شالقىپ باسىپ جٷرگەن ايتىسكەرلەر بار شىعار, بٸراق, اعىمعا كٸرٸپ, سەكتانت بولىپ, اداسىپ جٷرگەنٸن كٶرمەپپٸن.
سىرتتاي كٶرە الماستار تون پٸشكەنمەن, اللا ەرەكشە اقىل, كٸرپيياز سەزٸمتالدىق بەرگەن ايتىسكەرلەردٸڭ كٸم كٶرٸنگەنگە ەرٸپ, نە بولسا, سوعان سەنبەۋٸ دە زاڭدىلىق شىعار. جاستىعىنا قاراي پٸسپەگەن پٸكٸر ايتىپ, ورتاسىنا وراي وراشولاق وي تٷيەتٸن ٶنەرپازدار قاي كەزدە دە بولعان. بٸراق, دەل قازٸرگٸ ايتىس اقىندارىنىڭ ارقالاپ جٷرگەن جٷگٸ سالماقتى, ەلگە بەرٸپ جاتقان قازىناسى قوماقتى. كٷشتٸنٸڭ تٸلٸندە سٶيلەپ, مىقتىنىڭ پٸكٸرٸمەن جٷرەتٸندەرگە جاقپاسا دا اقيقاتتى تانىعان, ۋىزىنا جارىعان ايتىستىڭ كٶشٸ الىسقا بەت تٷزەدٸ. اللا ۇزاعىنان سٷيٸندٸرسٸن!
قازاق ايتىسىندا جٷرسٸن – جالعىز, ەسەلxان – بٸرەۋ! ساxنادا عانا ايتىسايىق, قالعان جەردە قازاق بوپ ٶمٸر سٷرەيٸك! اللا بەرگەن قىسقا عۇمىردى تالاس-تارتىسپەن تاۋىسپاي, سىيلاستىققا تولى سٸز-بٸزبەن ۇزارتايىق, اعايىندار!
