Freedom Inside '26

تايجان: "دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى? بٸزدە تۇتاس جٷيە ٸرٸپ-شٸرٸگەن"

تايجان: "دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى? بٸزدە تۇتاس جٷيە ٸرٸپ-شٸرٸگەن"
Cاياساتكەر مۇحتار تايجان جٷيە اۋىسپاي, ٶمٸر ٶزگەرمەيدٸ دەيدٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بىلىق, تۇتاس جٷيەدەگٸ بەرەكەسٸزدٸكتٸڭ سالدارى. Dalanews.kz تايجاننىڭ پٸكٸرٸن نازارىڭىزعا ۇسىنادى.

ٶزگەنٸڭ ٶمٸرٸ ٷشٸن, ٶزٸن قاتەرگە تٸگٸپ, كٷن-تٷن كٶز ٸلمەي ٸندەتپەن ارپالىسىپ جاتقان دەرٸگەرلەرگە العىستان باسقا ايتارىم جوق.

جٷيەنٸڭ ٶزٸ قاقالىپ-شاشالىپ زورعا جۇمىس ٸستەپ تۇر. دەرٸگەرلەردٸڭ تاباندىلىعى, جانكەشتٸلٸگٸ بولماسا, ەلدەقاشان قيراپ تىنار ەدٸ. وسىنداي كەمباعال جٷيەنٸڭ كەم-كەتٸگٸن جاسىرىپ, قيىندىقتى قاسقايا قارسى العان اق حالاتتى جانداردىڭ الدىندا تاعى بٸر رەت باسىمدى يەمٸن.


كٶرشٸ قىرعىزداردا ٸندەتتٸڭ شەڭگەلٸنە ٸلٸككەن ناۋقاستارعا ارناپ كٷندٸزگٸ ستاتسيونارلار سوعىپ جاتىر ەكەن. بٸزگە دە ٷلگٸ بولارلىقتاي...

ايتقىم كەلگەنٸ. دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸ مەملەكەتتەگٸ كٶپ سالانىڭ بٸرٸ عانا. بٸزدە تۇتاس جٷيە توقىراعان. ٸرٸپ-شٸرٸگەن جٷيەنٸڭ تەك بٸر سالاسى عانا اقساپ تۇرۋى مٷمكٸن ەمەس.

وسى ەلدە قاي سالا مٸنسٸز جۇمىس ٸستەيدٸ? مٸنە, دەپ ساۋساعىڭىزبەن شۇقىپ كٶرسەتٸڭٸزشٸ?

ەسكەر مە? بىلتىر قارۋ-جاراق قويماسى جارىلعاندا ەسكەري سالانىڭ بەلشەدەن بىلىققا باتقانىنا كۋە بولدىق. تالاي ادام سالاداعى سالاقتىقتىڭ قۇربانى بولا جازدادى. قاراپايىم تەرتٸپتٸڭ قاعيداسى ساقتالمايتىن بۇل سالادان نە ٷمٸت, نە قايىر?


اۆياتسييا? وسىدان جارتى جىل بۇرىن قازاقستاندا جىرتىق-تەسٸگٸ جەلٸمدەلگەن ۇشاقتار ەۋەگە كٶتەرٸلٸپ جٷردٸ. قوزعالتقىشتار ەشبٸر ەسەپسٸز, باقىلاۋسىز اۋىسىپ, وسى سالاعا جاۋاپتىلار ويىنا كەلگەنٸن ٸستەدٸ. سالاداعى سوزىلمالى كوررۋپتسييا مەن جاۋىردى جابا توقۋ سيندرومى وتاندىق اۆياتسييانى ايانىشتى كٷيگە تٷسٸردٸ.

ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ? قۇقىقتىق جٷيە? بەلكٸم تەمٸرجول سالاسى مٷلتٸكسٸز جۇمىس ٸستەيتٸن شىعار? جوق, تاعى دا جاڭساق ايتتىق. ۆاگونداردىڭ رەلستان تايىپ, تٶڭكەرٸلٸپ جاتۋى ٷيرەنشٸكتٸ جاعداي. ال جولاۋشىلار پويىزىنا كٸرۋدٸڭ ٶزٸ قورقىنىشتى. كٷتٸمسٸز, كەتەۋٸ-كەتكەن...

بەلكٸم اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ احۋالى دۇرىس شىعار? جوق, بۇل سالا دا مەملەكەتكە ماسىل. حالىقتى قاجەتتٸ ازىق-تٷلٸكپەن قامتاماسىز ەتٸپ, اسىراي الماي وتىرعانى ٶز الدىنا, سالىق تٶلەۋشٸلەردٸڭ اقشاسىن سورىپ, حالىققا تيەسٸلٸ جەردٸ جالماعاننان ٶزگە بٸلەرٸ جوق.

مٷمكٸن جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸكتەر جۇرتپەن جٷيەلٸ بايلانىس ورناتقان شىعار? تاعى دا قاتەلەستٸك. ەكٸمدٸكتەردٸڭ شالاعاي شەشٸمٸ, سولاقاي ساياساتىنىڭ كٶرٸنٸسٸ – كوررۋپتسيياعا باتقان لرت. وسى بٸر بەتون ەسكەرتكٸش ەكٸمدەر مەن حالىقتىڭ اراسىنداعى الشاقتىقتىڭ ايقىن بەلگٸسٸ ٸسپەتتەس.


مەكتەپ پەن جوو-لاردىڭ بٸلٸم بەرۋ دەڭگەيٸ قانداي? وعان ٶزدەرٸڭٸزدەر دە كۋەسٸزدەر. بٸزدەگٸ بٸلٸم سالاسىنىڭ ەۋسەلەسٸن اۋىل مەكتەبٸندەگٸ دەرەتحاناعا قاراپ-اق باعالاۋعا بولادى.

بۇل ەلدە بٸردە-بٸر سالا بٸز كٷتكەندەي جۇمىس ٸستەمەيدٸ. استىمىزداعى كٶلٸكتٸڭ توزىعى جەتكەنٸ سونداي, ەلدەقاشان كٷرەسٸنگە لاقتىرۋ كەرەك ەدٸك. بٸز ونى ەلٸ سٷيرەتٸپ كەلەمٸز. شوپىرىن اۋىستىرعانىمىز بولسا, باياعى جارتاس سول جارتاس. ەسكە جٷيەنٸڭ جاقتاستارى مايشەلپەككە بٶگٸپ, ەلٸ دە ٶز ورنىندا وتىر.


جٷيە اۋىسقان دا, ٶزگەرگەن دە جوق. ەلدٸڭ اقشاسى كەتەر جەرٸنە كەتٸپ, جەمقورلاردىڭ جەمساۋىن تولتىرۋدا. وسى جٷيەنٸڭ تٶبە باسىندا وتىرعانداردىڭ بەتٸ قالىڭ, ولار ٶز بيزنەسٸنەن ٶزگەنٸ ويلامايدى. حالىقتىڭ اقشاسىن ٶزٸنە تيەسٸلٸ كومپانييالار مەن بانكتەرگە اۋدارۋدا.

ٶلمەستٸڭ كٷنٸن كەشۋدەن قۇتىلعىمىز كەلسە, جٷيەنٸ اۋىستىرعاننان ٶزگە جول جوق. جٷيە اۋىسقاندا عانا ونىڭ قان-تامىرى اينالا باستايدى. بۇل ٷشٸن بٸزگە ەلدٸڭ سٶزٸن سٶيلەيتٸن پارلامەنت, شىنايى مەسليحات, سايلاۋ جولىمەن بيلٸككە كەلگەن ەكٸمدەر  كەرەك. بارلىق دەڭگەيدە ەدٸلەتتٸ ساياسي بەسەكە ورناماي, ماندىمايمىز. بيلٸكتەگٸ بٸرنەشە ادامنىڭ مونوپوليياسى مۇنايى اتقىلاپ, گازى بۇرقىراپ جاتقان حالىقتى قايىرشى كٷيگە تٷسٸردٸ. نەتكەن سورى قالىڭ ۇلت ەدٸك...

PS. COVID-19 تاراۋى بويىنشا قازاقستان ەلەمدە الدىڭعى ورىنعا شىقتى.