تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعىنا وراي جەتٸسۋلىقتارعا مەملەكەتتٸك ناگرادالار تابىستالدى
ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ ۇلىق مەرەكەسٸ - تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعىنا ارنالعان سالتاناتتى جيىن تالدىقورعانداعى ب.ريموۆا اتىنداعى دراما تەاترىندا ٶتتٸ. جەتٸسۋ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسۋدە مەۋلەن ەشٸمباەۆ قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸز مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاسۋىنىڭ نەگٸزگٸ كەزەڭدەرٸنە جەنە ەلٸمٸزدٸڭ 30 جىلدا قول جەتكٸزگەن تابىستارىنا توقتالدى. سەنات سپيكەرٸ وسى جىلدار ٸشٸندە ەلٸمٸز شەكارانى شەگەندەپ, جاڭا ەكونوميكالىق جٷيەگە كٶشٸپ جەنە ونى نىعايتىپ, مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ بەرٸك نەگٸزٸن قالاعانىن ايتتى.
«تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ تاريحي شەشٸمٸمەن ارقا تٶرٸنە جاڭا ەلوردامىزدى تۇرعىزدىق. استانانى سالۋ تۇتاس ەلدٸڭ ەكونوميكاسىنا مۋلتيپليكاتيۆتٸ ەسەرٸن تيگٸزدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا نۇر- سۇلتان قالاسى بارلىق سالا مەن ٶڭٸرگە قان جٷگٸرتكەن ەلٸمٸزدٸڭ ناعىز جٷرەگٸنە اينالدى», – دەدٸ سەنات تٶراعاسى.
مەۋلەن ەشٸمباەۆ تەۋەلسٸزدٸك العالى الماتى وبلىسىنىڭ ٶسٸپ- ٶركەندەگەنٸن جەنە وسى كەزەڭدە ٶڭٸر تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىستىق جاعدايى ارتقانىن تٸلگە تيەك ەتتٸ. ايماقتا ٸرٸ كەسٸپورىندار بوي كٶتەرٸپ, مىڭداعان جۇمىس ورنى اشىلعانىنا نازار اۋداردى.
سونداي-اق سەنات تٶراعاسى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەلٸمٸزدٸ جاڭعىرتۋ باعدارى قازاقستاننىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرگەنٸن جەنە سونىڭ اياسىندا ساياسي, ەلەۋمەتتٸك رەفورمالاردى ٸسكە اسىرۋعا جول اشىلعانىن جەتكٸزدٸ.
«ساياسي بەسەكەنٸڭ نىعايۋىنا ىقپال ەتكەن ماڭىزدى شەشٸمدەر قابىلداندى. ەلەۋمەتتٸك سالانى دامىتۋعا ايتارلىقتاي نازار اۋدارىلدى. مۇعالٸمدەردٸڭ, مەديتسينا, مەدەنيەت قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جالاقىسى ەدەۋٸر ۇلعايدى. ۇستازداردىڭ مەرتەبەسٸ ٶستٸ. مٷگەدەكتەردٸ قولداۋ باعىتىنداعى زاڭنامالىق بازا نىعايا تٷستٸ. ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ ٸسٸ جاڭا قارقىنمەن جالعاسىن تاپتى», - دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
سالتاناتقا جينالعان كٶپشٸلٸكتٸ الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ قانات بوزىمباەۆ تا قۇتتىقتاپ, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ەل دامۋىنداعى مەن-ماڭىزىنا توقتالدى:
– بيىل بارشا قازاقستاندىقتار تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 30 جىلدىعىن اتاپ ٶتۋدە. ەلدٸگٸمٸزدٸڭ التىن ارقاۋى, بٸرلٸگٸمٸزدٸڭ بەرٸك باستاۋى بولعان وسى مەرەيلٸ مەرەكەمەن سٸزدەردٸ شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن! ٶز تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالاعان قازاقستان تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ باتىل باستاماسىمەن جەنە ٶلشەۋسٸز ەڭبەگٸمەن جاڭا دا جاسامپاز دەۋٸرگە قادام باستى. وسى جىلدار ٸشٸندە عاسىرعا بەرگٸسٸز مٷمكٸندٸكتەرگە جول اشىلدى, اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى. ەلباسىنىڭ ساليقالى ساياساتىمەن ٸسكە اسىرىلعان ۇلان-عايىر ٸستەردٸ قازٸر پرەزيدەنتٸمٸز قاسىم-جومارت كەمەلۇلى توقاەۆ جالعاستىرىپ كەلەدٸ.
تاريحقا تاعزىم ەتۋ, تۇلعالاردى تانۋ, ەلدٸكتٸ قۇرمەتتەۋ, تەۋەلسٸزدٸكتٸ ودان ەرٸ نىعايتۋ – بەرٸمٸزگە ارتىلعان ٷلكەن مٸندەت, بٷگٸنگٸ ۇرپاقتىڭ پەرزەنتتٸك پارىزى. بۇل رەتتە قاراپايىم ازاماتتاردىڭ مەملەكەت دامۋىنا قوسقان ٷلەسٸ زور. ولار ەلدٸڭ ەرتەڭٸنە سەندٸ, كٷندٸز-تٷنٸ تىنىمسىز ەڭبەك ەتتٸ, تاباندىلىق تانىتتى. بۇل تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ نىعايۋىنا ٶز سەپتٸگٸن تيگٸزدٸ, – دەدٸ قانات بوزىمباەۆ. وسى ورايدا وبلىس باسشىسى ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا, قوعامدىق ٶمٸرٸنە بەلسەنە ارالاسقان بٸرقاتار ازاماتتاردىڭ ەسٸمٸن قۇرمەتپەن اتاپ ٶتتٸ. سول سيياقتى تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا الماتى وبلىسىنىڭ جەتكەن جەتٸستٸكتەرٸنە دە توقتالدى. مەسەلەن, حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋدىڭ ارقاسىندا تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا ٶڭٸردە 548 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلىپ, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 1999 جىلداعى 14,2%-تەن 2021 جىلى 4,8%-كە تٶمەندەدٸ. 15 ملن. شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ٷي, 198 مەكتەپ, 1 مىڭنان استام بالاباقشا, 32 سپورت نىسانى, 153 مەديتسينالىق مەكەمە, 7 فارماتسەۆتيكالىق زاۋىت ٸسكە قوسىلدى. وسىنداي جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە حالىقتىڭ ورتاشا ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى 67-دەن 72 جاسقا جەتكەن.
مۇنداي ٸرگەلٸ ٸستەرگە مەملەكەت قولداۋىنىڭ ارقاسىندا قول
جەتكٸزٸلگەنٸن ايتا كەلە, وبلىس باسشىسى تەۋەلسٸزدٸكتٸ نىعايتۋدىڭ بٸردەن بٸر جولى تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ, ەسەلٸ ەڭبەك ەتۋ ەكەنٸنە توقتالىپ, جەتٸسۋلىقتارعا تٸلەگٸن بٸلدٸردٸ:
- وتانىمىزدىڭ كٶك تۋى بيٸكتە جەلبٸرەپ, بەيبٸت تاڭىمىز ارايلاپ اتا بەرسٸن! ەلٸمٸز امان, زامانىمىز تىنىش, شىعار بيٸكتەرٸمٸز كٶپ بولسىن! تەۋەلسٸزدٸكتٸ كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, مەڭگٸلٸك ەلدٸڭ مۇراتى جولىندا ابىرويلى ەڭبەك ەتە بەرەيٸك! – دەدٸ قانات بوزىمباەۆ.
شارا ماراپاتتاۋ رەسٸمٸمەن جالعاسىپ, جەتٸسۋلىق ازاماتتارعا م.ەشٸمباەۆ پەن ق.الدابەرگەنوۆ مەملەكەتتٸك ناگرادالار تاپسىردى.
«پاراسات», «قۇرمەت», ٸٸٸ دەرەجەلٸ «ەڭبەك داڭقى» وردەندەرٸ, «شاپاعات» مەدالٸ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسى جالپى سانى 80-گە جۋىق ادامعا بەرٸلدٸ. شارا پاتريوتتىق رۋحتاعى مەرەكەلٸك كونتسەرتپەن تٷيٸندەلدٸ.
مەۋلەن ەشٸمباەۆ وبلىسقا ساپارى اياسىندا «تالدىقورعان» جٷزۋ باسسەينٸنە جەنە ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ستۋدەنتتەر ٷيٸنە ارنايى ات باسىن بۇردى. ودان بٶلەك, جەرگٸلٸكتٸ تەۋەلسٸزدٸك قۇرداستارىمەن كەزدەسٸپ, ەگەمەندٸكتٸڭ 30 جىلىندا اتقارىلعان جۇمىستىڭ بەرٸ, ەڭ الدىمەن, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى قولداۋعا باعىتتالعانىن ايتتى. تەۋەلسٸزدٸكتٸ كٶزٸمٸزدٸڭ قاراشىعىنداي قورعاۋ, ونى قادٸرلەۋ جەنە نىعايتۋ بارشا قازاقستاندىقتىڭ ەڭ باستى مٸندەتٸ ەكەنٸن, بۇل رەتتە, ەسٸرەسە, جاستارعا ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەتٸنٸن دە تٸلگە تيەك ەتتٸ.
«بٷگٸن سٸزدەر 2050 جىلدىڭ جاستارى ٷشٸن حات ەزٸرلەپ وتىرسىزدار. ەلٸمٸز وسى عاسىردىڭ ورتاسىنا قاراي ەلەمنٸڭ ەڭ دامىعان 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنا قوسىلۋدى ماقسات ەتٸپ قويدى. بۇل حاتتى سول ٷلكەن ەلدٸك ماقساتىمىز ورىندالعان قوعامنىڭ جاستارى وقيدى دەپ سەنەمٸز. ال بٷگٸنگٸ جاس بۋىن سول جارقىن قوعامدى قالىپتاستىرۋ ٷشٸن ايانباي ەڭبەك ەتۋٸ كەرەك. جاستارىمىز بۇل مٸندەتتٸ ابىرويمەن ورىندايدى دەپ سەنەمٸز», – دەدٸ مەۋلەن ەشٸمباەۆ.
