مەرەكە قارساڭىندا بارلىق قالالار مەن اۋدانداردا ەلەۋمەتتٸك نىسانداردىڭ سالتاناتتى اشىلۋى, وبلىستىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ مەن دامۋىنا زور ٷلەس قوسقان تۇرعىنداردى ماراپاتتاۋ رەسٸمدەرٸ ٶتتٸ.
التاي اۋدانىندا اۋقىمدى ٸس-شارالار جالعاسىن تاپتى. اۋدان ورتالىعىندا قر تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىنا وراي بالالار كٸتاپحاناسى اشىلدى. ەندٸ بالالار بوس ۋاقىتتارىن تيٸمدٸ ٶتكٸزە الادى. مۇندا شىعارماشىلىق دامۋ جەنە تانىمدىق دەمالىس ٷشٸن قولايلى ورتا قۇرىلدى.
التاي اۋدانىندا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ تاعى بٸر جاعىمدى وقيعامەن قاتار كەلدٸ. ەكٸ وتباسى جاڭا تۇرعىن ٷيدٸڭ كٸلتٸن الدى. بۇل كٷنٸ سەمەي قالاسى مەن تارباعاتاي اۋدانىندا 20, كٶكپەكتٸ اۋدانىندا 26 كٶپ بالالى وتباسى قونىس تويىن تويلادى.

ۇلان اۋدانى گەراسيموۆكا اۋىلىندا ەكٸ نىساننىڭ سالتاناتتى اشىلۋى ٶتتٸ. ەندٸ اۋىل تۇرعىندارىندا جاڭا جەكە مەنشٸك بالاباقشا پايدا بولدى. كەسٸپكەر ٸليياس تٶلەگەنوۆ "قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسى" باعدارلاماسى اياسىندا بۇرىنعى بالالاردىڭ بوس تۇرعان عيماراتىن ساتىپ الىپ, وندا جۇمسالعان جالپى سوماسى 50 ملن تەڭگەگە كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزدٸ. قازٸر بالاباقشادا 25 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. 8 توپ اشىلىپ, 105 بالا قابىلداندى.
سونداي-اق, اۋىلدا 400-دەن استام اۋلانى تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتەتٸن ورتالىق سۋ قۇبىرى اشىلدى. جوبا "اۋىل – ەل بەسٸگٸ"مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى بويىنشا جٷزەگە اسىرىلدى.
ۇلان اۋدانىنىڭ ساعىر اۋىلىندا تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸنە وراي وتباسىلىق-دەرٸگەرلٸك امبۋلاتورييا اشىلدى. 1981 جىلى سالىنعان بۇرىنعى فەلدشەرلٸك-اكۋشەرلٸك پۋنكت عيماراتى 90 ملن تەڭگەگە جٶندەلدٸ. جاڭا جيھازدار مەن جابدىقتار ەكەلٸندٸ.
جارما اۋدانىندا قۋاتتىلىعى 30 مۆت جەل ەلەكتر ستانتسيياسى ٸسكە قوسىلدى. بٷگٸندە بۇل جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن دامىتۋعا باعىتتالعان "جاسىل ەكونوميكانىڭ" ەڭ ٸرٸ جوبالارىنىڭ بٸرٸ. ينۆەستيتسييانىڭ جالپى سوماسى 7,4 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايدى. نەتيجەسٸندە 8 جۇمىس ورنى قۇرىلادى.
تارباعاتاي اۋدانىندا ۇلى وتان سوعىسىنىڭ جاۋىنگەرلەرٸ مەن باتىرلارىنىڭ, اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرٸنٸڭ قۇرمەتٸنە" باتىرلار اللەياسى " سالتاناتتى تٷردە اشىلدى. بۇل كٷنٸ اۋدان تۇرعىندارىنا جەرلەستەر, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى - ماحمەت قايىرباەۆقا, يۆان كورنەۆكە, سەرگەي ەليستراتوۆقا, سوتسياليستٸك ەڭبەك ەرلەرٸ – كاجەن جىنعىلباەۆقا, ەشي كوناكوۆقا, يۆان شەۆتسوۆقا جەنە بەلگٸسٸز سولداتقا ارنالعان مٷسٸندەر مەن ەسكەرتكٸش تاقتالار ۇسىنىلدى.
ال تارباعاتاي اۋدانىنىڭ شەڭگەلدٸ اۋىلىندا مەرەكەگە وراي مەكتەپ وقۋشىلارى وقۋعا بارا الاتىن اۆتوبۋستىڭ كٸلتٸ تابىستالدى.

ايتا كەتەيٸك, جاقىن ارادا اۋداندا بالالاردى مەكتەپكە اپاراتىن تاعى ەكٸ اۆتوبۋس پايدا بولادى.
تارباعاتاي اۋدانىنىڭ كٶكجىرا اۋىلىندا جاڭا بالاباقشا اشىلىپ, "اۋىل – ەل بەسٸگٸ"باعدارلاماسى بويىنشا كٷردەلٸ جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلدٸ. مۇندا 100 بالا وقيدى. اشىلۋ سالتاناتىنا وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ازامات مۇحامەدچينوۆ قاتىستى.
اقسۋات اۋىلىندا تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸنە ارنالعان سالتاناتتى جيىن ٶتتٸ. ەل ٷشٸن باستى مەرەكە رەتٸندە ازامات مۇحامەدچينوۆ اۋدان تۇرعىندارىن قۇتتىقتاپ, ەل دامۋىنا قوسقان ەرەكشە ٷلەسٸ ٷشٸن تارباعاتاي اۋدانىنىڭ تۇرعىندارىنا ماراپاتتار تابىس ەتتٸ.
كٶكپەكتٸ اۋدانىنىڭ سامار اۋىلىندا "اۋىل-ەل بەسٸگٸ" باعدارلاماسى اياسىندا سالىنعان دەنە شىنىقتىرۋ – ساۋىقتىرۋ كەشەنٸنٸڭ سالتاناتتى اشىلۋى ٶتتٸ. ال ٷلكەنبٶكەن جەنە سارىبەل اۋىلدارىندا جاستار سپورتىنا ارنالعان شاعىن فۋتبول الاڭدارى اشىلدى.
قالالار مەن اۋدانداردا پاتريوتتىق اكتسييالار, اۆتوشەرۋ ٶتتٸ. سونىمەن قاتار, شقو تۇرعىندارى "مەنٸڭ تەۋەلسٸزدٸك رەمٸزدەرٸم" اكتسيياسىن قولداپ, ونىڭ بارىسىندا مەملەكەتتٸك تۋلار ٷيلەردٸڭ بالكوندارىنا ورنالاستىرىلدى.
ايتۋلى كٷنگە وراي سپورتتىق جارىستار دا ٶتكٸزٸلدٸ. ريددەردە ماترەنين سوكولوك جەرٸندە سنوۋبوردتان جارىس ٶتتٸ. ٶسكەمەندە تەننيستەن Masters 10&Under رەسپۋبليكالىق تۋرنيرٸ, سونداي-اق اشىق جەنە جابىق ٷي-جايلاردا قىسقى پرەزيدەنتتٸك كٶپسايىستان قر كۋبوگى ٶتۋدە.
قر تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعىنا وراي شىعىس قازاقستاندا بارلىعى 140 – تان استام ٸس-شارا ٶتٸپ, 65 جاڭا نىسان ەسٸگٸن ايقارا اشتى.