Freedom Inside '26

تەۋەلسٸزدٸك جەمٸسٸ. قازاقستان – ەلەمدٸك انتييادرولىق قوزعالىستىڭ مويىندالعان كٶشباسشىسى

تەۋەلسٸزدٸك جەمٸسٸ. قازاقستان – ەلەمدٸك انتييادرولىق قوزعالىستىڭ مويىندالعان كٶشباسشىسى
قر تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 30 جىلدىعى سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلۋىمەن قاتار اتاپ ٶتٸلەدٸ. بۇل شەشٸم بٷكٸل ەلەمدٸك انتييادرولىق قوزعالىستىڭ تاعدىرىن ٶزگەرتٸپ, ەلدٸڭ ودان ەرٸ دامۋ جولىن ايقىندادى, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

1991 جىلعى 29 تامىزدا ەسكەري-ٶنەركەسٸپتٸك كەشەننٸڭ قاتاڭ قارسىلىعى جاعدايىندا سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىن جابۋ تۋرالى تاعدىرشەشتٸ شەشٸم قابىلداندى.

«بٸزدٸڭ بالالارىمىز بەيبٸت ٶمٸردە ٶمٸر سٷرۋلەرٸ كەرەك. بٸز ەردايىم پوليگون قۇرباندارىن ەسكە الامىز!» دەگەن ەدٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

بٷگٸندە قازاقستان – ەلەمدٸك انتييادرولىق قوزعالىستىڭ مويىندالعان كٶشباسشىسى, ال يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەن جەردەگٸ اتوم ەنەرگيياسى بەيبٸتشٸلٸك پەن پروگرەسس ماقساتىندا پايدالانىلادى.

ەلەمدٸك قوعامداستىققا بەيبٸت اتومنىڭ دامۋى تۋرالى بٸزدٸڭ حابارىمىز ەلەمدٸك تاريحتا يادرولىق سىناقتارعا قارسى ٸس-قيمىلدىڭ دٷنيەجٷزٸلٸك كٷنٸ بولىپ بەلگٸلەندٸ.


بۇدان باسقا, قازاقستان ەلەمدەگٸ قۋاتى بويىنشا تٶرتٸنشٸ راكەتالىق-يادرولىق ەلەۋەتتەن (اقش, رف جەنە ۋكراينادان كەيٸن) باس تارتتى. 1994 جىلى قازاقستان اتوم ەنەرگيياسى جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق اگەنتتٸكتٸڭ (اەحا) مٷشەسٸ بولدى. 1995 جىلدىڭ مامىرىنا قاراي يادرولىق قارۋ قازاقستان اۋماعىنان شىعارىلىپ, زىمىران قوندىرعىلارى جويىلدى. سول كەزدە قازاقستان اۋماعىندا 1400 يادرولىق وقتۇمسىق ورناتىلعان 104 قۇرلىقارالىق بالليستيكالىق زىمىران ورنالاستىرىلدى. اەرودرومداردا 370 قاناتتى يادرولىق زىمىراندارى بار تۋ-95 مس 40 ستراتەگييالىق بومبالاۋشى بولدى. بۇل ەلەۋەت فرانتسييا, ۇلىبريتانييا جەنە قىتايدىڭ جالپى يادرولىق كٷشتەرٸنەن اسىپ تٷستٸ.

1996 جىلدىڭ  30 قىركٷيەگٸندە قازاقستان يادرولىق سىناقتارعا جان-جاقتى تىيىم سالۋ تۋرالى شارتقا قاتىستى.

كەزٸندە سەمەي پوليگونىنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸ ٷشٸن قۇرىلعان كۋرچاتوۆ قالاسى قايتادان عالىمداردىڭ زەرتتەۋ ورتالىعىنا اينالادى. بٷگٸنگٸ تاڭدا ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق ورنالاسقان كۋرچاتوۆ قالاسى يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردىڭ ورتالىعى بولىپ وتىر.


ايتا كەتەيٸك, ورتالىق ازييانى يادرولىق قارۋدان ازات ايماق دەپ جارييالاۋ (2006 ج.); 29 تامىزدى يادرولىق سىناقتارعا قارسى ٸس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كٷنٸ دەپ جارييالاۋ (2011 ج.) سيياقتى حالىقارالىق اۋقىمداعى ايتۋلى تاريحي وقيعالار شىعىس ٶڭٸرمەن تىعىز بايلانىستى.