سۋىت حابار تٷسكەندە ەڭ الدىمەن ادام شىعىنى بولماسا ەكەن دەگەن وي كەلەدٸ – ٶرت سٶندٸرۋشٸ
وسى ورايدا ۇلىتاۋ وبلىسى, جەزقازعان قالاسىنداعى №1 مامانداندىرىلعان ٶرت-قۇتقارۋ بٶلٸمٸندە قىزمەت ەتەتٸن ازاماتتىق قورعاۋ اعا-سەرجانتى, بٶلٸمشە كومانديرٸ بەكبولات مەيرام تەمٸرحانۇلىمەن جەنە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جەدەل قۇتقارۋ جاساعىنىڭ №1 قۇتقارۋ بٶلٸمشەسٸنٸڭ باس قۇتقارۋشىسى تاۋاشەۆ نۇربەك مۇحيتۇلىمەن تٸلدەسٸپ, تٶتەنشە جاعداي سالاسىنداعى قيىندىقتار مەن قىزىقتار جايلى سۇرادىق.
بەكبولات مەيرام تەمٸرحانۇلى, №1 مامانداندىرىلعان ٶرت سٶندٸرۋ بٶلٸمٸنٸڭ ٶرت سٶندٸرۋشٸسٸ: «تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ بولۋ مەن ٷشٸن ٷلكەن ابىروي»
– تٶتەنشە جاعدايلار سالاسى قيىن بولسا دا ٶز ەركٸڭٸزبەن, ٶزٸڭٸز تاڭداپ كەلگەن ەكەنسٸز.
– يە, بۇل سالاعا ٶز ەركٸممەن, ٶزٸمنٸڭ قالاۋىممەن كەلگەن بولاتىنمىن. 2016 جىلى وسى قىزمەتكە تۇردىم. وسى ماماندىققا قىزىعۋشىلىعىم قاتتى بولدى.
– تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ قانداي مامان بولۋى كەرەك? ول قانداي قاسيەتتەرگە يە بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيسٸز?
– تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ جان-جاقتى مامان بولۋى كەرەك. ول قىسقا ۋاقىتتا دۇرىس شەشٸم قابىلداي بٸلٸپ جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنۋٸ كەرەك. تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ بٸلٸم جاعىنان دا, سپورت جاعىنان دا ٶتە مىقتى دەڭگەيدەگٸ مامان بولۋى كەرەك.
– تٶتەنشە جاعداي بويىنشا شاقىرۋ تٷسكەندە ەڭ بٸرٸنشٸ قانداي وي كەلەدٸ? تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرلەرٸ قانداي سحەما بويىنشا جۇمىس ٸستەيدٸ?
– ەڭ الدىمەن دابىل جەنە قوڭىراۋ تٷسە سالا بٸردەن بٸر عانا وي كەلەدٸ. ياعني, قۇتقارۋشى رەتٸندە «بٸزگە بٸر ادام مۇقتاج بولىپ وتىر» دەپ ويلايسىڭ. ٶز باسىم سولاي ەسەپتەيمٸن. تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە كەز كەلگەن ٸستە شەشۋشٸ باعدار بويىنشا جۇمىس ٸستەيمٸز.
– ٶمٸرٸڭٸزدە تٶتەنشە جاعدايعا بايلانىستى قانداي ٸرٸ وقيعالارعا قاتىستىڭىز?
– جالپى ٷلكەن الاپات ٶرت شىققان جەرلەردە كٶپ بولدىم. مىسالى دالا ٶرتتەرٸندە بولدىم. سونىمەن قاتار, جەزقازعان قالاسىنىڭ مىس بالقىتۋ زاۋىتىندا شىققان الاپات ٶرتتە دە بوي كٶرسەتتٸم. جەزقازعان قالاسىنىڭ جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىندا شىققان ٶرت كەزٸندە دە بولدىم.
– قىزمەت كەزٸندە ەستە قالعان بٸر وقيعا تۋرالى بايانداپ بەرە الاسىز با?
– 2020 جىلى قازان ايىندا ەكٸنشٸ قۇرامعا تٷسكەن بولاتىنبىز. ول ۋاقىتتا اعا ٶرتسٶندٸرۋشٸ ەدٸم. قاسىما بٶلٸمشە كومانديرى وراز ەرۇلان يسلامۇلى تٷستٸ. بٸرٸنشٸ قۇرامعا دابىل بەرٸلگەن بولاتىن. سوندىقتان بٸرٸنشٸ قۇرام اپاتتىق قۇتقارۋ جۇمىستارىنا كەتٸپ قالعان ەدٸ. بٶلٸمدە ەكٸنشٸ قۇرام عانا قالدىق.
بٸر سەتتە بٸزگە دە دابىل كەلدٸ. بەكبولاتساي ەلدٸمەكەنٸنە اپاتتىق قۇتقارۋ جۇمىستارىنا شاقىرىلدىق. وقيعا ورنىنا كەلٸپ جەتسەك الدىمىزدان ەيەل ادام شىعىپ, جانۇشىرا كٶمەك سۇرادى. جاعدايدى كٶرٸپ, باقىلاپ, ٷيگە كٸردٸك. ول جەردە جەرتٶلە وپىرىلىپ, ٷلكەن ەيەل ادام قابىرعانىڭ استىندا قالعان ەكەن. سول ەيەل ادامدى 3-4 ادام الىپ شىققان بولاتىنبىز.
– تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە ازاماتتار بٸرٸنشٸ نە ٸستەۋٸ قاجەت: ٶرت كەزٸندە, سۋىقتا قالعاندا, ت.ب. جاعدايلاردا, جەكە-جەكە كەڭەس بەرە الاسىز با?
– ٶرت كەزٸندە ەڭ الدىمەن ٶزٸڭٸز دالاعا شىعىپ كەتۋگە تىرىسقانىڭىز جٶن. ارتىنشا 101-گە قوڭىراۋ شالىپ, كٶمەككە شاقىرۋ كەرەك. سونىمەن قاتار, ەسٸكتەردٸ اشىق قالدىرۋعا بولمايدى. سەبەبٸ ٶرتتٸڭ تاراپ كەتۋٸنە ٷش نەرسە عانا كەرەك: ول جانعىش زات, اۋا جەنە ۇشقىن. ال ەگەر سۋىقتا قالساڭىز بٸر ورىندا تۇرىپ قالماي قوزعالىپ تۇرۋ كەرەك. مەيلٸنشە ىق جەردٸ ٸزدەپ تاۋىپ, سول جەردە تۇرعانىڭىز ابزال. سونىمەن قاتار, سۋىقتا قالساڭىز ۇيىقتاپ قالماۋ ماڭىزدى.
– تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ بولۋ سٸز ٷشٸن نە بەردٸ?
– تٶتەنشە جاعداي قىزمەتكەرٸ بولۋ مەن ٷشٸن ٷلكەن ابىروي, ٷلكەن جاۋاپكەرشٸلٸك, وتانعا قىزمەت ەتۋ.
ايتا كەتەيٸك, بەكبولات مەيرام 2020 جىلى قاراشا ايىندا جەزقازعان قالاسى بويىنشا جاستار اراسىنداعى «ٷزدٸك قۇتقارۋشى قىزمەتكەر» اتانعان بولاتىن.
تاۋاشەۆ نۇربەك مۇحيتۇلى, باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ جەدەل قۇتقارۋ جاساعىنىڭ №1 قۇتقارۋ بٶلٸمشەسٸنٸڭ باس قۇتقارۋشىسى: «كٸشكەنتايىمنان اينالاداعى قيىندىققا دۋشار بولعان جاندارعا كٶمەككە كەلۋگە اسىعاتىنمىن»
تاعى بٸر تٶتەنشە جاعداي سالاسىنىڭ قىزمەتكەرٸ - تاۋاشەۆ نۇربەك مۇحيتۇلى. ول رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ورىنبور وبلىسى, بۋزۋلۋك اۋدانى ۆەرحنەۆيايۋۆكا اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن. ول 1992 جىلى قازاقستانعا اتا-اناسىمەن ورالعان. 1995-2006 جىلدار ارالىعىندا باتىس قازاقستان وبلىسى قۋرايلىساي اۋىلى تالاپ ورتا مەكتەبٸندە بٸلٸم العان.
– تٶتەنشە جاعداي قىزمەتٸنە قالاي كەلگەن ەدٸڭٸز?
– تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸنە 2009 جىلى ەسكەر قاتارىنان ورالعان سوڭ قۇجات تاپسىرىپ تەجٸريبەدەن ٶتٸپ 2010 جىلى اقپان ايىندا بۇيرىق نەگٸزٸندە باتىس قازاقستان وبلىسى تٶتەنشە جاعدايلار قىزمەتٸنە ورنالاستىم. تٶتەنشە جاعداي سالاسىندا قىزمەت ەتۋ – بالا كەزگٸ ارمانىم دەسەم دە بولادى. كٸشكەنتايىمنان اينالاداعى قيىندىققا دۋشار بولعان جاندارعا كٶمەككە كەلۋگە اسىعاتىنمىن. وسى قىزمەتتە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جاندارعا بار كٷشٸمدٸ اياماي كٶمەك بەرۋگە تىرىسامىن.
– كٶمەك سۇراپ, حابار تٷسكەن سەتتە ەڭ الدىمەن نەنٸ ويلايسىز?
– تٶتەنشە جاعداي بويىنشا حابار تٷسكەندە ەڭ الدىمەن ادام شىعىنى بولماسىن, ادامدار امان بولسىن دەگەن وي كەلەدٸ.
– قىزمەتٸڭٸزدە بولعان ەڭ اۋقىمدى اپات جايلى ەڭگٸمەلەپ بەرسەڭٸز?
– وسى قىزمەتٸمدە قاتىسقان ەڭ ٸرٸ, ماسشتابتى, ەستە قالعان وقيعا 2011 جىلى بولدى. سول جىلى باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا بولعان تابيعي اپات – سۋ تاسقىنى بولعان ەدٸ. ەڭ اۋقىمدى كٶلەمدەگٸ قۇتقارۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزگەن بولاتىنبىز. كٶپتەگەن ادامنىڭ باسپاناسىن سۋ باسىپ, ەۆاكۋاتسييالاۋ جۇمىستارى توقتاۋسىز كٷندٸز-تٷنٸ جٷرگٸزٸلگەن ەدٸ.
– ادام تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە قالاي ەرەكەت ەتكەنٸ دۇرىس?
– ٶرت كەزٸندە ەڭ الدىمەن سابىر ساقتاپ, ٷرەيگە بوي الدىرماي, 112گە حابارلاسۋ قاجەت. تىنىس الۋ جولدارىن ىلعالدى ماتامەن جابۋ قاجەت. تەز تۇتانعىش سۇيىقتىقتارعا جولاماعان جٶن. كٶرشٸ تۇرعىندارعا ەسكەرتٸپ, قۇتقارۋشىلار كەلگەنشە قاۋٸپسٸز جەرگە بارىپ پانالاعان جٶن.
كەز كەلگەن تٶتەنشە جاعدايدىڭ قاۋپٸ تٶنگەن جاعدايدا ەڭ بٸرٸنشٸ ٷرەيگە بوي الدىرماۋ قاجەت. مٷمكٸندٸگٸنشە قاۋٸپتٸ جەردەن الشاق بولىپ تج قىزمەتكەرلەرٸن كٷتكەن ابزال. سونىمەن قاتار, ەڭ دۇرىسى – تٶتەنشە جاعدايلاردى بولدىرماۋدىڭ الدىن الىپ, تٶتەنشە جاعدايلار ەرەجەلەرٸن ساقتاۋ قاجەت.
ەڭگٸمەلەستكەن قۋانىش ەرمەكوۆا
