شقو-دا بيىل اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ٷشٸن اۋقىمدى شارالار اتقارىلماق

شقو اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ مەلٸمەتٸنە سٷيەنسەك, ٶتكەن جىلى ٶڭٸر بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ جالپى شىعارىلىمى 539,4 ملرد تەڭگەنٸ قۇراعان. وندا ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ٷلەسٸ – 43%, مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ٷلەسٸ – 57%.

«اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەننٸڭ (اٶك) سەرپٸندٸ دامۋىنا اگرارلىق سەكتوردىڭ باسىم باعىتتارىن دامىتۋدى سۋبسيدييالاۋ تٷرٸندەگٸ مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى, كرەديتتەۋ باعدارلامالارىن ٸسكە اسىرۋ ىقپال ەتەدٸ. 2024 جىلى سۋبسيدييالاۋ باعدارلامالارى بويىنشا 23 795 ملن. تەڭگە قاراستىرىلعان. ونىڭ ٸشٸندە ينۆەستيتسييالىق سالىمدار كەزٸندە اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن سۋبەكتٸسٸ شەككەن شىعىستاردىڭ بٸر بٶلٸگٸن ٶتەۋ بويىنشا سۋبسيدييالاۋعا 8539,5 ملن. تەڭگە بٶلٸندٸ. باعدارلامانىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – كاپيتال سىيىمدىلىعىن تٶمەندەتۋ جەنە سالىنعان ينۆەستيتسييالاردىڭ ٶتەلٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ارقىلى اٶك-نٸڭ باسىم باعىتتارىندا ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە تاۋارلاردىڭ, جۇمىستار مەن كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ, - دەلٸنگەن اقپاراتتا.

ال اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن سۋبەكتٸلەرٸنە كرەديت بەرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن, تەحنيكاسى مەن تەحنولوگييالىق جابدىقتارىن ساتىپ الۋعا ليزينگ كەزٸندە سىياقى مٶلشەرلەمەلەرٸن سۋبسيدييالاۋعا 5668,6 ملن تەڭگە قاراستىرىلدى.

سۋبسيدييالاۋ قارىز شارتتارى بويىنشا جٷزەگە اسىرىلادى, ناقتى ايتقاندا:

1) اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن, ونىڭ ٸشٸندە اسپالى جەنە تٸركەمە جابدىقتى ساتىپ الۋعا, سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى جانۋارلارىن ساتىپ الۋعا, ينۆەستيتسييالىق ماقساتتارعا (جەڭٸل اۆتوموبيل كٶلٸگٸ مەن جولاۋشىلار كٶلٸگٸن قوسپاعاندا), قۇرىلىسقا (ۇن, مينەرالدى سۋ جەنە الكوگولسٸز سۋسىندار ٶندٸرۋگە ارنالعان نەگٸزگٸ قۇرالداردى ساتىپ الۋعا ارنالعان قارىزداردى قوسپاعاندا);

2) ٶندٸرٸستٸك پروتسەستٸڭ تەحنولوگييالىق تسيكلٸ ٷشٸن قاجەتتٸ اينالىم قاراجاتىن تولىقتىرۋعا;

3) كٶكتەمگٸ ەگٸس جەنە ەگٸن جيناۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە بەرٸلگەن قارىزدار بويىنشا جٷزەگە اسىرىلادى.

«اسىل تۇقىمدى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى سۋبسيدييالاۋ, مال شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا – 4775,8 ملن تەڭگە بٶلٸندٸ. وسى باعدارلاما بويىنشا سۋبسيدييالار قاعيدالاردا بەكٸتٸلگەن نورماتيۆتەرگە سەيكەس اسىل تۇقىمدى ٸرٸ قارا مال, قوي, جىلقى شوشقا ساتىپ العانى ٷشٸن, ٸرٸ قارا, قوي, شوشقا, مارال جەنە ارالاردىڭ انالىق مال باسىمەن سەلەكتسييالىق-اسىل تۇقىمدىق جۇمىسى ٷشٸن تٶلەنەدٸ. سۋبسيدييالار ٶندٸرٸلگەن سيىر سٷتٸ مەن قۇس ەتٸ ٷشٸن دە تٶلەنەدٸ», - دەلٸنگەن حابارلامادا.

ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن ارتتىرۋدى سۋبسيدييالاۋعا – 4088,6 ملن تەڭگە جۇمسالماق. وسى باعدارلاما شەڭبەرٸندە سۋبسيدييالاۋ مىناداي باعىتتار بويىنشا جٷزەگە اسىرىلادى:

- تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋدى سۋبسيدييالاۋ – 1120,9 ملن تەڭگە.

- پەستيتسيدتەردٸڭ, بيواگەنتتەردٸڭ (ەنتوموفاگتاردىڭ) قۇنىن سۋبسيدييالاۋ – 1301,0 ملن تەڭگە.

- تىڭايتقىشتاردىڭ (ورگانيكالىق تىڭايتقىشتاردى قوسپاعاندا) قۇنىن سۋبسيدييالاۋ – 1650,7 ملن تەڭگە.

- اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەرگە سۋ بەرۋ بويىنشا كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ قۇنىن سۋبسيدييالاۋ – 16 ملن تەڭگە. سۋبسيدييا الۋشىلار – اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶندٸرۋشٸلەر, ولار سۋ بەرۋشٸدەن سۋ بەرۋ قىزمەتتەرٸن ساتىپ الادى جەنە ولاردى تٶلەۋ شىعىندارىن ٶتەپ الادى.

- قايتا ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن تەرەڭدەتٸپ ٶڭدەۋ ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ ٷشٸن ساتىپ الۋعا جۇمساعان شىعىندارىن سۋبسيدييالاۋعا – 571,9 ملن. تەڭگە.

«باعدارلاما شەڭبەرٸندە قايتا ٶڭدەۋشٸ كەسٸپورىنداردىڭ ونى تەرەڭ ٶڭدەيتٸن ٶنٸمدەردٸ (سارى ماي جەنە قاتتى ٸرٸمشٸك) ٶندٸرۋ ٷشٸن اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ساتىپ الۋعا جۇمساعان شىعىندارى سۋبسيدييالاۋعا جاتادى. كەپٸلدٸك بەرٸلگەن ساتىپ الۋ باعاسى مەن ساتىپ الۋ باعاسى بەلگٸلەنەتٸن اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ تٸزبەسٸنە سەيكەس قايتا ٶڭدەۋشٸ كەسٸپورىنداردىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن تەرەڭدەتٸپ قايتا ٶڭدەۋ ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ ٷشٸن ساتىپ الۋعا جۇمساعان شىعىندارى سۋبسيدييالاۋعا جاتادى», - دەيدٸ باسقارما باسشىسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى اجار كادجيبەكوۆا.

سۋبسيدييالار وسى جىلى جەنە ٶتكەن جىلدىڭ تٶرتٸنشٸ توقسانىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن ٶندٸرۋشٸلەردەن, اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرٸنەن جەنە دايىنداۋشى ۇيىمداردان ساتىپ الۋعا جۇمسالعان قايتا ٶڭدەۋ كەسٸپورىندارىنا تٶلەنەدٸ. بارلىق سۋبسيدييالاۋ باعدارلامالارى بويىنشا سۋبسيدييالار تٶلەۋ سۋبسيدييالاۋدىڭ مەملەكەتتٸك اقپاراتتىق جٷيەسٸندەگٸ ەلەكتروندىق ٶتٸنٸم نەگٸزٸندە جٷزەگە اسىرىلاتىنىن اتاپ ٶتكەن جٶن. ول بەرۋ سەتٸندە سۋبسيدييالاۋ قاعيدالارىندا كٶرسەتٸلگەن ٶلشەمشارتتارعا سەيكەس كەلۋٸ تيٸس.

وسى رەتتە, كرەديتتەۋ باعدارلامالارى تۋرالى ايتار بولساق, 2024 جىلى «اۋىل اماناتى» حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا 5,4 ملرد تەڭگە بٶلٸنٸپ, 965 ميكروكرەديت جوسپارلانعان. قارجىلاندىرۋدى سەنٸم بٸلدٸرٸلگەن اگەنت - «ەرتٸس» ەكك جٷزەگە اسىرادى. كرەديتتەۋدٸڭ باسىم باعىتتارى:

- بورداقىلاۋ جەنە ٶنٸم الۋ, ٶسٸرۋ, ٶسٸمٸن مولايتۋ (مال باسىن ۇلعايتۋ) ماقساتىندا ەتتٸ جەنە سٷتتٸ مال شارۋاشىلىعى, جىلقى شارۋاشىلىعى, قوي شارۋاشىلىعى, قۇس شارۋاشىلىعى;

- اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرٸنە ميكروكرەديت بەرۋ – نەگٸزگٸ جەنە اينالىم قاراجاتىن, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن, ماشينالارى مەن جابدىقتارىن ساتىپ الۋ ٷشٸن, مال ازىعىن دايىنداۋ جەنە ساتىپ الۋ ٷشٸن;

- اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن جابدىعىنا تەحنيكالىق قىزمەت كٶرسەتۋ جەنە جٶندەۋ ستانتسييالارىن اشۋ, كەڭەيتۋ جەنە جاڭعىرتۋ ٷشٸن;

- جىلىجايلاردى سالۋ, جاڭعىرتۋ جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ ٷشٸن;

- اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن سالاسىنداعى تاۋارلاردى ٶندٸرۋ, ٶڭدەۋ جەنە قايتا ٶڭدەۋ;

«بۇل جوبانىڭ نىسانالى ساناتى – زەينەتكەرلٸك جاسقا تولماعان جۇمىسسىزدار, تابىسى ەڭ تٶمەنگٸ كٷنكٶرٸس دەڭگەيٸنەن تٶمەن جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتا ساتۋعا ارنالعان ٶنٸم ٶندٸرۋ بويىنشا قىزمەتتٸ دەربەس جٷزەگە اسىراتىن تۇلعالار, وتباسىلىق كەسٸپكەرلٸكتە تٶلەنبەيتٸن قىزمەتتٸ دەربەس جٷزەگە اسىراتىندار, ٸسٸن جاڭا باستاعان جەنە جۇمىس ٸستەپ تۇرعان كەسٸپكەرلەر (اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن قايتا ٶڭدەۋ جەنە تاماق ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ بويىنشا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ اشۋ جەنە دامىتۋ), ٶندٸرٸستٸك كووپەراتيۆ مٷشەلەرٸ. 2024 جىلى ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋ بويىنشا سقو تەجٸريبەسٸن تاراتۋ شەڭبەرٸندە 3 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. جالپى اۋدانى 1,5 مىڭ گا سۋدى ٷنەمدەيتٸن سۋارۋ تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ بويىنشا 2 جوبانى قارجىلاندىرۋ جوسپارلاندى», - دەلٸنگەن مەلٸمەتتە.