كەزٸندە مالشىلاردىڭ سلەتٸن ەل بولىپ اسىعا كٷتەتٸن-دٸ. سوڭعى جىلدارى «قىمىزمۇرىندىق» تويى رەتٸندە ۇيىمداستىرىلىپ جٷرگەن بۇل شارا بيىل دا جوعارى دەڭگەيدە ٶتتٸ. بالۋاندار كٷرەسٸ مەن بەيگە تويدى قىزدىرا تٷستٸ. تازى جارىسى, تاي بەيگە, قۇنان بەيگە, توپ بەيگە, الامان بەيگە, تەڭگە ٸلۋ, قىز قۋۋ...
شالكٶدەدەگٸ تويدا ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىز دەرٸپتەلٸپ, قازاقتىڭ تٶل ٶنەرٸ كەڭ دالانى كەرنەپ, جينالعان جۇرتقا قۋانىش سىيلاعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك. ۇيىمداستىرۋشىلار قازاقتىڭ كٶنەدەن كەلە جاتقان «قىمىزمۇرىندىق» دەستٷرٸن جاڭعىرتتى. «اۋرۋعا ەم بولاتىن, ساۋ ادامعا قۋات قىمىزدى كٸم جاقسى كٶرمەيدٸ دەرسٸز. ٶن-بويىمىزعا كٷش-قۋات بەرەتٸن قاسيەتتٸ سۋسىن قازاق حالقىنىڭ ۇلتتىق تاعامدارىنىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ قۇرمەتتٸ داستارقان دەمٸنٸڭ بٸرٸ.
قازاق ٷشٸن جىلقى – قاسيەتتٸ جانۋار. ناعىز قازاق جىلقىنىڭ جانارىنا قاراپ تازارعان. ونىڭ بال قىمىزىن تاتىپ, بابالار رۋحىمەن قۋاتتانعانى بەلگٸلٸ. قىمىزدى قانىنا, جىلقىنى جانىنا بالاعانى انىق. قىمىز – تەك تاعام ەمەس, سونىمەن قاتار حالىقتىڭ قاسيەتٸن, دەۋلەتٸن, مىرزالىعىن, داستارقان بەرەكەسٸن بٸلدٸرەتٸن ىرىس بەلگٸسٸ.
يۋنەسكو-نىڭ شەشٸمٸمەن ۇلى مۇرامىزدى ۇلىقتايتىن, قازاقتىڭ ۇلتتىق بولمىسىن ايقىندايتىن «قىمىزمۇرىندىق», «بيە بايلاۋ» جورالعىلارىن قامتيتىن «قازاق جىلقىشىلارىنىڭ دەستٷرلٸ كٶكتەمگٸ ەدەت-عۇرىپتارى» ادامزاتتىڭ ماتەريالدىق ەمەس, مەدەني مۇرالارىنىڭ تٸزٸمٸنە ەنگەنٸ بەلگٸلٸ.
اتاقتى شالكٶدە جايلاۋىندا ٶتكەن دٷبٸرلٸ توي بارىسىندا «اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ ٶنٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىن جاقسارتۋ, اۋداندا كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ» تاقىرىبىندا سەمينار كەڭەس تە بولىپ ٶتتٸ.
سەمينارعا رايىمبەك اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ جولان وماروۆ پەن كەگەن اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ تالعات بايەديلوۆ قاتىسىپ, ٶز ويلارىن ورتاعا سالدى.
باسقوسۋ بارىسىندا رايىمبەك اۋدانى ەكٸمٸ ەڭبەك يەگەرلەرٸ مەن شارۋا قوجالىق قىزمەتكەرلەرٸ مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, ارنايى العىس حاتتار مەن اتتىڭ ەر-تۇرمانىن تابىس ەتتٸ.
رايىمبەك اۋدانى اۋىل شارۋاشىلىعى باعىتىنداعى اۋدان. تٷگٸن تارتساڭ مايى شىعاتىن دارقان دالاسى, جانعا جايلى تابيعاتى, جەردٸڭ ەرەكشە قۇنارلىلىعى اۋداندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتىپ, جەتٸلدٸرۋگە تولىق مٷمكٸندٸك بەرٸپ وتىر. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, اۋداننىڭ ەكونوميكالىق دامۋى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا تٸكەلەي بايلانىستى. بٷگٸندە اۋداندا اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ تىڭ جولدارى قولعا الىنىپ, شىنايى قامقورلىقتى سەزٸنگەن اۋىل ەڭبەككەرلەرٸ قارقىنمەن ەڭبەكتەنٸپ, جەتٸستٸكتەرگە قول جەتكٸزۋدە. بۇل سالاعا مەملەكەت تاراپىنان كٶمەكتەر جاسالىپ, قولداۋ كٶلەمٸ جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ.
سەمينار بارىسىندا ۇيىمداستىرىلعان اۋىل شارۋاشىلىعى كٶرمەسٸندە 2018 جىلى رەسەيدٸڭ التاي ٶلكەسٸنەن ەكەلٸنگەن «گەرەفورد» تۇقىمدى ٸرٸ قارا مالىنىڭ انالىق باسىن «راسيلباي» شارۋا قوجالىعى جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىندى. بۇدان باسقا اسىلتۇقىمدى قوشقارلار مەن جىلقى مالدارى دا قويىلدى.
بيىلعى قوجالىق 470 باس «گەرەفورد» تۇقىمدى مال ەكەلۋگە كەلٸسٸمشارت جاساسقانى بەلگٸلٸ. جينالعان جۇرت قوجالىقتىڭ يەلەرٸ اعايىندى نارىن مەن عالىم ەسٸمدٸ ازاماتتارعا كٶكەيٸندەگٸ ساۋالدارىن قويىپ, كەرەكتٸ اقپارات الدى.
ەلباسىمىزدىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ», «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ماقالاسى اياسىندا قازاقتىڭ ۇلتتىق ويىندارى ويناتىلدى. اتاپ ايتساق, قازاقشا كٷرەس, تەڭگە ٸلۋ, اۋدارىسپاق, قىز قۋۋ, قول كٷرەس, قوشقار كٶتەرۋ, تازى جٷگٸرتۋمەن قوسا الامان بەيگەگە ۇلاستى. وسى رەتتە اۋداننىڭ ماقتانىشتارى, اعايىندى ارداق, بەيبٸت نازاروۆتار جەڭٸمپازدارعا جٷلدەلەر تابىستادى. بٸر كٷنگە سوزىلعان مالشىلار مەرەكەسٸ وسىلايشا, جوعارى دەڭگەيدٸ ٶتتٸ.
