2026 جىلدان باستاپ كٷشٸنە ەنگەن جاڭا سالىق كودەكسٸ قازاقستانداعى شاعىن بيزنەستٸڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸنە تٸكەلەي ەمەس, بٸراق جٷيەلٸ تٷردە ەسەر ەتٸپ وتىر,دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەسٸرەسە ارنايى سالىق رەجيمٸندە جۇمىس ٸستەيتٸن جەكە كەسٸپكەرلەر ٷشٸن نارىقتاعى شارتتار كٷردەلەنە تٷستٸ.
Qazaq Expert Club ساراپشىسى, سالىق كونسۋلتانتى راۋشان تاسشوينوۆانىڭ ايتۋىنشا, جاڭا ەرەجەلەر ارنايى سالىق رەجيمدەرٸن قولداناتىن كەسٸپكەرلەردٸڭ كٷندەلٸكتٸ ٸسكەرلٸك تەجٸريبەسٸندە ايقىن سەزٸلە باستادى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, جەكە كەسٸپكەرلەر شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ شامامەن 70%-ىن قۇرايدى. وسىعان بايلانىستى 2026 جىلدىڭ باسى بيزنەس ٷشٸن بەيٸمدەلۋ كەزەڭٸنە اينالعان.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, ٶزگەرٸستەر ەڭ الدىمەن كومپانييالار اراسىنداعى ٶزارا ەسەپ ايىرىسۋعا ەسەر ەتٸپ وتىر. جالپىعا بٸردەي بەلگٸلەنگەن رەجيمدەگٸ كەسٸپورىندار ٷشٸن ارنايى سالىق رەجيمٸندەگٸ كونتراگەنتتەرمەن جۇمىس ٸستەۋ بۇرىنعىداي تيٸمدٸ ەمەس. مۇنداي مەمٸلەلەردە قوسىلعان قۇن سالىعى ەسەپكە جاتقىزىلمايدى, ال كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى بويىنشا شەگەرٸمدەر شەكتەلگەن.
راۋشان تاسشوينوۆا مۇنداي جاعدايلاردا ەكونوميكالىق ايىرماشىلىق قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ مٶلشەرلەمەسٸنە جۋىقتايتىنىن ايتادى. ساۋدا سالاسىندا ورتاشا مارجا كٶبٸنە 10–15% ارالىعىندا ەكەنٸن ەسكەرسەك, قوسىمشا سالىقتىق جٷكتەمە پايدانىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸن ازايتۋى مٷمكٸن. سونىڭ سالدارىنان كومپانييالار جەتكٸزۋ تٸزبەكتەرٸن قايتا قاراپ, كونتراگەنتتەر قۇرىلىمىن ٶزگەرتۋگە مەجبٷر.
تەجٸريبەدە جيٸ كەزدەسەتٸن مىسالداردىڭ بٸرٸ – كٶلٸك قىزمەتتەرٸ. ارنايى سالىق رەجيمٸندەگٸ تاسىمالداۋشى جالپىعا بٸردەي رەجيمدەگٸ كومپانيياعا قىزمەت كٶرسەتكەن جاعدايدا, تاپسىرىس بەرۋشٸ ٷشٸن مۇنداي كەلٸسٸم تيٸمسٸز بولادى. سەبەبٸ تٶلەنگەن قوسىلعان قۇن سالىعى ەسەپكە الىنبايدى, ال كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى بويىنشا شەگەرٸمدەرگە شەكتەۋ قويىلادى. نەتيجەسٸندە تاپسىرىس بەرۋشٸ باعانى تٶمەندەتۋدٸ تالاپ ەتەدٸ نەمەسە جالپى رەجيمدەگٸ تاسىمالداۋشىنى ٸزدەيدٸ. ال شاعىن تاسىمالداۋشى مارجاسىنىڭ قىسقارۋىنا نەمەسە كورپوراتيۆتٸك كليەنتٸنەن ايىرىلۋ قاۋپٸنە تاپ بولادى.
وسىنداي قىسىمنىڭ نەتيجەسٸندە بيزنەس شارتتاردى قايتا قاراۋعا, جۇمىس فورماتىن ٶزگەرتۋگە جەنە قوسىمشا شىعىنداردى قىزمەت پەن تاۋار باعاسىنا ٸشٸنارا ەنگٸزۋگە مەجبٷر بولىپ وتىر. ساراپشىنىڭ باعالاۋىنشا, كەيبٸر B2B سەگمەنتتەرٸندە باعانىڭ ٶسۋٸ بايقالادى. بۇل ٷدەرٸس سالىقتىق ٶزگەرٸستەر مەن جالپى ينفلياتسييالىق قىسىمنىڭ قاتار ەسەر ەتۋٸمەن بايلانىستى.
ٶزگەرٸستەر ەسٸرەسە ساۋدا, لوگيستيكا, قۇرىلىس جەنە سەرۆيستٸك مەردٸگەرلٸك سالالاردا ايقىن سەزٸلەدٸ. بۇل سەگمەنتتەردە جەتكٸزۋ تٸزبەكتەرٸ ۇزىن, ال ٶزارا ەسەپ ايىرىسۋدا قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ ٷلەسٸ جوعارى. شاعىن جەنە ورتا بيزنەس ەلدٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸنٸڭ ٷشتەن بٸرٸنەن استامىن قالىپتاستىراتىنىن ەسكەرسەك, سالىق لوگيكاسىنداعى بۇل ٶزگەرٸستەر جەكەلەگەن كەسٸپورىندارمەن شەكتەلمەي, باعا قالىپتاستىرۋعا, جۇمىسپەن قامتۋعا جەنە جالپى ٸسكەرلٸك بەلسەندٸلٸككە ىقپال ەتٸپ وتىر.
راۋشان تاسشوينوۆانىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جاعدايدا جالپىعا بٸردەي رەجيمدەگٸ كومپانييالار ۇتادى, ال ارنايى رەجيمدەگٸ بيزنەس كورپوراتيۆتٸك تاپسىرىستاردىڭ بٸر بٶلٸگٸن جوعالتۋ قاۋپٸنە تاپ بولۋدا. قوسىلعان قۇن سالىعى بويىنشا ەسەپكە تۇرۋ بەلسەندٸلٸگٸنٸڭ ارتقانى, سونداي-اق كەسٸپورىنداردىڭ بٸر بٶلٸگٸنٸڭ جالپى رەجيمگە كٶشە باستاعانى بايقالادى.
وسىلايشا, سالىق رەجيمٸ ەندٸ تەك ەسەپ جٷرگٸزۋدٸڭ تەحنيكالىق تەتٸگٸ ەمەس, نارىققا قولجەتٸمدٸلٸكتٸ ايقىندايتىن فاكتورعا اينالدى. شاعىن بيزنەس ٷشٸن مەسەلە سالىق جٷكتەمەسٸنٸڭ كٶلەمٸندە عانا ەمەس, كٸممەن جۇمىس ٸستەي الاتىنىندا جەنە قانداي كەلٸسٸمشارتتاردى ساقتاپ قالا الاتىنىندا بولىپ وتىر.
