2026 جىلدان باستاپ كۇشىنە ەنگەن جاڭا سالىق كودەكسى قازاقستانداعى شاعىن بيزنەستىڭ ەداۋىر بولىگىنە تىكەلەي ەمەس، ءبىراق جۇيەلى تۇردە اسەر ەتىپ وتىر،دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
اسىرەسە ارنايى سالىق رەجيمىندە جۇمىس ىستەيتىن جەكە كاسىپكەرلەر ءۇشىن نارىقتاعى شارتتار كۇردەلەنە ءتۇستى.
Qazaq Expert Club ساراپشىسى، سالىق كونسۋلتانتى راۋشان تاسشوينوۆانىڭ ايتۋىنشا، جاڭا ەرەجەلەر ارنايى سالىق رەجيمدەرىن قولداناتىن كاسىپكەرلەردىڭ كۇندەلىكتى ىسكەرلىك تاجىريبەسىندە ايقىن سەزىلە باستادى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس، جەكە كاسىپكەرلەر شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ شامامەن 70%-ىن قۇرايدى. وسىعان بايلانىستى 2026 جىلدىڭ باسى بيزنەس ءۇشىن بەيىمدەلۋ كەزەڭىنە اينالعان.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، وزگەرىستەر ەڭ الدىمەن كومپانيالار اراسىنداعى ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋعا اسەر ەتىپ وتىر. جالپىعا بىردەي بەلگىلەنگەن رەجيمدەگى كاسىپورىندار ءۇشىن ارنايى سالىق رەجيمىندەگى كونتراگەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋ بۇرىنعىداي ءتيىمدى ەمەس. مۇنداي مامىلەلەردە قوسىلعان قۇن سالىعى ەسەپكە جاتقىزىلمايدى، ال كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى بويىنشا شەگەرىمدەر شەكتەلگەن.
راۋشان تاسشوينوۆا مۇنداي جاعدايلاردا ەكونوميكالىق ايىرماشىلىق قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ مولشەرلەمەسىنە جۋىقتايتىنىن ايتادى. ساۋدا سالاسىندا ورتاشا مارجا كوبىنە 10–15% ارالىعىندا ەكەنىن ەسكەرسەك، قوسىمشا سالىقتىق جۇكتەمە پايدانىڭ ەداۋىر بولىگىن ازايتۋى مۇمكىن. سونىڭ سالدارىنان كومپانيالار جەتكىزۋ تىزبەكتەرىن قايتا قاراپ، كونتراگەنتتەر قۇرىلىمىن وزگەرتۋگە ءماجبۇر.
تاجىريبەدە ءجيى كەزدەسەتىن مىسالداردىڭ ءبىرى – كولىك قىزمەتتەرى. ارنايى سالىق رەجيمىندەگى تاسىمالداۋشى جالپىعا بىردەي رەجيمدەگى كومپانياعا قىزمەت كورسەتكەن جاعدايدا، تاپسىرىس بەرۋشى ءۇشىن مۇنداي كەلىسىم ءتيىمسىز بولادى. سەبەبى تولەنگەن قوسىلعان قۇن سالىعى ەسەپكە الىنبايدى، ال كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى بويىنشا شەگەرىمدەرگە شەكتەۋ قويىلادى. ناتيجەسىندە تاپسىرىس بەرۋشى باعانى تومەندەتۋدى تالاپ ەتەدى نەمەسە جالپى رەجيمدەگى تاسىمالداۋشىنى ىزدەيدى. ال شاعىن تاسىمالداۋشى مارجاسىنىڭ قىسقارۋىنا نەمەسە كورپوراتيۆتىك كليەنتىنەن ايىرىلۋ قاۋپىنە تاپ بولادى.
وسىنداي قىسىمنىڭ ناتيجەسىندە بيزنەس شارتتاردى قايتا قاراۋعا، جۇمىس فورماتىن وزگەرتۋگە جانە قوسىمشا شىعىنداردى قىزمەت پەن تاۋار باعاسىنا ءىشىنارا ەنگىزۋگە ءماجبۇر بولىپ وتىر. ساراپشىنىڭ باعالاۋىنشا، كەيبىر B2B سەگمەنتتەرىندە باعانىڭ ءوسۋى بايقالادى. بۇل ۇدەرىس سالىقتىق وزگەرىستەر مەن جالپى ينفلياسيالىق قىسىمنىڭ قاتار اسەر ەتۋىمەن بايلانىستى.
وزگەرىستەر اسىرەسە ساۋدا، لوگيستيكا، قۇرىلىس جانە سەرۆيستىك مەردىگەرلىك سالالاردا ايقىن سەزىلەدى. بۇل سەگمەنتتەردە جەتكىزۋ تىزبەكتەرى ۇزىن، ال ءوزارا ەسەپ ايىرىسۋدا قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ ۇلەسى جوعارى. شاعىن جانە ورتا بيزنەس ەلدىڭ جالپى ىشكى ءونىمىنىڭ ۇشتەن بىرىنەن استامىن قالىپتاستىراتىنىن ەسكەرسەك، سالىق لوگيكاسىنداعى بۇل وزگەرىستەر جەكەلەگەن كاسىپورىندارمەن شەكتەلمەي، باعا قالىپتاستىرۋعا، جۇمىسپەن قامتۋعا جانە جالپى ىسكەرلىك بەلسەندىلىككە ىقپال ەتىپ وتىر.
راۋشان تاسشوينوۆانىڭ ايتۋىنشا، جاڭا جاعدايدا جالپىعا بىردەي رەجيمدەگى كومپانيالار ۇتادى، ال ارنايى رەجيمدەگى بيزنەس كورپوراتيۆتىك تاپسىرىستاردىڭ ءبىر بولىگىن جوعالتۋ قاۋپىنە تاپ بولۋدا. قوسىلعان قۇن سالىعى بويىنشا ەسەپكە تۇرۋ بەلسەندىلىگىنىڭ ارتقانى، سونداي-اق كاسىپورىنداردىڭ ءبىر بولىگىنىڭ جالپى رەجيمگە كوشە باستاعانى بايقالادى.
وسىلايشا، سالىق رەجيمى ەندى تەك ەسەپ جۇرگىزۋدىڭ تەحنيكالىق تەتىگى ەمەس، نارىققا قولجەتىمدىلىكتى ايقىندايتىن فاكتورعا اينالدى. شاعىن بيزنەس ءۇشىن ماسەلە سالىق جۇكتەمەسىنىڭ كولەمىندە عانا ەمەس، كىممەن جۇمىس ىستەي الاتىنىندا جانە قانداي كەلىسىمشارتتاردى ساقتاپ قالا الاتىنىندا بولىپ وتىر.
