وتىرىس قاتىسۋشىلارى الداعى رەفەرەندۋمنىڭ ەلدٸ دامىتۋ مەن قوعامدى دەموكراتييالاندىرۋداعى ماڭىزىن, سونداي-اق جاڭا قازاقستاندى قۇرۋداعى كونستيتۋتسييالىق رەفورمانىڭ رٶلٸن تالقىلادى. ساراپشىلار مەملەكەتتٸڭ باستى قۇجاتىنا ەنگٸزٸلمەك ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلاردىڭ قر ساياسي جٷيەسٸنە قالاي ەسەر ەتەتٸنٸ تۋرالى پٸكٸر الماستى.
جيىنعا اقتاۋ قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى ەبٸلقايىر بايپاقوۆ, وبلىستىق جەنە قالالىق مەسليحات دەپۋتاتتارى, مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸ, ساياساتتانۋشىلار, سونداي-اق قازاقستاننىڭ قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىلارى قاتىستى.
ٸس-شارا «قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق باسقارما تٶراعاسىنىڭ كەڭەسشٸسٸ سامات نۇرتازانىڭ مودەراتورلىعىمەن ٶتتٸ.
– الداعى رەفەرەندۋم, مەملەكەتتٸڭ ساياسي جٷيەسٸن دەموكراتييالاندىرۋ مەن ليبەراليزاتسييالاۋ جٷرٸپ جاتقانىن كٶرسەتەدٸ. بۇل مەملەكەتتٸ ٶزگەرتۋ مٷمكٸندٸگٸ. مەملەكەت باسشىسى حالىقپەن اقىلداسىپ, جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ بٶلٸسٸپ جەنە حالىقتىڭ كەرٸ بايلانىسقا شىعۋىن قالايدى. بٸزگە ليبەراليزمدٸ, دەموكراتييانى جەنە ەڭ باستىسى ەدٸلەتتٸلٸكتٸ تاڭداۋ ۇسىنىلادى, – دەپ اتاپ ٶتتٸ سامات نۇرتازا.
وتىرىستى اقتاۋ قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى Əبٸلقايىر بايپاقوۆ اشىپ, ٶز سٶزٸندە ول:
– كونستيتۋتسييالىق رەفورما بٷكٸل مەملەكەتتٸك مودەلدٸ كەشەندٸ تٷردە ترانسفورماتسييالاۋعا باعىتتالعان. بٸز ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا نەمقۇرايلى قاراماۋىمىز كەرەك. قازاقستاننىڭ بولاشاعى بٸزدٸڭ قولىمىزدا, بٸز قابىلدايتىن شەشٸمدەردەن قۇرالادى, – دەدٸ.
ماڭعىستاۋ وبلىستىق مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى اببات ٶرٸسباەۆ پرەزيدەنتتٸڭ باستاماسىن قولداۋعا شاقىرىپ, بۇل ٶزگەرٸستەر حالىقتىڭ ٶتٸنٸشتەرٸنە دەگەن جاۋاپ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– حالىق كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلٸپ وتىرعان ٶزگەرٸستەردٸ قولداپ جاتقاندىعىن بايقاپ جٷرمٸز, دەگەنمەن ەربٸر ازاماتتىڭ داۋىسى ماڭىزدى بولعاندىقتان ٶتكٸزٸلگەلٸ وتىرعان رەفەرەندۋم تۋرالى نەعۇرلىم كٶپ اقپارات ايتىپ, اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىن قارقىندى جالعاستىرۋ كەرەك, – دەدٸ.
سوڭعى ەلەۋمەتتٸك ساۋالناما نەتيجەلەرٸ بويىنشا رەفەرەندۋمدى حالىقتىڭ 72%-دان استامى قولداعان. بۇل تۋرالى ققدي ساراپشىسى جاقسىبەك جيەناليەۆ مەلٸمدەدٸ:
– كونستيتۋتسيياعا ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلاردى ەنگٸزۋ بۇعان دەيٸن دە بولعانى بەلگٸلٸ. اتا زاڭىمىزعا قاتىستى رەفەرەندۋم وسىدان 27 جىل بۇرىن ٶتتٸ. وسى ۋاقىتقا دەيٸن ٶزگەرتۋلەر پارلامەنت قاراۋىنا ۇسىنىلىپ, دەپۋتاتتاردىڭ ماقۇلداۋىمەن ٶزگەرەتٸن. حالىقتىڭ پٸكٸرٸ ەسكەرٸلمەيتٸن. وسى جولى دا اتا زاڭعا ەنەتٸن ٶزگەرتۋلەردٸ پارلامەنتتە داۋىسقا سالىپ «بٸر اۋىزدان» ماقۇلداپ جٸبەرۋگە بولاتىن ەدٸ.
بٸراق, مەملەكەت باسشىسى ٶزگەرٸستەردٸ حالىقتىڭ ٶزٸ تاڭداسىن دەپ, رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋدٸ ۇسىنىپ وتىر. بۇل ٶتە دۇرىس شەشٸم جەنە ەل بولىپ قولداۋعا لايىقتى ٸس دەپ ويلايمىن. جالپى رەفەرەندۋمعا قاتىستى قوعامنىڭ ەرتٷرلٸ توپتارىنان, تٷرلٸ سالادا جۇمىس ٸستەيتٸن ازاماتتاردان كٶپتەگەن سۇراقتار قويىلىپ جاتىر; ونىڭ دا سەبەبٸ بار, وسى ۋاقىتقا دەيٸن «سايلاۋ», «داۋىس بەرۋ» ۇعىمدارى پرەزيدەنتتٸ سايلاۋ نەمەسە مەجٸلٸس, ماسليحات دەپۋتاتتارىن سايلاۋمەن بايلانىستى بولىپ كەلگەنٸ راس.
سوڭعى ەلەۋمەتتٸك ساۋالنامانىڭ نەتيجەسٸ بويىنشا 72%-دان استام حالىق رەفەرەندۋمدى قولداپ وتىر. بۇل جاقسى كٶرسەتكٸش, ازاماتتارىمىزدىڭ ساياسي بەلسەندٸلٸگٸ جوعارى ەكەنٸ بايقالادى. قازاقستاندا 11 ميلليوننان استام ادام رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمعا قاتىسا الادى, ولاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ جاستار. ياعني, 18-45 جاس ارالىعىنداعى ەربٸر قازاقستاندىق بٸرٸنشٸ رەت ٶز تاڭداۋىن جاساپ, ەلٸمٸزدٸڭ ەدٸل ەرٸ دامىعان مەملەكەت بولۋىنا ٶز ٷلەسٸن قوسايىن دەپ وتىر, – دەدٸ ساراپشى مامان.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, قازاقستاندا كونستيتۋتسيياعا ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ بويىنشا رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم بيىل 5 ماۋسىمدا ٶتەدٸ.
