مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلى پرەزيدەنت بولىپ سايلانعاننان كەيٸن ەۋرووداق ەلدەرٸندەگٸ العاشقى جۇمىس ساپارىن گەرمانييادان باستاعانى تەگٸن ەمەس. سول كەزدە پرەزيدەنتٸمٸز ەكٸ ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتىپ, نەمٸس كومانييالارىنىڭ ەنەرگەتيكا جەنە ەكولوگييالىق مەسەلەلەردٸ دامىتۋعا ۋاعدالاسقان بولاتىن.
ۆيتسە-پرەمەر رومان سكلياردىڭ نەمٸس كومپانييالارىمەن ونلايىن كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ, سۋ رەسۋرستارى سالاسىنداعى ەكٸجاقتى ەكونوميكالىق جوبالاردى سٶز ەتۋٸنە سول كەزدەگٸ كەزدەسۋدە قول جەتكٸزگەن ۋاعدالاستىقتار نەگٸز بولعانىن ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.
ونلاين كەزدەسۋگە گەرمانييا ەكونوميكاسىنىڭ شىعىس كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى وليۆەر گەرمەس مەن گفر-دٸڭ سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸنٸڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى بەرگەر ميگەل قاتىسىپ, نەمٸس كەسٸپورىندارىنىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەرٸن سٶز ەتتٸ. وسى رەتتە ونلاين كەزدەسۋدٸ نەمٸستٸڭ ەيگٸلٸ Siemens, BASF, Henkel, WILO SE, LLP C, Spaarmann, Becker Mining Europe GmbH, Svevind Energy GmbH, Robert Bosch سىندى 100-گە جۋىق كومپانييالارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ باقىلاپ, قازاقستانمەن اراداعى ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى.
ٶز كەزەگٸندە قر ٷكٸمەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى رومان سكليار ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸس, ماشينا جاساۋ, ەنەرگەتيكا, جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸ سالالارداعى بٸرلەسكەن جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ مەسەلەلەرٸندەگٸ تابىستى ىنتىماقتاستىقتى, ورناعانىن العا تارتتى.
قازٸرگٸ تاڭدا گەرمانيا ٶزٸنٸڭ ماشيناقۇراستىرۋ سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەرٸمەن ەلەم ەلدەرٸنٸڭ نازارىن اۋدارۋدا. وسى رەتتە گەرمانييا قازاقستاننىڭ شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتورىنا ينۆەستيتسييا سالىپ وتىرعان كٶسباسشى ەل ەكەنٸن دە ايتا كەتكەنٸمٸز جٶن. سول سەبەپتٸ قازاقستان ەرقاشان گەرمانييامەن اراداعى ساياسي-ەكونوميكالىق بايلانىستى نىعايتۋ ٸسٸنە باسا مەن بەرٸپ كەلەدٸ.
بٷگٸندە ەلٸمٸزدە نەمٸس كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن ٸرٸلٸ-ۇساقتى 200-گە جۋىق كومپانييا جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل كوماپنييالار ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسقانى بەلگٸلٸ. ۆيتسە-پرەمەر رومان سكليار الداعى ۋاقىتتا ەكٸ ەل اراسىندا ەكونوميكالىق ىنتاماقتاستىقتى ودان ارى كەڭەيتٸپ, جوعارى دەڭگەيگە كٶتەرۋگە قازاقستان ٷكٸمەتٸ مٷددەلٸ ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
دٷنيەجٷزٸندەگٸ تٶرتٸنشٸ ەكونوميكا سانالاتان گەرمانييانىڭ قازٸر قازاقستانعا ينۆەستيتسييا سالعان ەلدەردٸڭ تٸزبەگٸندە 12 ورىنعا تابان تٸرەپ تۇر. ەرينە, قۋاتتى ەكونوميكاعا يە ەلدٸڭ تابيعي رەسۋرسقا باي قازاقستانعا بۇدان دا كٶپ ينۆەستيتسييا سالاتىن مٷمكٸندٸگٸ بار. الداعى ۋاقىتتا قازاقستان ٷكٸمەتٸ وسى باعىتتا جۇمىس ٸستەپ, ەكٸ ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋدى كٶزدەپ وتىر.
– پاندەمييا ەكٸ ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىققا بٸرشاما سالقىنىن تيگٸزگەنٸ جاسىرىن ەمەس. ايتالىق, مۇناي-گاز سالاسىنداعى ەكسپورتى بٸرشاما ازايدى. بٸراق بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا بولادى. بٷگٸن بٸزدەر ەكٸ ەل اراسىنداعى بايلانىستى قايتا جانداندىرۋ ٷشٸن جٷزدەسٸپ وتىرمىز. الداعى ۋاقىتتا نەمٸس كومپانييالارى قازاقستان ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسييا سالۋعا شاقىرامىن. قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستاندا شەتەل ينۆەستيتسيياسىن قورعاۋ جەنە ينۆەستورلاردى مەملەكەتتٸك تۇرعىدان قولداۋ ٸسٸنە جوعارى دەڭگەيدە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ, – دەدٸ رومان سكليار مىرزا.
قازاقستان مەن گەرمانييانىڭ اراسىنداعى ەكونوميكالىق بايلانىسقا ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸككە يە بولعان كەزەڭنەن بەرٸ توقتاۋسىز دامىپ كەلە جاتقانى بەلگٸلٸ. ەكٸ ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستىڭ ٶركەندەۋٸنە بەرلين ەۋرازييالىق كلۋبى دا ىقپال ەتٸپ وتىرعانىن ايتۋعا تيٸسپٸز.
سوڭعى 15 جىلدا گەرمانييانىڭ جەتەكشٸ كەسٸپورىندارى قازاقستان ەكونوميكاسىنا 4,2 ملرد ەۋرو ينۆەستيتسييا سالعان. بۇل رەتتە گەرمانييانىڭ ورتالىق ازييا ەلدەرٸنە سالعان ينۆەستيتسييانىڭ 85 پايىزى قازاقستان نارىعىنا باعىتتالعانىن ەسكەرسەك, ەكٸ ەلدٸ اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتامقاتاستىقتىڭ تامىرى تىم تەرەڭگە كەتكەنٸن بايقاۋعا بولادى.
كەزدەسۋ سوڭىندا رومان سكليار نەمٸس كومپانييالارى كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنە قارسى كٷرەس, قالدىقتاردى جويۋ, ارال تەڭٸزٸنٸڭ قۇرعاۋىنا بايلانىستى ەكولوگييالىق اپاتپەن كٷرەسۋ, سونداي-اق اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ سەكٸلدٸ سالالاردا ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا شاقىرىدى. الداعى ۋاقىتتا تاراپتار بۇل باعىتتا دا جۇمىس ٸستەپ, ەل ەكونوميكاسىن ٶركەندەتۋگە مٷددەلٸ.
قۋانىش سماعٷل
