«مويناق» سەس-ٸن سالۋ تۋرالى شەشٸمنٸڭ قالاي تۋىندادى? 70-جىلداردىڭ باسىندا ىستىقكٶلدەگٸ سۋ دەڭگەيٸ تٶمەن تٷسٸپ, ايىر قالپاقتى اعايىندار كەگەن اۋدانىنداعى (قازٸرگٸ رايىمبەك اۋدانى) قارقارا ٶزەنٸن ىستىقكٶلگە بۇرۋ تۋراسىندا جوعارىعا ۇسىنىس ايتتى.
ول كەزدە قىرعىز-قازاق دەپ بٶلٸنبەۋشٸ ەدٸك. جۇرتتىڭ بەرٸ مەسكەۋگە باعىناتىن. وسىلايشا كٶرشٸلەر شارىنعا قۇياتىن نەگٸزگٸ قارقارا ٶزەنٸ بۇرۋعا ەرەكەت جاساي باستادى. بۇل باعىتتا ارنايى جوبا دا ەزٸرلەندٸ.
كەيٸننەن ٸسكە دٸنمۇحامەد قوناەۆتىڭ ٶزٸ ارالاسىپ, سول كەزدەگٸ كسرو مينيسترلەر كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى زييا نۋريەۆتٸڭ جەكە قابىلداۋىندا بولدى. وندا ديمەكەڭ بۇل قازاقستاننىڭ ەكولوگييالىق احۋالىنا كەرٸ ەسەر ەتەتٸنٸن دەلەلدەپ, قارقارا ٶزەنٸنٸڭ ارناسىن ىستىقكٶلگە قاراي بۇرۋدان ساقتاپ قالدى. سونىمەن قاتار, دٸنمۇحامەد احمەتۇلى شارىن شاتقالى ايماعىندا بەستٶبە سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاۋعا مەسكەۋدەن ارنايى قارجى بٶلگٸزگەندە بٸرٸمٸز قۋاندىق. بۇل «مويناق» سەس-ٸن سالۋعا جاسالىنعان العاشقى قادام ەدٸ.
قىرعىزداردا قاراپ قالمادى, ولار قارقارا ٶزەنٸنٸڭ سۋىن ىستىقكٶلگە بۇرۋعا بارىن سالدى. سول كەزدە بۇل ٸسكە قىرعىزدىڭ ماڭدايىنا بٸتكەن ٷلكەن جازۋشىسى شىعىس ايتماتوۆ تا ارالاسىپ, 1977 جىلى «ىستىق كٶلدەن ماڭىزدى شارۋا بار ما?» دەپ كٶلەمدٸ ماقالا جازىپ, مەسكەۋدەگٸ مارعاسقالاردىڭ نازارىن اۋدارعان. وسىلايشا قىرعىزداردا بۇل ٸستە وڭاي بەرٸلە سالمايتىنىن بايقاتتى. بٸراق ماڭىزدى دەلەلدەردٸ العا تارتقان دٸنمۇحامەد احمەتۇلى قىرعىزدارعا ىرىق بەرگەن جوق.
ول كەزدە دە ىستىق كٶلدٸڭ ماڭىزى زور بولدى. كەڭەستەر وداعىنىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن كەلٸپ دەمالۋشىلاردىڭ قاتارى كٶپ ەدٸ. ىستىقكٶل ورتالىق ازيياداعى – ەڭ ٸرٸ كۋرورتتىق شيپاجايلاردىڭ بٸرٸ. ول تۋريستەر ٷشٸن جايلى ەرٸ جۇمساق كليماتىمەن ەرٸ كەرەمەت سۇلۋلىعىمەن تارتىمدى بولاتىن.
وسىنداي ايدىن كٶلدٸ سۋسىز قالدىرۋ كەڭەستٸك باسشىلارعا ٷلكەن سىن ەدٸ.
بٸراق اقىر سوڭىندا دٸنمۇحامەد قوناەۆتىڭ ىقپالىنىڭ ارقاسىندا بۇل مەسەلە قازاقستاننىڭ پايداسىنا شەشٸلدٸ. سوندىقتان «مويناق» سەس-ٸ جايىندا ەڭگٸمە قوزعاعاندا قوناەۆ جايىندا ايتپاي كەتۋگە بولمايدى.
ول كٸسٸ بولاشاقتى كٷنٸبۇرىن ويلايتىن كەمەڭگەر باسشى بولدى عوي.
جالپى, قوناەۆ دەۋٸرٸنٸڭ سىر-مۇڭى مەن جاي-جاپسارى تۋرالى سٶز قوزعاۋ جاس ۇرپاققا اسا قاجەت دەپ ەسەپتەيمٸن. ول زاماننىڭ بارى مەن جوعىن باعالاپ, ەل مٷددەسٸ جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتتٸ.
كەڭەس اۋحاديەۆ, قوعام قايراتكەرٸ.
