قازاقستاننىڭ كٷشتٸك قۇرىلىمدارىن باسقاراتىن تۇلعالاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ رەسەيشٸل. رەسەيدٸڭ ەسكەري مەكتەپتەرٸندە تەلٸم العان ولار "ورىس ەلەمٸنەن" ٶزگەنٸ مويىندامايدى.
بۇل تۋرالى ۇقك-نىڭ تٶراعاسى ەلنۇر مۇساەۆ بريتاندىق BBC اگەنتتٸگٸنە بەرگەن سۇحباتىندا ايتتى دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
رەسەيدٸڭ قازاقستانعا باسىپ كٸرۋ مٷمكٸندٸگٸنە بولجام جاساعان مۇساەۆ ۋكراينامەن سوعىستا ەبدەن قالجىراعان كرەملدٸڭ مۇنداي قادامعا بارارىنا كٷمەنمەن قارايدى.
"ۋكراينا وسى كٷنگە دەيٸن پٸسٸپ-جەتٸلٸپ, كەمەلٸنە كەلگەن رەسەي اگرەسسيياسىن بٸر ٶزٸ قابىلداپ الدى. پۋتيننٸڭ شاپقىنشىلىعى تىعىرىققا تٸرەلٸپ, شاراسىزدىققا ۇلاسىپ جاتىر. كرەملدٸڭ قازاقستانعا باسىپ كٸرەرلٸك قۇلقى دا, قاۋقارى دا جوق. يە, ەلٸمٸزدٸڭ تەرٸسكەيٸنە كٶز الارتقان قاۋٸپتٸ مەلٸمدەمەلەر قازاقستان تەۋەلسٸزدٸك العالى تولاستاعان ەمەس. دەسە دە, مەسكەۋ بۇدان ارىعا بارمايدى. جار دەگەندەگٸ جالعىز وداقتاسىنان ايىرىلعاندى قالامايدى", – دەيدٸ مۇساەۆ.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە قازاقستاندىقتار ۋكراين حالقى سەكٸلدٸ ساياسي بەلسەندٸ ەمەس, كرەملمەن اراداعى تٷرلٸ كەلٸسپەۋشٸلٸكتەرگە كٶبٸنە-كٶپ سەلقوس قارايدى. ەل ٸشٸندە رەسەيدٸ جاۋ سانايتىن ۇلتشىل كٶزقاراستاعى اۋديتورييانى سونشالىقتى اۋقىمدى دەۋگە تاعى كەلمەيدٸ.
ەڭ قاۋٸپتٸسٸ – قازاقستاننىڭ كٷشتٸك قۇرىلىمدارىندا, سونىڭ ٸشٸندە ٸشكٸ ٸستەر سالاسى, ۇكق, قورعانىس مينيسترلٸگٸندە مەسكەۋدٸ عانا مويىندايتىن, رەسەيدٸڭ ايتقانىن ەكٸ ەتپەيتٸن تۇلعالار وتىر.
"ٶكٸنٸشكە وراي, قولدان كەلەر قايران جوق. ەسكەري قۇرىلىمداردىڭ باسشى-قوسشىلارى باسىنان باقايىنا دەيٸن رەسەيشٸل, مەسكەۋشٸل. الىسقا بارماي-اق, قورعانىس مينيسترٸن مىسالعا الايىق. ول ۇزاق ۋاقىت رەسەيدە وقىدى, رەسەيشٸل ەكەنٸن جاسىرمايدى. قازاقستاننىڭ كٷشتٸك قۇرىلىمدارى كرەملدٸڭ ىعىنا جىعىلۋعا جەنە مەسكەۋدٸڭ سويىلىن سوعۋعا بەيٸلدٸ, بۇعان توقاەۆتىڭ سوڭعى مەلٸمدەمەسٸ دە كەدەرگٸ كەلتٸرە العان جوق", – دەيدٸ مۇساەۆ.
بۇدان بٶلەك رەسەي ەۋرازييالىق وداققا بٸرٸككەن ەلدەردٸ تٷرلٸ مەملەكەتارالىق قاۋٸپسٸزدٸك ۇيىمدارىنا كٸرگٸزٸپ, جٸپسٸز بايلاپ تاستاعان. ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلەرٸ مەن قورعانىس مينيسترلەرٸنٸڭ كەڭەسٸ دەپ اتالاتىن اتى دا, زاتى دا تٷسٸنٸكسٸز قۇرىلىمدار شىن مەنٸندە قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىنداعى رەسەيدٸڭ ىقپالىن كەڭەيتە تٷسۋدٸ كٶزدەيدٸ. بۇلاردىڭ بۇدان ٶزگە مۇراتى جوق.
سوۆەت ٶكٸمەتٸنٸڭ شەكپەنٸنەن شىققان ەلدەردٸ الىسقا ۇزاتپاي, ۋىسىندا ۇستاۋ ارقىلى ولاردى باتىس ەلەمٸنەن وقشاۋلاۋدى ماقسات تۇتادى.
سٶي دەگەن مۇساەۆ تٷنەۋكٷنگٸ پەتەربور فورۋمىندا رەسەيدٸڭ كٶزقاراسىنا قايشى كەلەتٸن مەلٸمدەمە جاساعان توقاەۆتىڭ سٶزٸنە سەزٸكپەن قارايتىنىن ايتىپتى.
"مەنٸڭشە, بۇل الدىن-الا دايىندالعان دٷنيە. توقاەۆ پۋتينگە قارايلاپ وتىردى. جٷزٸندە "دۇرىس ايتتىم با?" دەگەن ساۋال تۇرعانداي سەزٸلدٸ. مەن بۇعان تولىق سەنٸمدٸ ەمەسپٸن, دەسە دە سونداي كٷدٸگٸم بار.
انىعى, اقوردا كرەملگە اشىق تٷردە قارسى كەلە المايدى.
يە, ۋكرايناعا سوعىس اشقان پۋتيننٸڭ ەلسٸرەپ قالعانى راس. سانكتسييالار مەسكەۋدٸڭ تٷبٸنە جەتپەسە دە, ەبدەن تيتىقتاتىپ, ەكونوميكالىق ەل-قۋاتىن سارقىپ تىنادى.
پۋتيننٸڭ باسقىنشى ساياساتى ٶركەنيەتتٸ ەلەمنٸڭ قارسىلىعىنا ۇرىندى. رەسەي ەكونوميكا عانا ەمەس, ساياسي الاڭدا دا, ديپلوماتييا سالاسىندا دا ويسىراي ۇتىلىپ جاتىر. توقاەۆ كەنٸگٸ ديپلومات رەتٸندە مۇنى كٶرٸپ-بٸلٸپ وتىر. بٸر جاعىنان پەتەربورداعى باتىل مەلٸمدەمەسٸ سونىمەن دە بايلانىستى بولۋى مٷمكٸن...", – دەيدٸ مۇساەۆ.