سونىڭ ٸشٸندە قازاقستاننىڭ قورشاعان ورتاسىنا زييانىن تيگٸزبەيتٸن رەاكتوردى تاڭداۋ, اەس ورىن تەبەتٸن اۋداندى انىقتاۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جٷرگٸزٸلدٸ. شەتەلدٸك اەس-تەرگە ٸس-ساپارلار ۇيىمداستىرىلىپ, وسى سالانىڭ بٸلٸكتٸ ماماندارىمەن كونسۋلتاتسييالار جٷردٸ.
ساراپشىلاردىڭ ۇيعارىمىنا ساي اەس قۇرىلىسىنا ىڭعايلى اۋدان رەتٸندە الماتى وبلىسى جامبىل اۋدانىنا قاراستى ٷلكەن اۋىلىنىڭ اۋماعى تاڭدالدى.
ەل ٷكٸمەتٸ اەس قۇرىلىسىندا سەتتٸ جوبالاردى جٷزەگە اسىرعان مەملەكەتتەردٸڭ تەحنولوگيياسىن ەلەكتەن ٶتكٸزگەن بولاتىن. سونىڭ نەتيجەسٸندە كەلەسٸدەي كومپانييالار شورت-پاراعى ەزٸرلەنگەن ەدٸ:
- HPR-1000 قىتاي كومپانيياسى – CNNC;
- APR-1400 رەاكتورى بار كورەي كومپانيياسى – KHNP;
- ۆۆەر-1200 جەنە ۆۆەر-1000 رەاكتورلارى بار رەسەي كومپانيياسى – روساتوم;
- EPR-1200 رەاكتورى بار فرانتسۋز كومپانيياسى – EDF.
زەرتتەۋ نەتيجەسٸ 2022 جىلعى مامىردا اتوم ٶندٸرٸسٸن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا قارالدى ەرٸ ماقۇلداندى.
«اتوم ەنەرگيياسىن پايدالانۋ تۋرالى» قر زاڭىنىڭ 12-بابىنا سەيكەس يادرولىق قوندىرعىلاردى سالۋ جەنە سالۋ اۋدانى تۋرالى شەشٸمدٸ اۋماعىندا قوندىرعى سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعان جەرگٸلٸكتٸ ٶكٸلدٸ ورگانداردىڭ كەلٸسٸمٸمەن سمايىلوۆ ٷكٸمەتٸ قابىلدايدى. بۇل رەتتە مەسليحات جەرگٸلٸكتٸ ٶكٸلدٸ ورگان بولىپ ەسەپتەلەدٸ.
وسىعان وراي, ٶتكەن جىلدىڭ قاراشا ايىندا الماتى وبلىسى مەسليحاتىنىڭ وتىرىسىندا اۋدان تۇرعىندارىن قۇپتاۋىمەن قۇرىلىسقا كەلٸسٸم بەرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدانعان.
ال وسى ايدىڭ 22-سٸ كٷنٸ اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋ بويىنشا الماتى وبلىسىنىڭ ٷلكەن اۋىلىنداعى مەكتەپ زالىندا قوعامدىق تالقىلاۋ ٶتەدٸ.
بۇعان دەيٸن قوعامدىق تىڭداۋ 28 اقپانعا جوسپارلانعان ەدٸ, الايدا كەيٸنگە شەگەرٸلدٸ.
ەلەمجەلٸدەگٸ بەلسەندٸلەر اەس سالۋ بويىنشا رەفەرەندۋم ٶتكٸزۋ قاجەتتٸگٸن تالاپ ەتكەن ەدٸ. ەنەرگەتيكا ۆيتسە-مينيسترٸ جاندوس نۇرماعامبەتوۆ بۇل مەسەلەنٸڭ رەفەرەنۋمعا سالىنبايتىنىن مەلٸمدەگەن.
"رەفەرەندۋم بولمايدى. بۇل مەسەلە رەفەرەندۋمعا شىعارىلمايدى. الدىمەن, الاڭنىڭ ورنالاسقان جەرٸنە قاتىستى سۇراق بار. ەكٸنشٸدەن, ەڭ باستىسى – تەحنولوگييا جەنە قارجىلىق-ەكونوميكالىق مودەل. ول قالاي ەسەر ەتەدٸ, بٸز مۇنى قالاي جٷزەگە اسىرامىز? بۇل جٶنٸندە تٷيتكٸلدەر بار, - دەگەن ەدٸ ۆيتسە-مينيستر.
جوسپارعا سەيكەس, اەس قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى 2034 جىلى اياقتالىپ, 2035 جىلى ستانتسييا پايدالانۋعا بەرٸلۋگە تيٸس.
بۇعان دەيٸن DALA NEWS-كە سۇحبات بەرگەن ساراپشى ازات قونىسبەك "قازاقستان ۆەندور تاڭداۋدا قاتەلەسپەۋ كەرەك" دەگەن پٸكٸر بٸلدٸرگٸن. ول بٷگٸنگٸ تاڭدا فرانتسۋزداردىڭ, شۆەدتٸڭ, بەلگييانىڭ تەحنولوگيياسى ەڭ وزىعى دەپ سانايدى.
"فرانتسييادا الىناتىن ەلەكتردٸڭ 80 پايىزى اەس-قا تيەسٸلٸ. شۆەتسييادا – 75 پايىز, بەلگييادا - 65 پايىز. وسى جاعىنان العاندا, فرانتسۋزداردىڭ تەحنولوگيياسىنا ارقا سٷيەسەك, مٷلدە ۇتىلماس ەدٸك دەپ ايتار ەدٸم.
جالپى, ولاردىڭ بۇل باعىتتاعى تەجٸريبەسٸ مول. فيزيكا سالاسىندا العاشقى نوبەل سىيلىعىن العاندار دا وسى ەلدٸڭ عالىمدارى.
تٸپتٸ, مەكتەپتە حيمييا مەن فيزيكا پەندەرٸ ارقىلى بەلگٸلٸ, پولونيي, راديي سىندى ەلەمەنتتەردٸ اشقان اتاقتى ەرلٸ-زايىپتى عالىمدار پەر مەن مارييا كيۋري دە فرانتسييا ازاماتتارى. مۇندا كيۋري اتىنداعى عىلىمي ينستيتۋت تا بار ٸرگەتاسى ەجەلدەن قالانعان. ايتايىن دەگەنٸم, قاي جاعىنان الساق تا اەس قۇرىلىسىنا قاجەتتٸ تەحنولوگييالاردىڭ ەڭ وزىعى فرانتسيياعا تيەسٸلٸ», - دەيدٸ ازات قونىسبەك.
https://dalanews.kz/bas-takyryp/86848-vendor-tangdauda-qatelespeu-kerek-ka
