"بٷگٸن, 16 ماۋسىمدا استانادا قحر باسشىسى سي تسزينپيننٸڭ قاتىسۋىمەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ كٶشباسشىلارىنىڭ كەزدەسۋٸ باستالادى. بۇل كەلٸسسٶزدەر ەلەمدٸك گەوساياسي جاعداي كەز كەلگەن ۋاقىتتا كٷتپەگەن جەردەن ٶزگەرٸپ سالا بەرەتٸندەي كەزەڭدە ٶتۋدە. ەۋروپا جاڭا تەپە-تەڭدٸك مودەلٸن ٸزدەۋدە. تاياۋ شىعىس قالشىلداپ تۇر. رەسەي - ۋكرايناداعى سوعىسقا بايلانىستى تەرەڭ ٸشكٸ ترانسفورماتسييا كەزەڭٸندە. مۇنداي جاعدايدا قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن اشىقتىعى تەك بەسەكەگە قابٸلەتتٸ ارتىقشىلىققا اينالىپ قانا قويماي, ستراتەگييالىق اكتيۆ تٷرٸن قابىلداۋدا". وسىلاي دەگەن ەكونوميكالىق ساراپشى راسۋل رىسمامبەتوۆ قازاقستان مەن قىتايدىڭ ٶزگەرٸستەر دەۋٸرٸندەگٸ ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸگٸنٸڭ 7 باعىتىن اتاپ كٶرسەتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەكونوميست قازاقستاننىڭ ورتالىق ازييانىڭ ٸرٸ ەكونوميكاسى رەتٸندە ٶڭٸرلٸك ىنتىماقتاستىقتىڭ قاتىسۋشىسى عانا ەمەس, ونىڭ سەۋلەتشٸسٸ بولۋ مٷمكٸندٸگٸنە دە يە ەكەنٸن ايتادى.
"بٸز شىعىس پەن باتىستى بٸر-بٸرٸنە قارسى قويمايمىز, بٸز ٶزگەنٸ اجىراتۋشى قابىرعالار سالمايمىز, كەرٸسٸنشە بٸرٸكتٸرەتٸن دەلٸزدەر قۇرامىز. وسىنداي دەلٸزدەردٸڭ بٸرٸ - قىتايمەن تەرەڭ, تەڭدەستٸرٸلگەن, پراگماتيكالىق سەرٸكتەستٸك. بٷگٸنگٸ تاڭدا بٸزدٸڭ ىنتىماقتاستىعىمىز جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرٸلۋدە, ونىڭ قازاقستانعا ناقتى پايدا ەكەلەتٸن كەم دەگەندە 7 باعىتى بار (شىن مەنٸندە ولاردىڭ سانى ودان كٶپ)", - دەيدٸ راسۋل رىسمامبەتوۆ.
اتاپ ايتقاندا:
بٸرٸنشٸسٸ - جاڭا بۋىنداعى ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسييالار.
تەمٸر جولداردى, لوگيستيكالىق حابتاردى, كەدەندٸك جەنە تسيفرلىق پلاتفورمالاردى ينتەگراتسييالاي وتىرىپ, "اقىلدى" شەكارالىق ايماقتاردى (قورعاس) دامىتۋ. بۇل قازٸردٸڭ ٶزٸندە قازاقستاننىڭ قىتاي, كاۆكاز جەنە ەۋروپا اراسىنداعى نەگٸزگٸ ترانزيتتٸك توراپ رەتٸندەگٸ ۇستانىمىن كٷشەيتەدٸ. ٶزبەكستانمەن, قىرعىزستانمەن جەنە ترانس-كاسپييمەن اراداعى شەكارالاس ساۋدا ورتالىقتارى جايىن دا ۇمىتپاعان جٶن.
ەكٸنشٸسٸ - سۋ جەنە كليماتتىق جوبالارداعى ىنتىماقتاستىق. بٸزگە ترانسشەكارالىق ٶزەندەردٸ باسقارۋ (ٸلە, ەرتٸس), سۋارۋ جٷيەلەرٸن قۇرۋ جەنە وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردە مەليوراتسييانى جاڭعىرتۋ بويىنشا بٸرلەسكەن باعدارلامالاردى ٸسكە قوسۋ قاجەت. بۇل ارادا بٸزگە قىتايلىقتار تامشىلاتىپ سۋارۋ جەنە شٶلەيتتەر سانىن قىسقارتۋ تەجٸريبەسٸمەن كٶمەككە كەلە الادى.
قىتاي جەنە بٸز ٷشٸن قازاقستاندا ٶندٸرٸستٸك تٸزبەكتەردٸ قۇرۋ ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. بۇل - ٷشٸنشٸسٸ. قىتاي ٶندٸرٸستەرٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸن قازاقستان تەرريتوريياسىنا كٶشٸرۋ: اۆتو بٶلشەكتەردەن باستاپ اگرو ٶڭدەۋ سالاسىنا دەيٸن. بۇل جۇمىس ورىندارى مەن تەحنولوگييالىق بازانى قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەڭ باستىسى – ەكولوگييا جايىن جادىدان شىعارماۋ.
تٶرتٸنشٸسٸ, جاسىل ەنەرگەتيكا جەنە سيرەك كەزدەسەتٸن جەر استى ەلەمەنتتەرٸ. قىتاي كٷن باتارەيالارى, اككۋمۋلياتورلار, سيرەك كەزدەسەتٸن جەر استى مەتالدارىن قايتا ٶڭدەۋ تەحنولوگييالارى بويىنشا ەلەمدٸك كٶشباسشى بولىپ تابىلادى. قازاقستان شيكٸزاتتى جەتكٸزۋشٸ سەنٸمدٸ سەرٸكتەس بولا الادى, سونىمەن بٸرگە ٶزٸندٸك قۇن تٸزبەگٸن بٸرتٸندەپ ارتتىرا وتىرىپ, قايتا ٶڭدەۋ جاعىن دامىتا الادى.
بەسٸنشٸدەن, بۇل قارجىلىق سەرٸكتەستٸك جەنە ۇلتتىق ۆاليۋتالارمەن ٶزارا ەسەپ ايىرىسۋ. شىۇ-نىڭ جاڭا دامۋ بانكٸنٸڭ ٸسكە قوسىلۋىمەن جەنە يۋاننىڭ ٶڭٸرلٸك ۆاليۋتا رەتٸندە كٷش الۋىمەن قازاقستان ەاەو جەنە وا اۋماعىندا ەسەپ ايىرىسۋ, قورلاندىرۋ جەنە يسلام بانكينگٸ ٷشٸن حاب بولا الادى. نەمەسە ۆاليۋتا قورجىنىنا بايلانعان ايماقتىق تسيفرلىق اكتيۆتەردٸ بٸرتٸندەپ ٸسكە قوسۋىمىزعا دا بولادى.
بٸلٸم مەن تەحنولوگييا - التىنشى تارماق. جوو-نىڭ بٸرلەسكەن كامپۋستارى, اي, بيوتەحنولوگييا, جاسىل قۇرىلىس سالاسىنداعى زەرتتەۋ ورتالىقتارى. قازاقستان پوستكەڭەستٸك نارىقتارعا بەيٸمدەلە وتىرىپ, قىتاي تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋدە سىناق الاڭىنا اينالۋى مٷمكٸن. قازۇۋ قازٸردٸڭ ٶزٸندە شىڭجاڭ زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنەن گرانت الىپ ٷلگەردٸ جەنە بٸزدٸڭ زەرتتەۋشٸلەر ٷشٸن تاماشا نەتيجەلەر بايقالادى.
جەتٸنشٸسٸ, تۋريزم, مەديتسينا, مەدەنيەتتەرمەن الماسۋ. مەديتسينالىق تۋريزمدٸ دامىتۋ (ساناتورييلەر, check-up ورتالىقتارى), باتىس قىتايعا قاتىنايتىن تٸكەلەي رەيستەر, "جٸبەك جولى" جەنە گاسترونومييالىق تۋريزم باعىتتارىن ٸلگەرٸلەتۋ.
بۇدان قازاقستانعا كەلەتٸن پايدا:
- جاڭا جۇمىس ورىندارى مەن ينۆەستيتسييالار,
- شيكٸزاتقا جاتپايتىن ەكسپورتتىڭ ٶسٸمٸ جەنە تەرەڭ ٶڭدەۋ, تەحنولوگييالىق ترانسفەر جەنە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم,
- قىتاي مەن سىرتقى ەلەم اراسىنداعى حاب رەتٸندە ەلدٸڭ مەرتەبەسٸن بەكٸتۋ,
- رەسەيدٸڭ وڭتٷستٸگٸندە, كاۆكاز بەن تاياۋ شىعىستاعى پوزيتسييالاردى نىعايتۋ.
"ماڭدايىمىزعا باقىرايتىپ تۇرىپ بىلاي دەپ جازىپ الۋىمىز كەرەك: "بٸز بۇل ىنتىماقتاستىققا تەۋەلدٸلٸك رەتٸندە ەمەس, جاڭا ەلەمدە تۇراقتىلىقتىڭ بۋىنىنا اينالۋ مٷمكٸندٸگٸ رەتٸندە قاراۋىمىز كەرەك. قازاقستان قازٸردٸڭ ٶزٸندە قىتايدىڭ ورتالىق ازيياعا كٸرەتٸن قاقپاسى بولىپ تابىلادى, بٸراق بٸزدٸڭ ەۋروپا مەن تاياۋ شىعىسقا شىعا وتىرىپ, بٷكٸل ەۋرازييالىق كەڭٸستٸكتەگٸ ەرٸپتەستٸك ارحيتەكتۋراسىنىڭ ورتالىعىنا اينالۋىمىز دا مٷمكٸن جەنە سولاي بولۋى دا تيٸس. بۇل ۇلى دەرجاۆالارمەن جۇمىستا ەڭ باستىسى - ٶز وسٸن جوعالتىپ الماۋ. قازاقستان قىتايدىڭ باتىس تٸرەگٸنە دە, باتىستىڭ شىعىس تٸرەگٸنە دە اينالماۋى تيٸس. قازٸرگٸ بارلىعى كٸمگە سٷيەنەتٸنٸن بٸلمەي, جانتالاسقان ەلەمدە قازاقستاننىڭ وسىنداي سيرەك كەزدەسەتٸن مٷمكٸندٸگٸ بار. سىن ەسٸم ەمەس, زات ەسٸم. بۋفەر ەمەس, قۇراستىرۋ نٷكتەسٸ. ال بۇل قارۋدىڭ ەمەس, اقىل-ويدىڭ كٷشٸن, ستراتەگييانى جەنە الدىن الا جاسالعان ۇزاقمەرزٸمدٸ كٶزقاراستى قاجەت ەتەدٸ", - دەيدٸ ول.
ايتا كەتسەك, بٷگٸندەرٸ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ تٶراعاسى سي تسزينپيننٸڭ مەملەكەتتٸك ساپارمەن قازاقستاندا جٷرگەنٸ بەلگٸلٸ.
