پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كورەيا رەسپۋبليكاسىنا جاساعان مەملەكەتتٸك ساپارى اياسىندا ەكٸ ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق جەنە ينۆەستيتسييالىق ىنتىماقتاستىقتى جاڭا دەڭگەيگە كٶتەرۋگە باعىتتالعان ماڭىزدىكەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸلدٸ. مەملەكەت باسشىسىكورەيانىڭ جەتەكشٸ كومپانييالارىنىڭباسشىلارىمەن كەزدەسٸپ, ٶنەركەسٸپ, ەنەرگەتيكا, تسيفرلاندىرۋ, جوعارىتەحنولوگييالار, كٶلٸك-لوگيستيكا جەنە ٶندٸرٸستٸوقشاۋلاۋ باعىتتارىنداعى بٸرلەسكەنجوبالاردى تالقىلادى.
ال بٷگٸن سەۋلدە «ورتالىق ازييا – كورەيا رەسپۋبليكاسى» سامميتٸ ٶتٸپ, قازاقستان مەن كورەيا اراسىنداعى بايلانىستاردىڭ ٶڭٸرلٸكدەڭگەيدەگٸ جاڭا مٷمكٸندٸكتەرٸ ايقىندالدى. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل كەزدەسۋدٸ تاريحي وقيعا دەپ اتاپ, ورتالىق ازييا مەملەكەتتەرٸ مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىاراسىنداعى ديالوگتىڭ جوعارى ساياسي دەڭگەيگەكٶتەرٸلگەنٸن ايتتى. مەملەكەت باسشىسىكورەيانىڭ تەحنولوگييا, يننوۆاتسييا جەنە ادام كاپيتالىنا نەگٸزدەلگەن دامۋ تەجٸريبەسٸنجوعارى باعالاپ, ەكٸ تاراپتىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ەرٸٶزارا تيٸمدٸ سەرٸكتەستٸگٸن ودان ەرٸ نىعايتۋدىڭماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ.
وسى ورايدا قازاقستان–كورەيا ەكونوميكالىق بايلانىستارىنىڭ قازٸرگٸاحۋالى, مەملەكەتتٸك ساپار بارىسىندا قولجەتكٸزٸلگەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ ماڭىزى جەنە جاڭا ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭپەرسپەكتيۆالارى تۋرالى «بجزق» اق تەۋەلسٸزديرەكتورى راسۋل رىسمامبەتوۆ ايتىپ بەردٸ.
— قازاقستان شيكٸزات ەكسپورتىنان تەرەڭٶڭدەۋگە, ٶندٸرٸستٸ وقشاۋلاۋعا جەنە قوسىلعان قۇنى جوعارى ٶنٸم شىعارۋعاۇمتىلىپ وتىر. وسى تۇرعىدا كورەيتەحنولوگييالارى مەن قازاقستاننىڭرەسۋرستىق بازاسى قاي سالالاردا بەسەكەگەقابٸلەتتٸ بٸرلەسكەن جوبالاردى جٷزەگەاسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ?
— قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارتتوقاەۆتىڭ كورەيا رەسپۋبليكاسىنا جاساعانمەملەكەتتٸك ساپارى ەكٸ ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كٶتەرٸلٸپكەلە جاتقانىن كٶرسەتتٸ. سوڭعى جىلدارىمەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ كورەيامەنەكونوميكالىق بايلانىستارىن نىعايتۋعا, ينۆەستيتسييا تارتۋعا جەنە تەحنولوگييالىقىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە تۇراقتى تٷردەباسىمدىق بەرٸپ كەلەدٸ. بۇل باعىتتاعى جٷيەلٸجۇمىستىڭ نەتيجەسٸندە ەكٸجاقتى ەكونوميكالىقبايلانىستاردىڭ اۋقىمى كەڭەيٸپ, كورەيبيزنەسٸنٸڭ قازاقستانداعى قاتىسۋى ارتىپ وتىر.
2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاۋاراينالىمى 3,17 ملرد دوللارعا جەتتٸ, قازاقستاندا كورەي كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن700-دەن استام كومپانييا جۇمىس ٸستەيدٸ. سونىمەن قاتار جالپى قۇنى شامامەن 4 ملرد دوللار بولاتىن 46 جوبا بٸرلەسٸپپىسىقتالۋدا.
ەندٸگٸ كەزەڭدە ەكونوميكالىقىنتىماقتاستىقتىڭ كٶلەمٸمەن قاتار, ونىڭ ساپالىق مازمۇنىن دا كەڭەيتۋ ماڭىزدى. كەلەسٸ كەزەڭ ٶندٸرٸستٸ وقشاۋلاۋدى تەرەڭدەتۋگە, ٶندٸرٸستٸك قۇزىرەتتەردٸ يگەرۋگە, مامانداردايارلاۋعا جەنە بٸرلەسكەن ٶنٸمدٸ سىرتقىنارىقتارعا شىعارۋعا باعىتتالۋى مٷمكٸن.
مۇندا جوبالاردى بٸرنەشە ستراتەگييالىقباعىتقا بٶلۋگە بولادى.
سونىڭ بٸرٸ – سىني ماڭىزدى مينەرالدار مەن وزىق ماتەريالدار (advanced materials) ٶندٸرٸسٸ. كورەيا رەسپۋبليكاسى اۆتوموبيل جاساۋ, ەلەكترونيكا, اككۋمۋلياتورلار جەنە جوعارىتەحنولوگييالىق جابدىقتار ٶندٸرٸسٸسالالارىندا ەلەمدەگٸ جەتەكشٸ ەلدەردٸڭ بٸرٸ. بۇل باعىتتاردىڭ بارلىعى مىس, حروم, تيتان, ليتيي, سيرەك جەر ەلەمەنتتەرٸ جەنە باسقا دا شيكٸزات تٷرلەرٸنە تۇراقتى سۇرانىسقالىپتاستىرادى.
قازاقستان ٶز كەزەگٸندە رەسۋرستىق بازاسىن, ەنەرگەتيكالىق مٷمكٸندٸكتەرٸن جەنە ەۋرازييانىڭ ٸرٸ نارىقتارىنا گەوگرافييالىقجاقىندىعىن ۇسىنا الادى. سوندىقتان ەكٸ ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى گەولوگييالىقبارلاۋ, كەندٸ بايىتۋ, تەرەڭ ٶڭدەۋ, تازا مەتالدار مەن قورىتپالار ٶندٸرۋ, سونداي-اقاككۋمۋلياتورلارعا, ەلەكترونيكاعا جەنە ماشينا جاساۋعا ارنالعان كومپونەنتتەر شىعارۋعادەيٸن كەڭەيتۋگە مٷمكٸندٸك بار.
تاعى بٸر ماڭىزدى باعىت – اۆتوموبيل جاساۋجەنە اۆتوكومپونەنتتەر ٶندٸرٸسٸ. الماتىداعىHyundai جەنە قوستانايداعى Kia جوبالارىقازاقستاندا قالىپتاسىپ كەلە جاتقان اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸنٸڭ بەرٸك نەگٸزٸنقالىپتاستىردى. ەندٸگٸ كەزەڭدە وسى ٶندٸرٸستٸكبازانى كەڭەيتٸپ, اۆتوموبيل كومپونەنتتەرٸنشىعاراتىن كەسٸپورىندار جەلٸسٸن دامىتۋعامٷمكٸندٸك مول. ەلەكتر سىمدارى, ورىندىقتار, پلاستيك جەنە مەتالل بٶلشەكتەر, دٶڭگەلەكديسكٸلەر جەنە باسقا دا كومپونەنتتەردٸ ٶندٸرۋباعىتتارىن كەڭەيتۋگە بولادى.
بۇل رەتتە ٶندٸرٸستٸ ٸشكٸ نارىقپەن شەكتەمەي, ەكسپورتقا باعدارلاۋ ماڭىزدى. قازاقستاندا ٶندٸرٸلگەن كومپونەنتتەردٸ كورەيكومپانييالارىنىڭ باسقا ەلدەردەگٸ ٶندٸرٸسورىندارىنا جەتكٸزۋ ارقىلى ٶڭٸرلٸك ٶندٸرٸستٸكبايلانىستاردى كەڭەيتۋگە بولادى. ەكسپورتتىقباعدارلانعان ٶندٸرٸس قازاقستاننىڭيندۋسترييالىق ەلەۋەتٸن ودان ەرٸ كٷشەيتەدٸ.
سونىمەن قاتار گاز جەنە اتوم ەنەرگەتيكاسى, ەنەرگييانى جيناقتاۋ مەن تاسىمالداۋ, كەسٸپورىنداردىڭ ەنەرگييا تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋسالالارىندا كورەي تەحنولوگييالارىنقولدانۋدىڭ پەرسپەكتيۆالارى بار.
قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ ساپارى بارىسىنداتانىستىرىلعان سپۋتنيكتٸك كومپونەنتتەر, مەديتسينالىق جابدىقتار جەنە دروندار ٶندٸرٸسٸجوبالارى ەكٸجاقتى كووپەراتسييانىڭ دەستٷرلٸسالالارمەن شەكتەلمەي, جوعارىتەحنولوگييالىق باعىتتارعا دا كەڭەيٸپ كەلەجاتقانىن كٶرسەتەدٸ.
بۇل ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزٸ كورەيتەحنولوگييالارى مەن نارىققا شىعۋمٷمكٸندٸكتەرٸن, قازاقستاننىڭ رەسۋرستىق جەنە ٶندٸرٸستٸك ەلەۋەتٸمەن ۇشتاستىرۋعا قۇرىلۋىتيٸس. سونىمەن بٸرگە كورەيادا ينجەنەرلٸك جەنە تەحنيكالىق كادرلار دايارلاۋ باعىتىنداعىبٸرلەسكەن باعدارلامالاردى دامىتۋ ماڭىزدى.
— پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتەحنولوگييالار, كادرلار دايارلاۋ جەنە ەل ٸشٸندە ٶندٸرٸس قۇرۋمەن قاتار جٷرەتٸنينۆەستيتسييالاردى تارتۋعا ٷنەمٸ باسا مەن بەرەدٸ. مۇنداي مودەل كورەي بيزنەسٸنٸڭمٷددەلەرٸنە قانشالىقتى سەيكەس كەلەدٸجەنە كورەيا رەسپۋبليكاسىنانينۆەستيتسييالاردىڭ كەلەسٸ تولقىنىن تارتۋٷشٸن قازاقستانعا نە قاجەت?
— مۇنداي مودەل كورەي بيزنەسٸنٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ مٷددەلەرٸمەن ٷيلەسەدٸ. كورەيانىڭەكونوميكالىق دامۋ تەجٸريبەسٸندە ٶنەركەسٸپتٸكساياسات, بٸلٸمگە ينۆەستيتسييا سالۋ, ۇلتتىق جەتكٸزۋشٸلەردٸ دامىتۋ جەنە ەكسپورتقا باعدارلانۋ ماڭىزدى رٶل اتقاردى. سوندىقتانكورەي كومپانييالارى ٶندٸرٸستٸك كلاستەرلەرقالىپتاستىرۋ مەن بٸلٸكتٸ كادر دايارلاۋدىڭماڭىزىن جاقسى تٷسٸنەدٸ.
كورەي كورپوراتسييالارى ۇزاق مەرزٸمدٸجوبالارعا باعدارلانادى جەنە جەرگٸلٸكتٸسەرٸكتەستەردٸڭ ەلەۋەتٸنە, ينفراقۇرىلىمعا, ينۆەستيتسييالاردى قورعاۋ تەتٸكتەرٸنە جەنە مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ جوبالاردىسٷيەمەلدەۋ مٷمكٸندٸگٸنە ەرەكشە مەن بەرەدٸ. وسى تۇرعىدان العاندا قازاقستاننىڭينۆەستيتسييالىق احۋالدى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋٸجاڭا جوبالاردى تارتۋعا قوسىمشا مٷمكٸندٸكبەرەدٸ.
كەلەسٸ كەزەڭدە ينۆەستورلارعا جالپى سالالىقۇسىنىستارمەن قاتار, ناقتى ەرٸ جان-جاقتىدايىندالعان جوبالاردى ۇسىنۋ ماڭىزدى. بۇل رەتتە جوبالاردىڭ تەحنيكالىق, قارجىلىق جەنە ينفراقۇرىلىمدىق مٷمكٸندٸكتەرٸ تۋرالىاقپاراتتىڭ ينۆەستورلار ٷشٸن قولجەتٸمدٸبولۋى ەرەكشە مەنگە يە. ينۆەستيتسييالىقجوبالارعا قاتىستى نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىقاقپاراتتى اعىلشىن تٸلٸندە كەڭٸنەن ۇسىنۋ دا حالىقارالىق ينۆەستورلارمەن جۇمىستىجەڭٸلدەتەدٸ.
ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸسيپاتىن ەسكەرە وتىرىپ, سالىق, كەدەن جەنە رەتتەۋ تالاپتارىنىڭ تۇراقتىلىعى ماڭىزدىفاكتور بولىپ قالا بەرەدٸ. ەسٸرەسەمەتاللۋرگييا, ەنەرگەتيكا, اۆتوموبيل جاساۋجەنە تسيفرلىق ينفراقۇرىلىم سيياقتى كاپيتالدى كٶپ قاجەت ەتەتٸن جوبالار ٷشٸن ۇزاق مەرزٸمدٸ جوسپارلاۋ مٷمكٸندٸگٸ قاجەت. مۇندايجوبالاردىڭ قۇرىلىسى بٸرنەشە جىلعاسوزىلىپ, ٶزٸن-ٶزٸ اقتاۋ كەزەڭٸ دە ۇزاق بولۋىمٷمكٸن. سوندىقتان ينۆەستور ٷشٸن ۇزاق مەرزٸمدٸپەرسپەكتيۆا ايقىن بولعانى ماڭىزدى.
كادر دايارلاۋ دا ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگٸزگٸباعىتتارىنىڭ بٸرٸ بولۋى تيٸس. ەربٸر ٸرٸبٸرلەسكەن كەسٸپورىن اياسىندا دۋالدى بٸلٸمبەرۋ باعدارلامالارىن ٸسكە قوسىپ, كوللەدجدەرمەن, ينجەنەرلٸك ورتالىقتارمەنجەنە زەرتحانالارمەن بٸرلەسكەن جوبالاردىدامىتۋعا بولادى. تەحنولوگييا ترانسفەرٸ ونى مەڭگەرٸپ, ٶندٸرٸستە قولدانا الاتىن ماماندارارقىلى جٷزەگە اسادى.
سونداي-اق ماڭىزدى جوبالاردىينۆەستيتسييالىق شەشٸم قابىلدانعان كەزەڭنەنكەسٸپورىن ٸسكە قوسىلعانعا دەيٸن سٷيەمەلدەيتٸنتۇراقتى قازاق-كورەي جوبالىق كەڭسەسٸن قۇرۋدى قاراستىرۋعا بولادى. بۇل ينۆەستيتسييالىقجوبالاردى ٸسكە اسىرۋدىڭ بارلىق كەزەڭٸندەگٸٶزارا ٸس-قيمىلدى جٷيەلەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
— سىني ماڭىزدى مينەرالدار, ەنەرگەتيكا, جاساندى ينتەللەكت, تسيفرلاندىرۋ, اۆتوموبيل جاساۋ جەنە وزىق ماتەريالدارىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا باعىتتارىنااينالىپ كەلەدٸ. الداعى بەس-ون جىلدا وسى سالالاردىڭ قايسىسى قازاق-كورەيقاتىناستارىنىڭ نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷشٸنەاينالۋى مٷمكٸن?
— نەگٸزگٸ قوزعاۋشى كٷش جەكە بٸر سالا ەمەس, «مينەرالدار – ٶڭدەۋ – وزىق ماتەريالدار» تٸزبەگٸ بولۋى مٷمكٸن. اۆتوموبيل ٶنەركەسٸبٸقازٸردٸڭ ٶزٸندە ەكٸ ەلدٸڭ ٶندٸرٸستٸكبايلانىستارى ٷشٸن ماڭىزدى نەگٸزقالىپتاستىردى. ال سىني ماڭىزدىمينەرالدار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق بۇل بايلانىستى ۇزاق مەرزٸمدٸ جەنە ستراتەگييالىقسيپاتتا دامىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
قازٸرگٸ جاعدايدا كورەيا ٷشٸن شيكٸزاتجەتكٸزٸلٸمدەرٸنٸڭ تۇراقتىلىعى ەكونوميكالىققاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرٸنٸڭ بٸرٸسانالادى. ونىڭ جەتەكشٸ سالالارى – ەلەكترونيكا, اككۋمۋلياتورلار, اۆتوموبيل جاساۋ جەنە ەنەرگەتيكالىق ماشينا جاساۋ – سىني ماڭىزدى ماتەريالدارعا تۇراقتى سۇرانىس قالىپتاستىرادى. قازاقستان ٷشٸن بۇل باعىت ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋعا جەنە جاڭا ٶندٸرٸستەر قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ىنتىماقتاستىقتى دۇرىس ۇيىمداستىرعانجاعدايدا ەكٸ تاراپ تا ٶزارا تيٸمدٸ نەتيجەگەقول جەتكٸزە الادى. بۇل رەتتە ەربٸر جوبا ناقتى گەولوگييالىق دەرەكتەر مەن ەكونوميكالىقەسەپكە نەگٸزدەلۋٸ تيٸس. كەن ورىندارىنيگەرۋمەن قاتار, ٶڭدەۋ دەڭگەيٸ, ٶندٸرٸستٸڭتەحنولوگييالىق مازمۇنى, ەكولوگييالىقستاندارتتار, كادر دايارلاۋ جەنە دايىن ٶنٸمەكسپورتى سيياقتى باعىتتاردى بٸر جوبانىڭقۇرامداس بٶلٸگٸ رەتٸندە قاراستىرعان جٶن.
ال جاساندى ينتەللەكتٸنٸ جەكە سالا رەتٸندەەمەس, ەكونوميكانىڭ تٷرلٸ باعىتتارىنىڭتيٸمدٸلٸگٸن ارتتىراتىن كٶلدەنەڭ تەحنولوگييا رەتٸندە قاراستىرۋعا بولادى.
— قازاقستان ترانسكاسپيي حالىقارالىقكٶلٸك باعىتىن دامىتىپ, كٶپۆەكتورلىسىرتقى ساياسات جٷرگٸزٸپ وتىر. بۇل ونىڭ شىعىس ازييا, ورتالىق ازييا جەنە ەۋروپااراسىنداعى ەكونوميكالىق ەرٸلوگيستيكالىق سەرٸكتەس رەتٸندەگٸ ماڭىزىنكورەيا ٷشٸن قانشالىقتى ارتتىرادى?
— لوگيستيكا مەن ترانزيت قازاقستاننىڭەكونوميكالىق ماڭىزىن ودان ەرٸ ارتتىراالادى. بۇل ەسٸرەسە جاھاندىق جەتكٸزۋ تٸزبەكتەرٸەرتاراپتاندىرىلىپ جاتقان قازٸرگٸ كەزەڭدەماڭىزدى. كورەيا رەسپۋبليكاسى – ٸرٸ ەكسپورتتىقەكونوميكا. سوندىقتان ونىڭ كومپانييالارىٷشٸن تيٸمدٸ ەرٸ تۇراقتى لوگيستيكالىقباعىتتاردى دامىتۋ ٶزەكتٸ.
ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك باعىتى (تحكب) شىعىس ازييا مەن ەۋروپانى بايلانىستىراتىنقوسىمشا قۇرلىقتىق دەلٸز رەتٸندە جاڭا مٷمكٸندٸكتەر قالىپتاستىرادى. ەسٸرەسەاۆتوموبيل كومپونەنتتەرٸ, ەلەكترونيكا, جابدىقتار جەنە باسقا دا جوعارى قۇندىتاۋارلاردى تاسىمالداۋدا ونىڭ ەلەۋەتٸنكەڭەيتۋگە بولادى.
قازاقستاننىڭ مٸندەتٸ – تحكب بويىنداعىجەكەلەگەن باعىتتاردى ٶزارا بايلانىستىرىپ, بٸرىڭعاي لوگيستيكالىق قىزمەت قالىپتاستىرۋ. قازٸردٸڭ ٶزٸندە Smart Cargo جٷيەسٸ ەنگٸزٸلٸپجاتىر. تسيفرلىق شەشٸمدەردٸ دامىتۋتاسىمالداردىڭ اشىقتىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸنارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
كورەي كومپانييالارى پورت ينفراقۇرىلىمىن, اقتاۋ جەنە قۇرىق پورتتارىن, لوگيستيكالىقتەرمينالداردى, كونتەينەرلٸك پاركتٸ, قويماكەشەندەرٸن جەنە تاسىمالدى باسقارۋدىڭتسيفرلىق جٷيەلەرٸن دامىتۋعا قاتىسا الادى. بۇل كورەيانىڭ تەحنولوگييالىق ەلەۋەتٸنقازاقستاننىڭ ترانزيتتٸك مٷمكٸندٸكتەرٸمەنۇشتاستىرۋعا جول اشادى.
قازاقستاننىڭ كٶپۆەكتورلى سىرتقى ساياساتى دا بۇل مٷمكٸندٸكتەردٸ تولىقتىرا تٷسەدٸ. بٸزدٸڭەلٸمٸز قىتايمەن, ەۋروپالىق وداقپەن, ورتالىقازييا مەملەكەتتەرٸمەن, كاۆكاز ەلدەرٸمەن جەنە باسقا دا سەرٸكتەستەرمەن تۇراقتى بايلانىستارورناتقان. بۇل قازاقستاننىڭ ەۋرازيياداعىلوگيستيكالىق جەنە ەكونوميكالىقبايلانىستاردى دامىتۋداعى رٶلٸن كٷشەيتۋگەمٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
— كورەيا رەسپۋبليكاسى مەن ورتالىق ازييا ەلدەرٸ اراسىنداعى جٷيەلٸ ديالوگ قالىپتاسىپ جاتقان تۇستا قازاقستان بۇل ارحيتەكتۋرادا قانداي رٶل اتقارا الادى? قازاقستان كورەيا ينۆەستيتسييالارى مەن تەحنولوگييالارى ٷشٸن, سونداي-اق كورەيا كومپانييالارىنىڭ ەۋرازييا نارىقتارىناشىعۋى ٷشٸن نەگٸزگٸ الاڭداردىڭ بٸرٸنەاينالا الا ما?
— قازاقستاندا ورتالىق ازيياداعى كورەيبيزنەسٸنٸڭ ماڭىزدى الاڭدارىنىڭ بٸرٸنەاينالۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ەكونوميكالىق جەنە ينفراقۇرىلىمدىق ەلەۋەت بار. ەلٸمٸزدەٶڭٸردەگٸ ەڭ ٸرٸ ەكونوميكا, قالىپتاسقانينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىم, ٶنەركەسٸپتٸك جەنە رەسۋرستىق بازا, دامىعان قارجى جٷيەسٸ, سونداي-اق جەتەكشٸ كورەي كومپانييالارىمەنجۇمىس ٸستەۋدٸڭ تەجٸريبەسٸ قالىپتاستى.
بۇل رەتتە ستراتەگييانى كٶرشٸ ەلدەرمەنبەسەكەلەستٸككە ەمەس, ٶڭٸرلٸك كووپەراتسيياعا نەگٸزدەۋ ماڭىزدى. كورەيا ورتالىق ازييانىبٸرتۇتاس پەرسپەكتيۆالى ٶڭٸر رەتٸندەقاراستىرادى. قازاقستان وسى ٶڭٸردەگٸ ەلدەردٸڭمٷمكٸندٸكتەرٸن بايلانىستىراتىن الاڭ رەتٸندەقارجىلىق, لوگيستيكالىق, تەحنولوگييالىق جەنە بٸلٸم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن ۇسىنا الادى.
قازاقستاندا كورەي كومپانييالارىنىڭ ٶڭٸرلٸكٶندٸرٸستٸك جەنە ديستريبۋتسييالىق ورتالىقتارى, ينجەنەرلٸك بٶلٸمشەلەرٸ, دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋورتالىقتارى, زەرتحانالارى جەنە كادر دايارلاۋ باعدارلامالارى ورنالاسۋى مٷمكٸن. سونىمەن قاتار جاڭا الاتاۋ قالاسى دا اقىلدى ەنەرگەتيكا, كٶلٸك, قالالىق باسقارۋ, مەديتسينا جەنە تسيفرلىق سەرۆيستەرسالاسىنداعى كورەي شەشٸمدەرٸن ەنگٸزۋ مەن سىناقتان ٶتكٸزۋدٸڭ پەرسپەكتيۆالى الاڭىنااينالا الادى.
كورەي كومپانييالارىنا ورتالىق ازييا نارىعىنا, ال تحكب ارقىلى كاۆكازعا جەنە ودان ەرٸ قاراي شىعۋ مٷمكٸندٸگٸن ۇسىنۋ ٷشٸنقازاقستان ٶزٸنٸڭ گەوگرافييالىق ارتىقشىلىعىنٶندٸرٸستٸك ينفراقۇرىلىممەن, بٸلٸكتٸكادرلارمەن, ينۆەستيتسييالىق جوبالارمەن جەنە تەحنولوگييالىق مٷمكٸندٸكتەرمەن ۇشتاستىرۋىقاجەت.
مەنٸڭشە, قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ كورەياعا جاساعان مەملەكەتتٸك ساپارىنىڭ باستىنەتيجەسٸن دەل وسى تۇرعىدان قاراستىرعان جٶن. ساپار ەكٸ ەل اراسىنداعى قالىپتاسقانەكونوميكالىق بايلانىستى جاڭا دەڭگەيگەشىعارىپ, تەحنولوگييا, ينۆەستيتسييا, ٶندٸرٸس, كادر دايارلاۋ جەنە لوگيستيكا باعىتتارىنداعىۇزاق مەرزٸمدٸ سەرٸكتەستٸككە جاڭا مٷمكٸندٸكتەراشتى.
