ق.ي.سەتپاەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق
تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى
بٸلە بٸلسەڭٸز ق.ي.سەتپاەۆ اتىنداعى قازۇتۋ-دىڭ تاريحى تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ تاعدىرىمەن تىعىز بايلانىستى. ازداعان جىلداردىڭ ارالىعىندا ەلەمنٸڭ قارقىندى دامۋشى مەملەكەتتەرٸنٸڭ قاتارىنا قوسىلعان قازاقستاندى جەنە ونىڭ پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتى ەزٸر التى اتىراپ تانيدى. سول سيياقتى بٸزدٸڭ وقۋ ورنى دا بٷگٸنگٸ دەڭگەيگە جەتۋ ٷشٸن كٶپ ەڭبەكتەندٸ, كٶپ تەر تٶكتٸ. تالاي بەلەستٸ باعىندىردى, تالاي اسۋدان استى.
اتاپ ايتسام, العاش تاۋ-كەن ينستيتۋتى رەتٸندە قۇرىلعان وقۋ ورنى كەيٸننەن ەرەكشە مەرتەبەسٸ بار ۇلتتىق دەڭگەيدەگٸ ۋنيۆەرسيتەتكە اينالدى. بۇل ايتۋعا عانا وڭاي. ارتتا اۋىر جول جاتىر. الدا ەلٸ تالاي ماقسات پەن مٸندەت بار.
بٸرەۋ بٸلسە, بٸرەۋ بٸلمەس, بٸراق قازاقستاندا قاناتىنان - ەكٸ دٷركٸن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى (ت.بيگەلدينوۆ), التى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, حالىق قاھارمانى (ا.كٷلەنوۆ), قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ (ب.شاياحمەتوۆ) جەنە التى سوتسياليستٸك ەڭبەك ەرٸ تٷلەپ ۇشقان بٸردە بٸر وقۋ ورنى جوق! مۇنىمەن نەگە ماقتانباسقا? «سٷيەر ۇلىڭ بولسا, سەن سٷي» دەمەۋشٸ مە, بٸزدٸڭ ۇلت.
جەنە مىنا جايتقا نازار اۋدارساڭىزدار: بٸزدٸڭ وقۋ ورنىندا بٸلٸم الۋ اناۋ ايتقانداي وڭاي ەمەس. بۇل جەردٸ جەڭٸلدٸڭ استىمەن, اۋىردىڭ ٷستٸمەن جٷرٸپ ٷيرەنٸپ قالعاندار ماڭايلامايدى. سەبەبٸ, ٶزدەرٸنٸڭ ەۋسەلەسٸن بٸلەدٸ. ال قاجىرى مەن قايراتىنا سەنگەن تالاپتىلار مەن تالانتتىلار وقۋ ورنىنان ٶزٸنە قاجەتٸن الادى. باستىسى, بٸزدٸڭ تٷلەكتەرگە دەگەن تٷرلٸ سالاداعى سۇرانىس ازايعان ەمەس. سونىڭ ارقاسىندا قانىش سەتپاەۆتىڭ اتىمەن اتالاتىن وقۋ ورنىنان قانات قاعىپ ۇشقان جٷزدەگەن, مىڭداعان تٷلەك قازٸر قازاقستاندى كٶركەيتۋگە سٷبەلٸ ٷلەس قوسۋدا. ەلباسىمىزدىڭ جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى تۇجىرىمداماسىن سٶزبەن ەمەس, ناقتى ٸسپەن نىقتاپ, تيياناقتاپ جٷرگەن ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ تٷلەكتەرٸ. ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر تٷكپٸرٸندەگٸ ٶندٸرٸس ورىندارىندا بٸزدٸڭ وقۋ ورنىنىڭ بٸر كەزدەگٸ ستۋدەنتتەرٸ, قازٸرگٸ كەنشٸلەر مەن مەتاللۋرگتەر, گەولوگتار مەن مۇنايشىلار, قۇرىلىسشىلار مەن ەنەرگەتيكتەر ەڭبەك ەتەدٸ. سىرتتاي ولاردىڭ ەلدٸڭ ەكونوميكاسىن ٶركەندەتۋگە قوسقان ٷلەسٸ ماردىمسىز كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن, بٸراق تۇتاستاي العاندا بۇل ٷلكەن كٷش. قازاق مۇندايدا «بەس ساۋساق - بٸر جۇدىرىق» دەپ بەكەر ايتپاعان بولار.
بيٸكتٸك
سٶزٸمنٸڭ باسىندا «قازۇتۋ ەرەكشە مەرتەبەسٸ بار ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەت» دەپ تەگٸننەن تەگٸن ايتقان جوقپىن. سەبەبٸ بٸزدٸڭ وقۋ ورنى بٷتٸن بٸر مەملەكەتتٸڭ ينجەنەرلٸك بٸلٸمٸ مەن عىلىمىنىڭ دامۋ ۆەكتورىن انىقتايدى. ويىمدى ناقتى دەلەلدەرمەن تۇزدىقتاي تٷسەيٸن: بٷگٸندە بٸزدٸڭ مۇرىندىق بولۋىمىزبەن «كلاسسيفيكاتورعا» ٷدەمەلٸ يندۋسترييالىق يننوۆاتسييالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ سۇرانىسىنا ساي كەلەتٸن 17 جاڭا ماماندىق ەنگٸزٸلدٸ. بۇدان سىرت 66 گوسو, «ينجەنەرلٸك بٸلٸمنٸڭ دامۋ تۇجىرىمداماسى» جەنە «جوعارى بٸلٸمنٸڭ ينتەگراتسييالانعان كلاسسيفيكاتورى» ەزٸرلەندٸ. بۇل از با, كٶپ پە? قالاي ويلايسىزدار?
جاڭا مەجە
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى ەلٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىنداعى جاڭا باعىتتى ايقىنداپ, باعدارلاپ بەردٸ. بۇل باعدارلاماعا جٷردٸم-باردىم قاراۋعا بولمايدى. بۇل باعدارلاما دەگەن اتاۋدىڭ ٶزٸنەن بيٸك تۇرعان اسا قۇندى قۇجات. ستراتەگييا وسى ارقىلى «كٷللٸ قازاق ويلاۋ مەنەرٸن, ٶمٸر سٷرۋ داعدىسىن ٶزگەرتۋ كەرەك, ياعني جاڭا جاعدايدا بەسەكەگە بەيٸمدەلگەنٸ ابزال», - دەيدٸ. بٸز مۇنى بٸردەن تٷسٸندٸك. جەنە دە ٶزٸمٸزدٸڭ ماقساتىمىز بەن مٸندەتٸمٸزدٸ وسى ستراتەگييامەن ساباقتاستىرىپ وتىرمىز. وقۋ ورنى تولىقتاي مودەرنيزاتسييالانىپ, وسىنىڭ نەتيجەسٸندە مەملەكەتتٸك اتتەستاتسييادان, ەكٸ مەرتە ەۋروپالىق ۋنيۆەرسيتەتتەر قاۋىمداستىعىنىڭ حالىقارالىق ينستيتۋتتسيونالدى باعالاۋىنان سەتتٸ ٶتتٸك. «ەۋرورەيتينگ -2013» تٸزٸمٸندە بٸزدٸڭ بٸلٸم ورداسى قازاقستانداعى جوو- لاردىڭ ٸشٸندە 1-شٸ ورىن الدى. ىقپالدى ABET, ASIIN, ايور حالىقارالىق اگەنتتٸكتەرٸنەن بٸز ۇسىنعان 21 ماماندىق اككرەديتتەۋدەن ٶتتٸ. بۇدان سىرت بٸز شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ جەنە تمد- داعى جەلٸلٸك ۋنيۆەرسيتتەردٸڭ قاتارىنا كٸردٸك. وسىنىڭ ارقاسىندا قازٸر بٸزدٸڭ جوو ديپلومدارى ەلەمنٸڭ 23 (!) ەلٸندە جارامدى دەپ ەسەپتەلەدٸ. بۇل از دەسەڭٸز, قازۇتۋ قازٸرگٸ كٷنٸ ورتالىق ازيياداعى تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتتەر قاۋىمداستىعىنىڭ نەگٸزگٸ ورتالىعى بولىپ وتىر.
قيىن قىستاۋ جىلدارى ۋنيۆەرسيتەت ٶزٸنە قاراستى ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ عىلىمي مەكتەپتەردٸ ساقتاپ قالا الدى. سونىڭ ارقاسىندا, قازٸر بٸز ينجەنەرلٸك يدەيانى دامىتۋدىڭ تىڭ ەرٸ ٶزەكتٸ باعىتتارىن ٸزدەستٸرۋ ٷستٸندەمٸز.
بٸزدٸڭ ۇجىم ٶز قازانىندا ٶزٸ قايناپ جاتاتىن وقۋ ورىندارىنىڭ قاتارىنان ەمەس. قازٸرگٸ كٷنٸ قازۇتۋ: G-Global; حالىقارالىق عارىش ستانسىسى; حالىقارالىق تەرمو يادەرلٸ ITER رەاكتورى; جەردەگٸ كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸن ٶلشەيتٸن سيمۋلياتور سىندى 4 حالىقارالىق زەرتتەۋ جوبالارىنا اتسالىسۋدا. ۋنيۆەرسيتەت شەڭبەرٸندە سونىمەن قاتار قر ۇعا-نىڭ جەر تۋرالى عىلىمي بٶلٸمشەسٸ جەنە قازاقستان ۇلتتىق جاراتىلىستانۋ عىلىمدارى اكادەميياسىنىڭ الماتىلىق بٶلٸمشەسٸ جۇمىس ٸستەيدٸ.
باستى نازاردا عىلىم مەن يننوۆاتسييا
[caption id="attachment_8244" align="alignleft" width="390"]
يە, بٸز بٸرٸنشٸ كەزەكتە عىلىم مەن يننوۆاتسييانى دامىتۋعا جەنە وسى ەكٸ سالانى ٶزارا بايلانىستىرۋعا مٷددەلٸمٸز. وسى ماقساتقا قىرۋار قارجى بٶلدٸك. باستىسى, بۇل باستامامىز بەكەرگە كەتكەن جوق. جاسالعان جۇمىس جەمٸسٸن بەردٸ.
ناقتىلاي ٶتەيٸن, سوڭعى 5 جىلدا عىلىمي جەنە يننوۆاتسييالىق جۇمىستاردى قارجىلاندىرۋ 6 ەسەگە ٶسٸپ 2,3 ملرد. تەڭگەگە جەتتٸ. «بٶلٸنگەن قارجى بەكەرگە كەتكەن جوق, ٶتەۋٸ بولدى», - دەپ ايتتىم عوي. وسىنىڭ نەتيجەسٸندە بٸز جىلىنا 60 پاتەنت الامىز, سوڭعى جىلدارى نٶلدٸككە جاتپايتىن يمپاكت-فاكتورلىق جۋرنالداردا جارييالانعان عىلىمي ماقالالاردىڭ سانى 10 ەسەگە ٶستٸ. سونىمەن قاتار, بٸز تەحنولوگييالاردىڭ كوممەرتسييالىق تۇرعىدان تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋعا دا دەن قويىپ وتىرمىز. اتاپ ايتسام, سوڭعى 3 جىلدا ولاردى قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ باقانداي 20 ەسەگە ٶستٸ.
بٸزدٸڭ وقۋ ورنىنىڭ ۇستازدار ۇجىمى ستۋدەنتتەرگە سانالى دا ساپالى بٸلٸم بەرۋگە ۇمتىلادى. تارقاتىپ ايتسام, قازۇتۋ- دا ستۋدەنتتەردٸڭ تەجٸريبەلٸك دايىندىعىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. بٸز ولاردىڭ ٶز بٸلٸمدەرٸن تەجٸريبەمەن ۇشتاستىرعانىن قالايمىز. ەزٸرگە باس-اياعى 340 وتاندىق جەنە شەتەلدٸك كومپانييالارمەن ەكٸجاقتى ەرٸپتەستٸك تۋرالى كەلٸسٸمگە كەلدٸك. جاستاردىڭ بٸلٸم بٸلٸگٸن, تەجٸريبەسٸن جەتٸلدٸرۋ جۇمىستارى مۇنىمەن شەكتەلٸپ قالمايدى. جۋىردا جۇمىس بەرۋشٸلەردٸڭ تٸكەلەي اتسالىسۋىمەن «تەحنيكالىق سالالارعا قانداي ماماندىق يەلەرٸ قاجەت?» دەگەن مەسەلەنٸ جان-جاقتى زەرتتەيتٸن يندۋستريالدى-كونسۋلتاتيۆتٸك كوميتەت قۇردىق. ول ٶز الدىنا, بٸز تٶرت قابىرعادا تىعىلىپ, بٸلٸمٸن تولىقتىرعاندى قۇپ كٶرمەيمٸز. وسى ماقساتتا وقۋ باعدارلامالارىنداعى ٶندٸرٸستٸك تەجٸريبەدەن ٶتۋ ۋاقىتىن ۇزارتتىق. بۇل دا بولسا, بٸزدٸڭ ستۋدەنتتەرٸمٸز ٷشٸن جاسالىپ وتىر. وسىنىڭ ارقاسىندا بٸزدٸڭ وقۋ ورنىن بٸتٸرگەن تٷلەكتەردٸڭ 85-87 پايىزى (!) وقۋ بٸتٸرگەن بٸر جىلدىڭ ارالىعىندا جۇمىسقا ورنالاسىپ الادى. مۇنىڭ ٶزٸ قازۇتۋ- دىڭ, ۋنيۆەرسيتەت ديپلومىنىڭ قانشالىقتى بەدەلگە يە ەكەندٸگٸن ايعاقتاپ تۇر عوي?!
ەرٸپتەستٸك ارقاۋى
[caption id="attachment_8250" align="alignright" width="439"]
قازٸرگٸ ەلەمدە بارلىعى بٸرٸ-بٸرٸمەن تىعىز بايلانىستى. قازاق «ادامنىڭ كٷنٸ اداممەن» دەيدٸ. سول سيياقتى ٸرگەلٸ وقۋ ورىندارى دا ٶزارا ەرٸپتەستٸككە مٷددەلٸ. بۇل تاراپتا بٸزدٸڭ باعىتىمىز انىق. ۋنيۆەرسيتەت اقش, رەسەي, قىتاي, انگلييا, گەرمانييا, فرانتسييا, وڭتٷستٸك كورەيا جەنە كاناداداعى 150- دەن اسا بەتكە ۇستار وقۋ ورىندارى جەنە عىلىمي ورتالىقتارمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان. ال «شاقىرىلعان پروفەسسور» جەنە ەكٸ ديپلوم باعدارلاماسى اياسىندا وقۋ ورنىنىڭ ۇستازدارى جەنە ستۋدەنتتەرٸ شەتەلدەن بٸلٸم الۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولدى. سٶزٸمدٸ دەلەلدەي كەتەيٸن: 2013/2014 وقۋ جىلىندا ۋنيۆەرسيتەتٸمٸدٸڭ 509 ماگيسترانتى رەسەي, تٷركييا, مالايزييا, قىتاي, گەرمانييا, فرانتسييا, بولگارييا, ۆەنگرييا جەنە پولشانىڭ الدىڭعى قاتارلى جوو-لارى مەن كومپانييالارىندا ٶز بٸلٸمٸ مەن تەجٸريبەسٸن ۇشتاۋعا مٷمكٸندٸك الدى.
دەل وسى باعدارلاما بويىنشا بيىلعى جىلى بٸزدٸڭ وقۋ ورنىنىڭ ماگيسترانتتارى مەن دوكتورانتتارى اقش-تىڭ تەحاس شتاتىنداعى بەلدٸ ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ بٸرٸندە بٸرجىلدىق ٸس تەجٸريبەدەن ٶتٸپ جاتىر. عىلىمى دامىپ, بٸلٸمٸ بيٸككە ٶرلەگەن امەريكانىڭ عىلىمي زەرتحانالارىندا قاتتى وتىندى ەزٸرلەۋدٸڭ جاڭا تەسٸلدەرٸمەن تانىسىپ, بۇل تاراپتا تىڭ عىلىمي زەرتتەۋلەر جٷرگٸزۋدە. كٶردە تۇرىڭىزدار, الداعى بولاشاقتا وتىن ەلەمەنتتەرٸن ەزٸرلەۋ سالاسىندا سونى جاڭالىق اشىلادى جەنە ونى ٶندٸرٸستٸڭ كٶپتەگەن سالالارىندا قولدانۋعا مٷمكٸندٸك الامىز.
ال «پروفەسسور شاقىرتۋ الدى» باعدارلاماسى اياسىندا ق.ي.سەتپاەۆ اتىنداعى قازۇتۋ وسىناۋ جوبانىڭ مٷمكٸندٸگٸن ٶزگەلەرگە قاراعاندا جەمٸستٸ ەرٸ تيٸمدٸ پايدالاندى دەسەم ارتىق ايتپاسپىن. بۇل باعدارلامانىڭ باسىم تۇسى ٶزدەرٸڭٸزگە دە بەلگٸلٸ بولار. وسى ارقىلى بٸلٸكتٸ ۇستازدار ٶزارا تەجٸريبە الماسۋعا مٷمكٸندٸك الادى. ال بۇل ٶز كەزەگٸندە شاقىرىلعان شەتەلدٸك پروفەسسورلارمەن بٸرگە وتىرىپ ەزٸرلەنٸپ, جارىق كٶرگەن ماقالالاردىڭ جوعارى يمپاكت- فاكتورلىق كٶرسەتكٸشٸن قامتاماسىز ەتەدٸ.
«شاقىرىلعان پروفەسسور» باعدارلاماسى بويىنشا بٷگٸنگە دەيٸن ەلەمنٸڭ بەتكە ۇستار وقۋ ورىندارىنىڭ 200 - گە تارتا عالىم پروفەسسورلارى (ونىڭ ٸشٸندە نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتتارى دا بار) ق.ي.سەتپاەۆ اتىنداعى قازۇتۋ ستۋدەنتتەرٸنٸڭ الدىندا دەرٸس وقىدى.
2011 جىلى قازۇتۋ- دا اقش, ەۋرووداق, تمد, اۆسترالييا جەنە مىسىر ەلٸنەن كەلگەن 65 پروفەسسور قازاق جاستارىمەن ٶز بٸلگەن-تٷيگەنٸن بٶلٸسسە, 2013-2014 جىلدىڭ ارالىعىندا ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا ەلەمنٸڭ دامىعان ەلدەرٸنەن كەلگەن 62 پروفەسسور دەرٸس وقىدى.
ال مۇنىڭ بەرٸنە ۇيىتقى بولعان بٸرٸنشٸ كەزەكتٸ بٸزدٸڭ ۇجىم, ۇستازدار قاۋىمى. ۇستازدارسىز بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸدەي دەڭگەيگە جەتۋٸمٸز نەعايبىل ەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا 724 دوكتور مەن عىلىم كانديداتتارى ساباق بەرەدٸ. پروفەسسورلىق وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ دەرەجەلٸك دەڭگەيٸ 62 پايىزعا دەيٸن ٶستٸ. ەرٸ, بٸز تەجٸريبەلٸ, بٸلٸكتٸ ۇستازداردى ٶز قاتارىمىزدا ساقتاپ قالا الدىق.
ەلەۋمەتتٸك سالانى قاتار قامتيمىز
قازۇتۋ تەك بٸلٸم بەرۋمەن عانا شەكتەلمەيتٸنٸن ايتقىم كەلٸپ وتىر. بٸزدٸڭ وقۋ ورنى ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ جەتە سەزٸنەتٸن جەنە بۇل تاراپتا ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلارعا ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان بارىنشا كٶمەكتەسەتٸن بٸلٸم ورداسى. سوڭعى 5 جىلدا وسى ماقساتقا 200 ملن. تەڭگە بٶلٸندٸ. اۋىر جاعدايعا تاپ بولعان كەزدە تەگٸن مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ. بۇدان سىرت بٸزدٸڭ وقۋ ورنىنداعى ۇستازداردىڭ جالاقىسى قازاقستان بويىنشا ەڭ جوعارى ەكەنٸن ايتا كەتۋ كەرەكپٸن.
يە, بٸزدٸڭ ٶز ماقساتىمىز, ناقتى ايقىندالعان باعىت-باعدارىمىز بار. سونىڭ بٸرٸ - تەربيەلٸك جۇمىس. ەسٸرەسە, قازٸرگٸ ينتەرنەت ۇرپاققا ۇلتتىق تەربيە بەرۋ باستى باسىمدىقتىڭ بٸرٸ. سونداي- اق سوڭعى جىلدارى ۋنيۆەرسيتەتتە تەربيە جۇمىستارىنىڭ جاڭا, يننوۆاتسييالىق تەسٸلدەرٸن سىناقتان ٶتكٸزٸپ جاتىرمىز.
بٷگٸنگٸ ۇرپاققا پاتريوتتىق تەربيە بەرۋدە ەلباسى جولداۋلارىنىڭ ماڭىزى زور. جولداۋدى جاستارعا تٷسٸندٸرۋ, ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى جىل سايىن ٷزبەي جٷرگٸزٸلەدٸ. ٶز باسىم ستۋدەنتتەرمەن كەزدەسٸپ, ەڭگٸمەلەسٸپ, وي پٸكٸرٸمدٸ ورتاعا سالۋعا ەرقاشان ەزٸرمٸن. مۇنداي كەزدەسۋلەر ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا جيٸ-جيٸ ٶتكٸزٸلٸپ تۇرادى.
ستۋدەنتتەر ساباقتان تىس ۋاقىتتا تٷرلٸ سپورتتىق سەكتسييالار مەن ٷيٸرمەلەرگە بارادى. قازٸر 28 سپورتتىق سەكتسييا مەن شىعارماشىلىقتى شىڭدايتىن 16 ٷيٸرمەگە قاتىساتىن ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸڭ سانى 4000-عا جەتتٸ. جىل سايىن بٸزدە قوعامدىق-ەلەۋمەتتٸك, مەدەني-بۇقارالىق ماڭىزى بار 400-گە تارتا ٸس- شارا ٶتكٸزٸلەدٸ. ال مۇنداي جيىنداردىڭ مەنٸ مەن ماڭىزىنا ەشكٸم كٷدٸك كەلتٸرە الماسا كەرەك. باستىسى, اتقارعان جۇمىسىمىز ەلەنبەي, ەسكەرٸلمەي جاتقان جوق. قالالىق ەكٸمشٸلٸك قازۇتۋ-دى «ەڭ بەلسەندٸ ۋنيۆەرسيتەت» ەرٸ جاتاقحاناسى «ەڭ تازا وقۋ ورنى» دەپ تانىدى.
ستۋدەنتتٸك كلۋبتاردىڭ جۇمىسى دا جولعا قويىلعان. ايتارىم, بۇلاردى بٸرەۋ مەجبٷرلەگەن جوق. بۇل ەرٸكتٸ تٷردە, جاستاردىڭ قالاۋىمەن قۇرىلعان ۇيىمدار جەنە ولاردى ورتاق قۇندىلىقتار بٸرٸكتٸرەدٸ. سوڭعى ٷش جىلدا وسىنداي وي- پٸكٸرٸ, كٶزقاراسى, ۇستانىمى ۇقساس كلۋبتاردىڭ سانى 53-تەن 123-كە دەيٸن جەتتٸ. سونىڭ نەتيجەسٸندە, ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸڭ كٶزقاراس اياسى كەڭەيدٸ. جاستارىمىز قالا بويىنشا ۇيىمداستىرىلاتىن تٷرلٸ اكتسييالارعا, سەنبٸلٸكتەرگە ەردايىم ۇيىتقى بولادى. مەن مۇنى ماقتانىشپەن ايتامىن.
جاستارعا جاعداي جاسالىپ جاتىر
[caption id="attachment_8248" align="alignleft" width="458" class=" "]
ماتەريالدىق تەحنيكالىق بازاسى, يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييالاردى كٸرٸكتٸرۋ جاعىنان ورتالىق ازييا كٶلەمٸندە قازۇتۋ- عا تەڭ كەلەر وقۋ ورنى جوق. قازٸر بٸزدە 262 وقۋ زەرتتەۋ زەرتحاناسى, 3 عىلىمي زەرتحانا جەنە 14 عىلىمي ورتالىق بار. مۇندا بٸرەگەي قۇرىلعىلار ورناتىلعان.
بٸزدەگٸ ينتەرنەتتٸڭ جىلدامدىعى سەكۋندىنا 120 مب, ال تۇتاس ۋنيۆەرسيتەتتەگٸ كومپيۋتەرلەردٸڭ سانى قازٸرگٸ كٷنٸ 4000-عا جەتتٸ. يە, جاسىرارى جوق, قازٸرگٸ جاستارعا عالامتور قاجەت. وسىنى ەسكەرگەن ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى بٸلٸم ورداسىنداعى جاتاقحانالاردىڭ بارلىعىنا تەگٸن ينتەرنەت ورناتىپ بەردٸك. بۇدان ارتىق نە كەرەك? ايتپاقشى, قازٸر 344 ورىندىق جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى جٷرۋدە. بٸزدٸڭ وقۋ ورنىنا تاپسىرعىسى كەلەتٸن جاستاردى قۋاندىرىپ قويايىن, الاتاۋ اۋدانىندا وقۋ كورپۋسى, جاتاقحاناسى ەرٸ تەجٸريبەلٸك زاۋىتى بار ٷلكەن ستۋدەنتٸك كەشەن سالۋ تۋرالى جوبالىق قۇجات ەزٸرلەنٸپ جاتىر.
مۇنىڭ بەرٸن بٸز, بٸر ٶزٸمٸز اتقارامىز دەسەك, ارتىق ايتارمىن. بٸلٸم ورداسىنىڭ ماتەريالدىق تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋعا «قازتسينك», «2 كەي», «گەوقۇرىلىسينۆەست», «Leica Geosystems Kazakhstan», «ۆمس Kazakhstan», «كAZGOR», Datamine international, Phoenix geophisiecs, ينجسەرۆيكو, AUTODESK, SIEMENS, Honeywell, KazDevSolution, گورەلتەح CORTEM GROUP كومپانييالارىنىڭ قوسقان ٷلەسٸ زور.
بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترلٸگٸنٸڭ مۇرىندىق بولۋىمەن «پاراسات» حولدينگٸنٸڭ قۇرامىنا كٸرەتٸن ينستيتۋتتاردى ق.ي. سەتپاەۆ اتىنداعى قازۇتۋ-مەن بٸرٸكتٸرۋ جۇمىستارى ويلاستىرىلۋدا. مۇنداي, ۇلتتىق دەڭگەيدەگٸ زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قۇرىلۋى قازاقستانداعى عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ دامۋىنا داڭعىل جول اشادى. بۇعان كٷمەنٸم جوق.
تٷيٸن
قازۇتۋ جاڭا موبيلدٸ, مۋلمەدييالىق, نانو جەنە عارىشتىق تەحنولوگييالاردى ەزٸرلەۋ مەن بولاشاق ەنەرگيياسىن ٸزدەۋ جوبالارىنىڭ بەلسەندٸ قاتىسۋشىلارىنىڭ بٸرٸ. ۋنيۆەرسيتەت اتوم ەنەرگەتيكاسىنا ارنالعان ارنايى باعدارلامانى وقۋ ٸسٸنە كٸرٸكتٸرٸپ جاتىر. بۇل تاراپتا يادرو حيمييالىق تەحنولوگييا, يادرولىق ەنەرگەتيكالىق قۇرىلعىلار باعىتتارى نەگٸزٸندە كادرلەر ەزٸرلەيتٸن بولامىز. سونىمەن بٸرگە, عارىش سالاسىن جەتە مەڭگەرگٸمٸز, يگەرگٸمٸز كەلەدٸ. وسى ماقساتتا بولاشاقتا عارىشقا «پوليتەح-1» جەر سەرٸگٸن ۇشىرۋ جوسپاردا بار.
ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ وقۋ ورنىنا اينالۋ, بۇل بٸرٸنشٸ كەزەكتە ۋاقىت تالابى. ال العا قويعان ماقساتقا قول جەتكٸزۋ ٷشٸن بٸزدٸڭ ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمى ايانباي ەڭبەك ەتۋ كەرەك. سايىپ كەلگەندە, ادام پٸكٸرٸن قۇرمەتتەۋگە نەگٸزدەلگەن ۇجىمدىق ۇيىمشىلدىقتىڭ ارقاسىندا بٸز قازاقستان ەكونوميكاسىن بٸلٸكتٸ ينجەنەر كادرلارمەن قامتاماسىز ەتە الامىز.
