2026 جىلدان باستاپ قازاقستاندا قۇرىلىس كومپانييالارىنا قوسىمشا قۇن سالىعى (ققس) ەنگٸزٸلمەك. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل باستاما جىلجىمايتىن مٷلٸك نارىعىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ. قازاقستان ريەلتورلارىنىڭ ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەيتٸن قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ, جىلجىمايتىن مٷلٸك سالاسىندا 20 جىلدىق تەجٸريبەسٸ بار مامان لاريسا ستەپانەنكو بۇل ٶزگەرٸستٸڭ سالدارى مەن تەۋەكەلدەرٸ جٶنٸندە سٶز قوزعادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, قۇرىلىس كومپانييالارىنا ققس ەنگٸزٸلۋٸ نارىققا ايتارلىقتاي ىقپال ەتەدٸ جەنە ونىڭ ەسەرٸ بٸرنەشە باعىتتا بايقالماق.
“بٸرٸنشٸدەن, جاڭا تۇرعىن ٷيلەردٸڭ باعاسى ٶسۋٸ مٷمكٸن. سەبەبٸ قوسىمشا شىعىنداردىڭ بٸر بٶلٸگٸ ساتىپ الۋشىلاردىڭ موينىنا تٷسەدٸ. ەكٸنشٸدەن, قۇرىلىس قارقىنى باياۋلاۋى مٷمكٸن. ەسٸرەسە كاپيتالى از قۇرىلىس كومپانييالارىنا بۇل اۋىر تيەدٸ — جوبالاردى قايتا ەسەپتەۋ, قايتا قاراۋ, ساپانى تٶمەندەتۋ نەمەسە ماتەريالداردى وڭتايلاندىرۋ قاجەت بولادى”, - دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ سٶزٸنشە, بۇل ٶزگەرٸس قۇرىلىسشىلاردىڭ مارجاسىنا دا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن.
“ەگەر قوسىمشا سالىقتىق اۋىرتپالىقتى تولىعىمەن سوڭعى ساتىپ الۋشىعا اۋدارۋ مٷمكٸن بولماسا, بەسەكەلەستٸك ورتادا كومپانييالاردىڭ پايداسى ازايادى. ال باعا ٶسسە, كەيبٸر ازاماتتار باسپانا ساتىپ الۋدى كەيٸنگە قالدىرۋى مٷمكٸن. بۇل نارىقتاعى بەلسەندٸلٸكتٸڭ تٶمەندەۋٸنە الىپ كەلەدٸ”, — دەپ تٷسٸندٸردٸ ستەپانەنكو.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, كٶپ جاعدايدا قۇرىلىس كومپانييالارى ققس بويىنشا شىعىنداردى تۇرعىن ٷيدٸڭ باعاسىنا قوسۋعا تىرىسادى, سەبەبٸ بۇلاي ٸستەمەسە, ولاردىڭ بيزنەسٸ تيٸمسٸز بولىپ قالادى. ال باعانىڭ قانشالىقتى قىمباتتايتىنى بٸرقاتار فاكتورعا بايلانىستى ايقىندالادى.
“بۇل, ەڭ الدىمەن, ققس مٶلشەرلەمەسٸنە جەنە ونى تٶلەۋ تەرتٸبٸنە, ياعني ٶتپەلٸ كەزەڭ مەن جەڭٸلدٸكتەردٸڭ بولۋىنا بايلانىستى. سونداي-اق ماتەريالدار مەن لوگيستيكاعا جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ ٷلەسٸ دە ٷلكەن رٶل اتقارادى. ەگەر قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ باسىم بٶلٸگٸ يمپورتتالسا نەمەسە ققس سالىنسا, باعانىڭ ٶسۋ قارقىنى دا جوعارى بولادى. بۇدان بٶلەك, نارىقتاعى بەسەكەلەستٸك دەڭگەيٸ مەن مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى دا ماڭىزدى. ەگەر سۋبسيدييالار, سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەر نەمەسە تٶمەن پايىزدى يپوتەكالىق باعدارلامالار ەنگٸزٸلسە, باعا ٶسٸمٸ بٸرشاما تەجەلەدٸ”, — دەيدٸ ول.
لاريسا ستەپانەنكونىڭ باعالاۋىنشا, جاڭا تۇرعىن ٷيلەردٸڭ باعاسى ورتا ەسەپپەن 10–15 پايىزعا دەيٸن ٶسۋٸ مٷمكٸن. بۇل كٶرسەتكٸش قالا مەن تۇرعىن ٷي كلاسىنا بايلانىستى ەرتٷرلٸ بولادى. ەڭ كٶپ ٶسٸم الماتى مەن استانادا بايقالماق. سەبەبٸ بۇل قالالاردا قۇرىلىس قۇنىنىڭ ٶزٸ جوعارى.
“ەگەر مەملەكەت ٶتەماقى تەتٸكتەرٸن ەنگٸزبەسە, مىسالى, جەڭٸلدەتٸلگەن يپوتەكا نەمەسە ەكونوم-كلاسس قۇرىلىسىنا سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەر بەرٸلمەسە تۇرعىن ٷي حالىق ٷشٸن قولجەتٸمسٸز بولادى. سول سەبەپتٸ بٸز ٶتپەلٸ كەزەڭ ەنگٸزٸپ, نارىقتاعى بارلىق قاتىسۋشى ٷشٸن ناقتى ەرٸ تۇراقتى ەرەجەلەر بەلگٸلەۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمٸز. بۇل باعانىڭ كٷرت ٶسۋٸن بولدىرماۋعا جەنە قۇرىلىس سالاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ”, — دەدٸ قازاقستان ريەلتورلارىنىڭ ٶزٸن-ٶزٸ رەتتەيتٸن قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ لاريسا ستەپانەنكو.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن ۇلتتىق ەكونوميكا بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ازامات ەمرين قۇرىلىس كومپانييالارىنا قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ (ققس) 16 پايىزدىق مٶلشەرلەمەسٸن ەنگٸزۋ تۇرعىن ٷي باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن مەلٸمدەگەن ەدٸ.
ۆيتسە-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, 2023 جىلى ەلدٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ 135 ترلن تەڭگەنٸ قۇراپ, ونىڭ شامامەن 17,5 پايىزى كٶلەڭكەلٸ ەكونوميكاعا تيەسٸلٸ بولعان.
“بۇل – رەسمي دەرەك. 135 ترلن تەڭگەنٸڭ 20 ترلن تەڭگەسٸ كٶلەڭكەلٸ اينالىمدا جٷر. نەگٸزگٸ ٷلەس كٶتەرمە جەنە بٶلشەك ساۋدا, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە بٸلٸم بەرۋ سالالارىنا تيەسٸلٸ”, – دەگەن ەدٸ ەمرين.
ول سونداي-اق قازٸرگٸ تاڭدا قۇرىلىسشىلار قۇرىلىس ماتەريالدارىن ققس-سىز ساتىپ الاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
“جاڭا ەرەجە بويىنشا 16 پايىزدىق ققس تٶلەنسە, قۇرىلىس كومپانييالارى ٶز جەتكٸزۋشٸلەرٸن كٶلەڭكەدەن شىعارىپ, سالىق تٶلەۋگە ىنتالاندىرۋعا مەجبٷر بولادى”, – دەدٸ ول.
ەمريننٸڭ سٶزٸنشە, سالىقتىق ٶزگەرٸس ينفلياتسييانى شامامەن 3 پايىزعا ارتتىرۋى مٷمكٸن. “باعا ٶسٸمٸ سٶزسٸز بولادى, ەسٸرەسە ازىق-تٷلٸك ەمەس تاۋارلاردىڭ قىمباتتاۋى ىقتيمال”, – دەپ تٷيٸندەدٸ ۆيتسە-مينيستر.