جاسۇلان توققوجاۇلىنىڭ ايتۋىنشا ٶتكەن جىلى اۋدان بيۋدجەتٸنە 87,4 ملرد تەڭگە تٷسٸپ, 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 9,4%-عا ۇلعايعان. ٶڭٸردٸڭ دامۋىن اۋداننىڭ كەلبەتٸنە قاراپ جەنە كٷن ساناپ كٶركەيٸپ كەلە جاتقان ەربٸر اۋىلدىڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنەن كٶرۋگە بولادى. نارىق زاڭدىلىعىنا ساي شاعىن كەسٸپكەرلٸك كٶبەيٸپ, شارۋا قوجالىقتارى جىل ساناپ ٶسۋدە. ٸرٸ ٶندٸرٸس ورىندارى مەن كەسٸپورىندار دا بارىنشا مولايىپ كەلەدٸ. مەسەلەن, بٷگٸنگٸ تاڭدا ايماقتا 18 ٸرٸ ٶندٸرٸستٸك, ونىڭ ٸشٸندەگٸ 7 جٷيە قۇراۋشى كەسٸپورىن. اتاپ ايتساق, «RG BRANDS Kazakhstan», «Coca-Cola Almaty Bottlers», «Hamle Company LTD», «Asia Agro Food», «Efes Kazakhstan», «Kagazy Recycling», «كەلۋن كازفارم. اۋدانداعى ٶنەركەسٸپ ٶنٸمدەرٸنٸڭ 90% -ى اتالعان كەسٸپورىندارعا تيەسٸلٸ.
اۋدان ەكٸمٸ ينۆەستيتسييا تارتۋ جۇمىستارى ٸلگەرلەپ جاتقانىن العا تارتتى. ناقتىراق ايتار بولساق, جوبانىڭ قۇنى 90,0 ملرد قۇرايتىن وڭتٷستٸك كورەيانىڭ ٸرٸ «KT&G» كومپانيياسىنىڭ 405 جاڭا جۇمىس ورىنمەن قامتاماسىز ەتەتٸن فابريكا سالىنىپ جاتىر. بۇدان ٶزگە «التىن تاعا» تەمٸربەتون بۇيىمدارىن ٶندٸرۋ زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلۋدە. جوبا ٸسكە اسسا 1200 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى.
«ەلتاي اۋىلدىق وكرۋگٸندە «فوكۋس» لوگيستيكالىق كەشەنٸ سالىنۋدا.ينۆەستيتسييا مٶلشەرٸ 30,0 ملرد تەڭگە. جوبا 2024 جىلى ٸسكە قوسىلىپ, 1500 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى. سونىمەن قاتار, شامالعان اۋىلىندا 2,4 گا جەر تەلٸمٸنە «قازاقستاندىق قۇبىر ارماتۋراسى زاۋىتىنىڭ» ٸرگەتاسى قالاندى. وسىنداي اۋقىمدى جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە 154,2 ملرد. تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلدى, ناقتى كٶلەم يندەكسٸ 88,1 پايىزعا جەتتٸ. اۋدانعا ينۆەستيتسييا سالۋعا نيەتتٸ كەز كەلگەن كەسٸپكەرگە ەكٸمدٸك تاراپىنان بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋگە, كەسٸپورىن سالۋشى ازاماتتاردى قاجەتتٸ ينفراقۇرىلىمدارمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋگە دايىنبىز», - دەدٸ قاراساي اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ جاسۇلان ەستەنوۆ.
اۋدان ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەتٸن تاعى بٸر فاكتور - شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸك. بۇل سالا بويىنشا «2021–2025 جىلدارعا ارنالعان كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق جوبا» اياسىندا 200 كەسٸپكەرلەرگە 6,1 ملرد. تەڭگە كٶلەمٸندە قولداۋ كٶرسەتٸلدٸ.
«جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ٸسكە اسىرۋعا 48,3 ملن تەڭگە كٶلەمٸندە 35 ازاماتقا مەملەكەتتٸك گرانت تابىستالدى. سونىمەن قاتار, 61 ازاماتقا 5 ملن تەڭگەدەن بارلىعى 305 ملن تەڭگە شاعىن نەسيە بەرٸلدٸ. قاراساي اۋدانىندا 2023 جىلى 9633 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. ونىڭ ٸشٸندە 7552 تۇراقتى, 2081 ادام ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلدى», - دەدٸ سپيكەر.
ٶندٸرٸسٸ ٶركەندەگەن ايماقتا باستى نازارعا ٸلٸككەن ەلەۋمەتتٸك- ساياسي جاعداي بۇل ساياجاي ماسسيۆتەرٸمەن استاسىپ جاتىر. اۋدان, وبلىس بويىنشا ساياجاي ماسسيۆتەرٸ سانىنان كٶش باسىندا. ٶڭٸردە ەكٸ جٷزگە تارتا ساياجاي بار. سونىڭ 52-ٸ ەلدٸ مەكەن قۇرامىنا ەنبەك. قازٸرگٸ تاڭدا «الماتى وبلىسىنىڭ سەۋلەت جەنە قالا قۇرىلىسى باسقارماسى» مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸمەن بٸرلەسٸپ قۇجاتتارى دايارلانۋدا.
ەلدٸڭ جايى جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ٷشٸن ەڭ باستى مەسەلە بولۋى تيٸس. وسى رەتتە قاراساي جەرٸندە اۋدان حالقىنىڭ باستى بازىناسىنا اينالعان سۋ جٷيەسٸنە قاتىستى بٸرشاما ٸستەر كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جٷزەگە اسىرىلىپ كەلەدٸ.
جاسۇلان ەستەنوۆتىڭ سٶزٸنە سٷيەنسەك, اۋىز سۋ تاپشىلىعى مەسەلەسٸن شەشۋ ٷشٸن 2 ەلدٸ-مەكەندە اۋىز سۋ جٷيەسٸنٸڭ قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە جەنە 9 اۋىلدىڭ اۋىز سۋ جٷيەلەرٸ قايتا جاڭعىرادى. بۇل ماقساتتا قازىنادان 187,4 ملن. تەڭگە بٶلٸنٸپ, جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامالارى ەزٸرلەنۋدە.
«ايتا كەتۋ كەرەك, قاسكەلەڭ توپتىق سۋ قۇبىرى سالىنىپ جاتىر. توپتىق سۋ قۇبىرىنا اۋداننىڭ 18 ەلدٸ مەكەنٸ كٸرەدٸ. جوسپارعا سەيكەس, جۇمىستار 2024 جىلدىڭ سوڭىندا اياقتالۋى تيٸس», - دەپ اتاپ ٶتتٸ اۋدان باسشىسى.
باسپاسٶز مەسليحاتىندا ەكٸم ايتقان كەزەكتٸ ماعۇلمات كٶگٸلدٸر وتىن جايىنا قاتىستى بولدى. جالپى, قاراسايدا 47 ەلدٸ مەكەننٸڭ 43-نە گاز جٷرگٸزٸلگەن. ەندٸگٸدە ەكٸمدٸكتٸڭ نىساناسىنا الىنعان جۇمىس 300 تۇرعىن ٷيٸ بار ساۋىنشى اۋىلىن گازبەن قامتۋ بولىپ تۇر. بٷگٸندە ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ باستاپقى قۇرىلىس جۇمىستارىنا 1,0 ملن تەڭگە بٶلٸنٸپ, مەملەكەتتٸك ساتىپ-الۋ كونكۋرسى جٷرٸپ جاتىر. 2024 جىلى ساۋىنشىلىق تۇرعىندار گازعا تولىقتاي قوسىلۋى كەرەك ەكەن.
وبلىس ٷشٸندە ايماقتاعى ايعايىننىڭدا كٶز تٸككەن كەلەسٸ مەسەلە- ٷش اۋىسىمدى مەكتەپ. قاراساي جەرٸندە ٶتكەن جىلى ٷش اۋىسىمدا وقىتاتىن 12 مەكتەپ بولسا, بيىل ونىڭ سانى 6-عا ازايعان.
«2024-2025 جىلدارى قالعان ٷش اۋىسىمدى مەكەتپتەردٸ جويۋ ٷشٸن «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا اۋدان بويىنشا جالپى 13 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان جاڭا فورماتتاعى 10 مەكتەپ سالۋ قاراستىرىلعان. ودان بٶلەك, «ٶمٸرۇزاق» تۇرعىن ٷي كەشەنٸندە 900 ورىندىق جەنە جەكە كەسٸپكەرمەن «اسىل ارمان» تۇرعىن ٷي كەشەنٸندە 2000 ورىندىق مەكتەپتەردٸڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلۋدە. اتالعان جوبالار ٸسكە اسقاننان كەيٸن اۋدانىمىزدىڭ بارلىق ٷش اۋىسىمدى مەكتەپتەردٸڭ مەسەلەسٸ شەشٸلەدٸ»,- دەپ ايتتى اۋدان ەكٸمٸ.
«جولدىڭ جايىن جٷرگەن بٸلەر, ەلدٸڭ جايىن ەكٸم بٸلەر» دەمەكشٸ, جاسۇلان توققوجاۇلى ٶزٸ باسقاراتىن ايماقتاعى جول ساپاسى تۋرالى سٶز قاۋزادى.
ايتۋىنشا, اۋداندىق ماڭىزى بار 1115 شاقىرىم جولداردىڭ 527 شاقىرىمىنا جٶندەۋ جٷرگٸزٸلگەن, قالعان 588 شاقىرىمى ەلٸ دە جٶندەۋدٸ تالاپ ەتەدٸ. .
«بيىل اۋداننىڭ جولدارىن جٶندەۋگە 2,9 ملرد تەڭگە قاراستىرىلىپ, 18 ەلدٸ مەكەننٸڭ 47 كٶشەسٸنە جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋ جوسپارلانۋدا, ونىڭ ٸشٸندە «اۋىل ەل بەسٸگٸ» باعدارلاماسى اياسىندا 5 ەلدٸ مەكەننٸڭ 30 كٶشەسٸنٸڭ 22,5 شاقىرىمى جٶندەلەدٸ. «كازاۆتوجول» ۇلتتىق كومپانيياسىمەن جٸبەك جولى بەكەتٸن اينالىپ ٶتەتٸن, جالپى ۇزىندىعى 7 شاقىرىمدى قۇرايتىن اۆتوموبيل جولى كٶلٸك ٶتكەلٸ سالىنىپ جاتىر. جۇمىستار 70 پايىزعا ورىندالعان. ال, اياقتاۋ مەرزٸمٸ 2024 جىلدىڭ تامىز ايىنا جوسپارلانىپ وتىر», - دەپ قورىتتى سپيكەر.
