قاڭتاردا سالىق جوسپارعا ساي جينالسا دا بيۋدجەت كٸرٸسٸ ماردىمسىز بولىپ تۇر. نەگە?

قاڭتاردا سالىق جوسپارعا ساي جينالسا دا بيۋدجەت كٸرٸسٸ ماردىمسىز بولىپ تۇر. نەگە?
gov.kz

2025 جىلعى قاڭتارداعى قازاقستان بيۋدجەتٸنٸڭ ورىندالۋىنا كەلەتٸن بولساق, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تٷسۋٸ تيٸس سالىق تٷسٸمدەرٸ جوسپار بويىنشا ورىندالدى, ال جەرگٸلٸكتٸ تٷسٸمدەر ايتارلىقتاي اسىرا ورىندالعان. بٸراق, سوعان قاراماستان كٶرسەتكٸشتەر كٶڭٸل كٶنشٸتپەيدٸ. الايدا, ەكونوميست عالىمجان ايتقازين بۇل رەتتە قانداي دا بٸر قورىتىندى جاساۋعا ەلٸ ەرتە ەكەنٸن ايتادى, دەپ جازادى Dalanews.kz.

قازاقستان قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2025 جىلعى قاڭتاردا نەمەسە 1 اقپاندا رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸ قامتيتىن مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸڭ جيىنتىق كٸرٸستەرٸ 2 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى, ونىڭ 1,3 ترلن تەڭگەسٸ سالىق تٷسٸمدەرٸ بولىپ تابىلادى. بۇل ارادا جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ اسىرا ٸسكە اسىرۋى ارقاسىندا اتالعان كەزەڭدەگٸ جوسپار 121,2%-عا ورىندالعانىن باسا ايتا كەتەلٸك.

جالپى, ۇلتتىق بانك ۇلتتىق قوردان ۋەدە ەتكەن ترانسفەرتتەردٸڭ جارتىسىن عانا اۋدارعاندىقتان, بيۋدجەت كٸرٸسٸ قىسقاردى. ۇلتتىق قوردان بيۋدجەتكە كەپٸلدەندٸرٸلگەن ترانسفەرت جوسپارلانعانداي 400 ملرد تەڭگەنٸ قۇراسا, 650 ملرد تەڭگە بولۋى تيٸس نىسانالى ترانسفەرت 76,9% ازايىپ, 150 ملرد تەڭگە عانا بولدى.

"رەسپۋبليكالىق بيۋجەتكە كەلەتٸن بولساق, قاڭتار ايىندا كٶپتەن بەرٸ العاش رەت تٷسٸمدەر 100 پايىزدان اسا, ال كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى بويىنشا جوسپار 94,5% – 359,3 ملرد تەڭگەگە, ققس – 95,2%, 292,1 ملرد تەڭگەگە دەيٸن, اكتسيزدەر – 74,9%, 8,7 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ورىندالدى. بۇعان اۆانستىق تەجٸريبە ارقىلى قول جەتكٸزٸلگەن جوق دەپ ٷمٸتتەنەمٸز", - دەيدٸ ايتقازين.

1,1 ترلن تەڭگەگە جوسپارلانعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاڭتار ايىندا ۇلتتىق قوردان 550 ملرد تەڭگە ترانسفەرت الدى. بۇدان بٶلەك, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە 348 ملرد تەڭگە زايم اقشا كەلٸپ تٷستٸ, ال جوسپار بويىنشا بٸر جىل بويىندا رەكوردتىق كٶلەمدە - 8,3 ترلن تەڭگە تارتىلادى دەپ كٷتٸلۋدە.

جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەر قاڭتاردا دا سالىق الىمدارى بويىنشا جوسپاردى اسىرا ورىنداۋ ٷردٸسٸن جالعاستىردى, مەسەلەن كتس جوسپارداعىدان 175%-عا, جتس 184%-عا, ال ەلەۋمەتتٸك سالىق 157%-عا اسىرا جينالدى.

قاڭتار ايىندا مەملەكەتتٸك بيۋدجەت تاپشىلىعى 329 ملرد تەڭگە دەڭگەيٸندە "پروفيتسيت" بولىپ قالىپتاستى, دەگەنمەن مۇناي تٷسٸمدەرٸنەن تىس تاپشىلىق (-) 269 ملرد تەڭگەنٸ قۇرادى, بٸراق ۇلتتىق قوردان جوسپارلانعان ترانسفەرتتەر كەلٸپ تٷسكەن كەزدە جەنە شىعىس بٶلٸگٸنٸڭ ٷنەمدٸ ورىندالۋى كەزٸندە الدا بۇل كٶرسەتكٸش ودان دا جوعارى بولۋى مٷمكٸن.

"ەزٸرگە,  "سالىق ناشار جينالدى" دەپ بٸز دابىل قاعۋعا ەرتە دەپ سانايمىز. ٶيتكەنٸ تەڭٸز كەن ورنىندا جاڭا جوبانىڭ ٸسكە قوسىلعانى قاڭتاردا عانا, وندا الدا ۇلتتىق قورعا تٷسەتٸن سالىقتاردىڭ كٶلەمٸ ۇلعايىپ, قازاقستان ەكونوميكاسىنا وڭ ەسەر ەتەدٸ دەپ كٷتٸلەدٸ", دەپ جازادى جەلٸدە عالىمجان ايتقازين.

بۇعان دەيٸن تٷزەتۋلەر مەن ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلگەن سالىق كودەكسٸن مەجٸلٸس ٶز قاراۋىنا العانى حابارلانعان.