Freedom Inside '26

"پۋتين ساسا باستادى...". بەلارۋستەر رەسەيدەن تەرٸس اينالۋدا

"پۋتين ساسا باستادى...". بەلارۋستەر رەسەيدەن تەرٸس اينالۋدا
لۋكاشەنكونىڭ لەگيتيمدٸگٸن مويىنداماعان بەلارۋس جۇرتى ديكتاتورعا جاقتاسىپ وتىرعان رەسەيدەن تەرٸس اينالۋدا دەپ حابارلايدى Dalanews.kz بەلارۋس ساراپتاما شەبەرحاناسىنا (باش) سٸلتەپ.

ايتالىق قاراشا ايىندا رەسەيمەن وداقتاسۋدى قولدايتىن بەلارۋستەر سانى قىركٷيەك ايىمەن سالىستىرعاندا باقانداي 11 پايىزعا ازايعان.

باش باسشىسى اندرەي ۆاردوماتسكييدٸڭ پٸكٸرٸنشە بۇلاي كەتە بەرسە حالىقتىڭ سانا-سەزٸمٸندە دٷمپۋ تۋىپ, بٸرتە-بٸرتە كرەملگە قارسىلىق اتتى جاڭا ترەند قالىپتاسۋى مٷمكٸن.


«ناقتىراق ايتقاندا كرەملدٸڭ وسى كٷنگە دەيٸنگٸ ەرەكەتٸنە ەدٸل باعا بەرەتٸن اۋديتورييا قالىپتاسىپ, رەسەيمەن اراداعى بايلانىسقا سىنا قاعىلۋى ىقتيمال. گەوساياسي احۋال شيىرشىق اتىپ, بٸر كەزگٸ وداقتاستار بەت جىرتىسىپ جاتسا تاڭعالماڭىز», – دەيدٸ ول.

ۆاردوماتسكيي باستاماسىمەن جٷرگٸزٸلگەن ەلەۋمەتتٸك ساۋالناما كەزدەيسوق ابونەنتتەرگە تەلەفون شالۋ نەگٸزٸندە جٷزەگە اسىپتى.

5-8 قاراشا ارالىعىندا تەلەفون تۇتقاسىندا وتىرعان باش ماماندارى مىڭ جارىم ادامعا حابارلاسىپ, كٶپشٸلٸكتٸڭ رەسەيگە, كرەملگە, پۋتينگە قاتىستى كٶزقاراسىن بٸلگەن.

ۆاردوماتسكييدٸڭ ايتۋىنشا ساۋالناماعا قاتىسقان قاۋىمعا: «بەلارۋس حالقى كٸممەن وداقتاسقانى جٶن? ەۋرووداققا ۇمتىلامىز با, ەلدە رەسەيمەن قول ۇستاسقان جٶن بە? قاي وداققا قوسىلساق ۇتامىز? قاي وداققا كٸرسەك كٶسەگەمٸز كٶگەرەدٸ?» دەپ ساۋال قويعان.

«اينالاسى ەكٸ ايدىڭ ٸشٸندە حالىقتىڭ كٶڭٸل-كٷيٸ كٷرت ٶزگەرٸپ, رەسەيگە بٷيرەگٸ بۇرمايتىن اۋديتورييانىڭ ارتىپ جاتقانىنا كٶزٸمٸز جەتتٸ. لۋكاشەنكودان تەرٸس اينالعان بەلارۋستەر پۋتيننەن دە تٷڭٸلٸپ وتىر. باۋىرلاس دەگەن اتى بار, زاتى جوق وداقتاسى مۇنشالىقتى بەزبٷيرەك بولار دەپ كٷتكەن جوق », – دەيدٸ باش ماماندارى.


وسىعان ۇقساس زەرتتەۋدٸ ورتالىق ساراپشىلارى وسى جىلدىڭ قىركٷيەك ايىندا ٶتكٸزگەن. ول تۇستا رەسەيمەن وداقتاسۋدى قۇپتايتىن قاۋىمنىڭ ٷلەسٸ 51,6 پايىزدى قۇراپتى.

قاراشاداعى ساۋالنامادا بۇل كٶرسەتكٸش 11,6 پايىزعا ازايىپ, پٸكٸر بٸلدٸرگەن كٶپشٸلٸكتٸڭ 40 پايىزى عانا وسى ۇسىنىستى قولداعان.

ورتالىق ساراپشىلارىنىڭ پٸكٸرٸنشە رەسەيمەن وداق قۇرۋدى قولدايتىنداردىڭ ايتارلىقتاي ازايۋى, كرەمل ساياساتىنا بەرٸلگەن باعا.

بەلارۋس قوعامىندا «باتىسشىل» كٶزقاراستاعى اۋديتورييا قالىپتاسىپ, كٷش الا باستاعانىنىڭ كٶرٸنٸسٸ.

بٷعان دەلەل قىركٷيەكتەگٸ ساۋالنامامەن سالىستىرعاندا (26,7 پايىز), وسى جولى بەلارۋستەردٸڭ 33 پايىزى ەۋرووداقپەن ەتەنە ەرٸپتەسۋگە كەت ەرٸ ەمەستٸگٸن ايتقان. 

ۆاردوماتسكييدٸڭ پٸكٸرٸنشە ساۋالناما نەتيجەسٸنە اتٷستٸ قاراۋعا بولمايدى. بەلارۋس قوعامىنداعى تەكتونيكالىق ٶزگەرٸستەر, گەوساياسي احۋالعا دا ەسەرٸن تيگٸزەدٸ. رەسەيدەن كٷدەر ٷزگەن كٶپشٸلٸك بٸرتە-بٸرتە باتىسقا قاراي ويىسسا, كرەمل جار دەگەندەگٸ جالعىز وداقتاسىنان ايىرىلادى.

«قوعامدا «رەسەيشٸل» كٷشتەردٸڭ ٷستەمدٸگٸ بەسەڭدەۋ ٷستٸندە. «باتىسشىل» كٶزقاراستاعى كٶپشٸلٸكتٸڭ ٷلەس سالماعى ارتۋدا. دەل وسى احۋال 2004 جىلى ەۋروداق قۇلاشىن شىعىسقا قاراي جايا باستاعان شاقتا بايقالعان. بەلارۋستەر, ونىڭ ٸشٸندە جاستاردىڭ باتىسقا اڭسارى اۋىپ, باتىستىڭ قۇندىلىقتارى ٶرلەگەن تۇس ەدٸ.


الايدا بۇدان كەيٸنگٸ جاعداي كٷرت ٶزگەردٸ دە, «رەسەيشٸل» ۇستانىمداعى قاۋىمنىڭ مىسى باسىپ كەتتٸ. وسى كٷنگە دەيٸنگٸ ساۋالنامالاردا رەسەيمەن وداقتاسۋدى قۇپتايتىنداردىڭ سانى 60 پايىزدان تٶمەن تٷسٸپ كٶرگەن جوق-تىن», – دەيدٸ ەلەۋمەتتانۋشى.

ونىڭ پٸكٸرٸنشە ەزٸر ەلدەگٸ «رەسەيشٸل» اۋديتورييا قوعامدا رەسەيگە قارسى جاڭا ترەند بەلەڭ الا ما دەپ قاۋٸپتەنٸپ وتىر. لۋكاشەنكوعا نارازىلىقتىڭ سوڭى رەسەيگە, پۋتينگە قارسى لوزۋنگتەرگە ۇلاسا ما دەپ الاڭدايدى.

تامىزدان بەرٸ تولاستاماي جاتقان نارازىلىقتىڭ «كٷن تەرتٸبٸ» جاڭا تاقىرىپپەن تولىقسا, تيٸسٸنشە بۇعان گەوساياسات كيلٸكسە بەلارۋس قوعامىنىڭ كٸلت قۇبىلۋى عاجاپ ەمەس.

«وسى كٷنگە دەيٸن مۇنىڭ نىشانىن بايقاعان جوقپىن. ەرەۋٸلگە شىققان ەل نەگٸزٸنەن لۋكاشەنكوعا نارازى ەكەنٸن ايتتى. بيلٸكتٸڭ ٸندەت كەزٸندەگٸ سالاقتىعىن, سايلاۋ كەزٸندەگٸ سوراقىلىقتى, بەيبٸت تۇرعىنداردى كٶك الا قويداي ەتٸپ ساباعان جٷيەنٸڭ جاۋىزدىعىن سٶز ەتتٸ.

الاڭداعى ەلدٸڭ اۋزىنان «رەسەيدەن ٸرگەنٸ اۋلاق سالىپ, باتىسپەن بٸرٸگەمٸز» دەگەندٸ ەستٸگەن ەمەسپٸز. ەيتكەنمەن قوعامنىڭ قۇبىلۋى ەپ-سەتتە, بۇدان كەيٸنگٸ ريتوتيكا ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن», – دەيدٸ ول.

ۆاردوماتسكيي وسى ارادا بەلارۋس نارازىلىعى مەن ۋكرايناداعى مايداندى سالىستىرعان ەكەن. ونىڭ پٸكٸرٸنشە مايداننىڭ ٶنە-بويىنان رەسەيگە قارسىلىقتىڭ لەبٸ ەسٸپ تۇرعان.

بەلارۋستەگٸ ەرەۋٸلدەردە گەوساياسي نىشاننىڭ بەلگٸسٸ ەزٸر بايقالا قويعان جوق.

«ەيتكەنمەن الاڭداعى جۇرتتىڭ قاس-قاباعىنان رەسەيگە دەگەن ٶكپە-رەنٸشتٸ دە اڭداۋعا بولادى. بۇل تۋرالى اشىق ايتاتىن اۋديتورييا قالىپتاسىپ, اۋقىمى كەڭەيگە ۋاقىتتا پۋتين بارماعىن تٸستەيدٸ. لۋكاشەنكوعا قارسىلىقتىڭ اقىرى رەسەيگە قارسىلىققا ۇلاسىپ كەتپەۋٸن تٸلەسٸن», – دەيدٸ ساراپشى.


بەلارۋس قوعامىنىڭ رەسەيدەن تەرٸس اينالۋى دەل قازٸرگٸ ۋاقىتقا دٶپ كەلۋٸ دە تەگٸن ەمەس.  

ۆاردوماتسكييدٸڭ پايىمداۋىنشا لۋكاشەنكودان تٷڭٸلگەن جۇرت وعان يىعىن توسىپ وتىرعان مەسكەۋدٸ بۇرىنعىدان جاقىن تاني تٷستٸ. كرەمل لۋكاشەنكونى قولداۋدى تەز ارادا دوعارماسا, ەرتەڭ كٷللٸ ەلدٸ ٶزٸنە قارسى قويادى. بەلارۋس مايدانىنىڭ كٶكەسٸ سوندا بولادى.

«وسى كٷنگە دەيٸن كرەملگە كٸر جۇقتىرماي كەلگەن كەيبٸر ساراپشىلاردىڭ اۋزىنا قۇم قۇيىلدى. قازٸر ولار ٷنسٸز. ايتار ارگۋمەنتٸ جوق. مەسكەۋدٸڭ سۇعانات ساياساتى وسى جولى ولاردىڭ ٶزٸن ورعا جىعۋ مٷمكٸن», – دەيدٸ ەلەۋمەتتانۋشى.

بەلارۋستەگٸ نارازالىق گەوساياسي مەسەلەمەن استارلاسسا مەسكەۋ شىن ساساتىن بولادى. پۋتين مۇنداي ستسەنارييدٸڭ راسقا اينالارىنا سەنگٸسٸ كەلمەيدٸ ەكەن.

«سەنسە دە, سەنبەسە دە ٶز ەركٸ. بۇل بٸزدٸڭ تاراپتان جاسالعان قۇلاققاعىس دەپ تٷسٸنسٸن. گەوساياسي مەسەلە ەرەۋٸلدەگٸ ەلدٸڭ اۋزىنا ٸلٸككەن كٷنٸ ەكٸ ەلدٸڭ اراسى الشاقتاي باستايدى. مەسكەۋ مۇنداي ستسەنارييگە, مۇنداي اۋقىمداعى تراگەديياعا مٷلدەم دايىن ەمەس», – دەيدٸ ساراپشى.

ەزٸرلەگەن, دۋمان بىقاي