جاقىندا استانادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قاتىسۋىمەن “جاڭا ادامدار” جاستار قوزعالىسىنىڭ فورۋمى ٶتتٸ. مۇندا پرەزيدەنت جاستارمەن ەركٸن فورماتتا پٸكٸر الماستى. اتالعان جيىنعا قاتىستى جۋرناليست ەرٸ قوعام بەلسەندٸسٸ الماس التاي مەن قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ۇيىمىنىڭ ساراپشىسى جاقسىبەك جيەناليەۆ ٶز پٸكٸرٸن بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
قازاقستاندا جاستاردىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن اشىق تالقىلايتىن جاڭا الاڭ قالىپتاسىپ كەلەدٸ. “جاڭا ادامدار” فورۋمى – جاستاردىڭ ٶزٸندٸك مٸنبەرٸ. مۇندا كٷن تەرتٸبٸن شەنەۋنٸكتەر ەمەس, قوعامنىڭ بەلسەندٸ جاس ٶكٸلدەرٸ قالىپتاستىرادى.

جۋرناليست ەرٸ قوعام بەلسەندٸسٸ الماس التاي بۇل فورۋمنىڭ فورماتىنا نازار اۋدارىپ, ونىڭ بۇرىنعى جيىنداردان ەرەكشەلەنەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياسي مٸنبەردەن, رەسمي جينالىستاردان, جولداۋلارىنان جاستار تاقىرىبىن قالدىرماي قوزعاپ, ۇدايى ەڭگٸمەسٸنە قوسىپ جٷرەتٸنٸن بٸلەمٸز. الايدا مىناداي شاراعا بارعانىن كٶرمەپپٸز. اشىق, ەمٸن-ەركٸن, گالستۋكسىز كٸرٸپ باردى. جاستار ايىلىن جيىپ تۇرعان جوق. “الدىمدا مەملەكەت باسشىسى تۇر-اۋ” دەگەن ورىنسىز كٸبٸرتٸكتەۋ بايقالمايدى, جارقىلداپ اشىق سٶيلەيدٸ”, — دەپ جازدى ول.
التايدىڭ سٶزٸنشە, كەزدەسۋدٸڭ بەيرەسمي اۋراسى پرەزيدەنتتٸڭ ەركٸن ديالوگ قۇرۋىنا دا ىقپال ەتكەن.
“انا جەردٸ كەرنەگەن قۋات, ەموتسييالار پرەزيدەنتتٸڭ ٶزٸن دە ەلتٸپ, ەرتٸپ كەتكەندەي: قانداي جيىندا دا سالقىن سابىرىنان اۋىتقىماي, بٸرقالىپتى ىرعاقپەن سوقتىرىپ شىعاتىن كەمەلۇلىنىڭ داۋىسى تولقىپ, كٶپ رەتتە كٶتەرٸڭكٸ رەڭكتە سٶيلەدٸ — بۇعان دا تاڭعالدىم”, — دەيدٸ ول.

الماس التاي فورۋم بارىسىندا كٶتەرٸلگەن باستامالاردى جوعارى باعالاپ, بۇل تەك جاستار ٷشٸن ەمەس, بٷكٸل قازاق قوعامىنا قاجەتتٸ قادام ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“جاڭا ادامداردىڭ” ارتىندا كٸم تۇرعانىن بٸلمەدٸم. بٸراق, مەملەكەتكە سٶزٸن ٶتكٸزە الاتىن, ايتقانىن تىڭداتا الاتىن بٸر قاۋىم پايدا بولعانى انىق. پرەزيدەنتتٸڭ الدىندا ٸركٸلمەي, تولعاندىرعان مەسەلەلەرٸن تٶگە سالعانى — مەملەكەتكە سيگنال سەكٸلدٸ. ەندٸ مىنا قاۋىممەن ساناسۋ كەرەك-اق… جاستار بۇلاي ٶرەكپي بەرەر بولسا, بيلٸككە كەدٸمگٸدەي سالماق تا تٷسۋٸ كەدٸك!” — دەپ جازدى جۋرناليست.
سونىمەن قاتار توقاەۆ كەزدەسۋ بارىسىندا جاستار ٷشٸن اسا ماڭىزدى شىعارماشىلىق, ەدەبيەت, كينو, جاڭا تەحنولوگييالارعا قولداۋ كٶرسەتەتٸن ارنايى قور قۇرىلاتىنىن مەلٸمدەدٸ.
“بۇل جاستارعا عانا ەمەس, تۇتاس قازاق قوعامىنا قاجەت نەرسە”, — دەدٸ الماس التاي.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل – مەملەكەتتٸڭ جاستاردىڭ تالاپ-تٸلەكتەرٸن ەلەۋسٸز قالدىرا المايتىنىن كٶرسەتەتٸن ماڭىزدى بەلگٸ.
“ەدەبيەت پەن كينوعا, جالپى رۋحانيياتقا باعىتتالعان قامقورلىق دەگەن ماعان ەرەكشە ۇنايدى! تٷپتەپ كەلگەندە, بۇنى ۇلتقا قامقورلىق دەپ بٸلەم”, — دەدٸ ول.
سونداي-اق قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ۇيىمىنىڭ ساراپشىسى جاقسىبەك جيەناليەۆ قازاقستان جاستارى – ەلدٸڭ باستى رەسۋرسى, جاڭاشىلدىق پەن ٶزگەرٸستەردٸڭ باستاماشىسى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"ەربٸر ۇلتتىڭ باياندى بولاشاعى – ونىڭ ۇرپاعىمەن تٸكەلەي بايلانىستى. جاستاردىڭ قۋاتى, جاڭاشىلدىعى مەن قايرات-جٸگەرٸ قوعامدى العا جەتەلەيتٸن ەڭ ٷلكەن كٷش. جاستار - ەل دامۋىنىڭ باستى رەسۋرسى, سارقىلمايتىن ەنەرگييا, جاڭا يدەيالار مەن ٶزگەرٸستەردٸڭ باستاۋشىسى دەپ بٸلەمٸن.

"بۇل فورۋم ەلٸمٸزدەگٸ بەلسەندٸ, ايتارى بار جاستاردىڭ باسىن قوستى. ەڭ باستىسى - ەركٸندٸك. ويىڭدى, كٶزقاراسىڭدى تٸپتٸ نارازىلىعىڭدى اشىق جەتكٸزۋ. بيلٸككە جاستاردىڭ ٷنٸ جەتتٸ دەپ ويلايمىن, سەبەبٸ كەزدەسۋگە پرەزيدەنتتٸڭ ٶزٸ قاتىستى. كٶردٸ, تىڭدادى, وي تٷيدٸ. بۇل – بٸزدٸڭ قوعامدا جاستاردى تىڭدايتىن, جاستاردىڭ كٷشٸن مويىندايتىن, جاستار سٶيلەيتٸن جاڭا الاڭنىڭ, جاڭا بۋىننىڭ قالىپتاسىپ جاتقانىن بٸلدٸرەدٸ", - دەدٸ ول.
"مەملەكەت "جاڭا ادامدارمەن" ساناسۋعا مەجبٷر. بيلٸك ٷشٸن بۇل قوزعالىس ىڭعايلى, ٶيتكەنٸ ول جاستاردىڭ كٶپتەگەن مەسەلەلەرٸن شەشۋگە كٶمەكتەسەدٸ. ەيتسە دە, مەدالدىڭ ەكٸ جاعى بار دەگەندەي, قوزعالىستىڭ باستامالارى جٷيەنٸ الاڭداتۋى مٷمكٸن, ٶيتكەنٸ ولار حالىقتىڭ اراسىنان شىعادى, ەشكٸمنٸڭ ايتقانىنا كٶنٸپ, ايداۋىنا جٷرمەيدٸ.
“جاڭا ادامدار” دەگەن كٸمدەر?
ايتا كەتەيٸك, 8 اقپاندا “جاڭا ادامدار” دەپ اتالاتىن جاستار قوزعالىسىنىڭ فورۋمى ٶتتٸ. بۇل جيىنعا قاسىم-جومارت توقاەۆ تا قاتىسىپ, جاستاردىڭ كٶتەرگەن مەسەلەلەرٸن تىڭدادى.
قوزعالىستىڭ 19 قالادا كامپۋسى جەنە 15 مىڭعا جۋىق بەلسەندٸ مٷشەسٸ بار. ولار ازاماتتىق باستامالار مەن اكتسييالاردى ۇيىمداستىرىپ, قوعامداعى ٶزەكتٸ پروبلەمالارعا نازار اۋدارتىپ كەلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, ۆانداليزم, قوقىس تاستاۋ, كەمەلەتكە تولماعاندارعا ٸشٸمدٸك ساتۋ, ەسٸرتكٸ تاراتۋ سيياقتى مەسەلەلەرگە قارسى كٷرەس جٷرگٸزٸپ, ٶزدەرٸنٸڭ ازاماتتىق ۇستانىمدارىن بٸلدٸرٸپ جٷر.
جاستار كٶتەرگەن مەسەلەلەرگە بيلٸكتٸڭ نازار اۋدارۋى – قوعامنىڭ ٶزگەرٸپ كەلە جاتقانىنىڭ بەلگٸسٸ. ەندٸگٸ كەزەكتە “جاڭا ادامدار” قوزعالىسى ٶز ٷنٸن قانشالىقتى قاتتى شىعارا الادى جەنە ولاردىڭ باستامالارى ناقتى ٸسكە اسا ما – ونى ۋاقىت كٶرسەتەدٸ.