ٶزگەرمەلٸ ەلەمدەگٸ پەداگوگيكالىق بٸلٸم: جاعا باسىمدىقتار

ٶزگەرمەلٸ ەلەمدەگٸ پەداگوگيكالىق بٸلٸم: جاعا باسىمدىقتار
جىل سايىن قازاقستاننىڭ جەتەكشٸ پەداگوگيكالىق جوو-دا پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى ٷشٸن قىسقى جەنە جازєى مەكتەپتەر ٶتەدٸ, وندا ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ بويىنشا سەمينارلار, ترەنينگتەر, بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ كۋرستارى ٶتكٸزٸلەدٸ.

2020 جىلدىع 5-10 قاڭتارى ارالىعىندا اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دا «ٶزگەرمەلٸ ەلەمدەگٸ پەداگوگيكالىق بٸلٸم: جاعا باسىمدىقتار» تاقىرىبىندا قىسقى مەكتەپ ٶتتٸ. سەسسييالارعا, ترەنينگتەرگە جەنە بٸلٸكتٸلٸكتٸ ارتتىرۋ كۋرستارىنا 716 وقىتۋشى مەن ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتكەرلەرٸ قاتىستى.

ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى تاكير بالىقباەۆ بيىلعى «قىسقى مەكتەپتٸڭ» حاكٸم ابايدىڭ 175 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعانىن, مۇندا «بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا «ابايتانۋ» پەنٸن وقىتۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ»  تاقىرىبىندا دەرٸستەر ٶتكٸزٸلەتٸنٸن اتاپ كٶرسەتتٸ.

سەسسييادا «ابايتانۋ» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, ٶتكەن جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸمەن ماراپاتتالєان ف.ع.د., پروفەسسور مەكەمتاس مىرزاحمەتۇلى قۇرمەتتٸ قوناق بولدى. قىسقى مەكتەپ تىعداۋشىلارى قازاقتىڭ ۇلى اقىنى, اعارتۋشىسى اباي قۇنانباەۆتىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ۋنيۆەرسيتەتتە ٶتكٸزٸلەتٸن ٸس-شارالارمەن, «ابايتانۋ» پەنٸنٸڭ مازمۇنىمەن تانىسىپ, بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا «ابايتانۋ» پەنٸن وقىتۋدىڭ ماعىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.

جالپى بٸلٸم بەرەتٸن مەكتەپ مۇعالٸمدەرٸنٸڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن «پەداگوگ مەرتەبەسٸ تۋرالى» قر زاعنىڭ دەر كەزٸندە قابىلدانعاندىعى ايتىلىپ, بٷگٸنگٸ كٷنٸ جوو تٷلەكتەرٸنٸڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتار, قازٸرگٸ زامانعى بٸلٸم بەرۋدەگٸ مۇعالٸمنٸڭ رٶلٸن ٶزگەرتۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.

سەمينارلاردىڭ بٸرٸ ۋنيۆەرسيتەتتە سىبايلاس جەمقورلىق پەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا, قىزمەتكەرلەر مەن بٸلٸم الۋشىلاردى جەمقورلىققا قارسى وقىتۋ مەن تەربيەلەۋگە, سونداي-اق سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەستە ۆەدومستۆوارالىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى دامىتۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالدى. رەكتور ت.و.بالىقباەۆ ٸس-شارانىڭ اشىلۋىندا: «بٸز مەملەكەت باسشىسى مەن قر بعم العا قويєان مٸندەتتەردٸ تولىقتاي قولدايمىز, ولاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن بٸزدٸع ستۋدەنتتەر, وقىتۋشىلار مەن قىزمەتكەرلەر اراسىندا سىبايلاس جەمقورلىققا تٶزبەۋشٸلٸك احۋالىن قالىپتاستىرۋ ٷشٸن بارلىعىن جاسايمىز. ول ٷشٸن ەر تٷرلٸ باعىتتار بويىنشا جۇمىس ٸستەيمٸز. سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل جٶنٸندەگٸ كەعەس جەنە «پاراسات» ورتالىعى قۇرىلدى, تيٸستٸ كوميسسييا جۇمىس ٸستەيدٸ. وعان قوسا, «ISO حالىقارالىق ستاندارتتارى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل مەنەدجمەنتٸ جٷيەسٸ» ەنگٸزٸلۋدە. سىبايلاس جەمقورلىق فاكتٸلەرٸنە جول بەرمەۋ جەنە ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ «اكادەمييالىق ادالدىق» كودەكسٸن ساقتاۋ ماقساتىندا ستۋدەنتتەر مەن وقىتۋشىلاردان سىبايلاس جەمقورلىقتى الدىن الۋ بويىنشا مونيتورينگتٸك توپ قۇرىلدى» - دەپ, اتالєان سەميناردىع ٶزەكتٸلٸگٸ مەن ەرەكشە ماعىزدىلىєىن اتاپ ٶتتٸ.

«ISO ەنگٸزۋ اگەنتتٸگٸنٸڭ» ديرەكتورى اناتوليي باندۋرو زاڭ شىعارۋ-قۇقىقتىق بازانىڭ نورماتيۆتٸك ٶلشەمدەرٸ مەن سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن باعالاۋ, كونتەكستٸ تالداۋ, ISO ستاندارتىنىڭ قۇرىلىمى, ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتٸندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ەرەكەت ەتۋ مەنەدجمەنتٸ جٷيەسٸن ەنگٸزۋ جەنە جاقسارتۋ, جٷيەنٸ جەنە ونىڭ ٷدەرٸستەرٸ مەن ەلەمەنتتەرٸن جوبالاۋ بويىنشا ستاندارتتالعان تالاپتار تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلٸ ايتىپ بەردٸ. سونىمەن قاتار, مەنەدجمەنت جٷيەسٸن قۇرۋدىڭ 4 كەزەڭٸ, ISO حالىقارالىق ستاندارتتارى بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل تۋرالى ايتىلدى.

س.قيراباەۆ اتىنداڭى قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى م.ا.جٷنٸسوۆا, دوتسەنت گ.م.راەۆا جەنە پروفەسسور م.ك.شۋاقاەۆ قازاق جازۋىن لاتىن گرافيكاسىنا كٶشٸرۋ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى. قاتىسۋشىلار لاتىن جازۋىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸمەن تانىسىپ, پٸكٸر الماستى.

گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا ٶتٸنٸم بەرۋ تەرتٸبٸ جەنە Scopus جۋرنالدارىندا ماقالالاردى رەتسەنزييالاۋ ٶلشەمدەرٸ تۋرالى Scopus جۋرنالدارىندا وقىتۋشىلاردى, ماگيسترانتتاردى جەنە دوكتورانتتاردى «Scopus بازاسى جۋرنالدارىنداєى ماقالالاردى رەتسەنزييالاۋ ٶلشەمدەرٸ» تاقىرىبى بويىنشا اقپاراتتاندىرۋ ٷشٸن ج.ا حامزينا ٶز تەجٸريبەسٸمەن بٶلٸستٸ.

Erickson International (Canada) كەسٸبي كوۋچتەرٸ ب.تاسبۋلاتوۆا مەن م.بيليالوۆانىڭ قىزىقتى سەسسييالارى XXI єاسىر پەداگوگىنىڭ قۇزىرەتتٸلٸگٸن جەنە جوعارى مەكتەپ وقىتۋشىلارىنا ارنالعان كوۋچينگ قۇرالدارىن تالقىلاۋعا ارنالدى. ساباق ينتەراكتيۆتٸ فورماتتا ٶتكٸزٸلٸپ, كوۋچينگتٸ قولدانۋ بويىنشا يدەيالار الماسىلدى.

بٸر كٷندٸك سەمينار اياسىندا «ەعبەك كودەكسٸن» جەنە «بٸلٸم تۋرالى» زاعدى اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دىع ەكٸمشٸلٸك, عىلىمي جەنە وقۋ بٶلٸمدەرٸنٸڭ جۇمىسىندا قولدانۋ», «ستۋدەنت-جاستاردى تەربيەلەۋدٸ جەتٸلدٸرۋدٸڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ», «بٸلٸم ساپاسىن باسقارۋ. «جوو-مەكتەپ» قۇرىلىمىنداعى ساپانى باسقارۋ مودەلٸ» تاقىرىپتارى تالقىلاندى.

يۋنەسكو-قازاقستان ٶكٸلدەرٸ دايىنداєان «تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەتكٸزۋدەگٸ بٸلٸم بەرۋ» سەسسيياسىندا س.ج.زەينوللا جەنە ا.ب.وماروۆانىڭ قازاقستاننىڭ بٸلٸم بەرۋ سالاسىنا قوسقان ٷلەستەرٸ اتاپ ٶتٸلٸپ, قازٸرگٸ زامانعى بٸلٸم بەرۋ مازمۇنى, ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارىنىڭ وقۋ-تەربيە جۇمىسىن تيٸمدٸ ۇيىمداستىرۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.

قىسقى سەسسييادا بٸر كٷندٸك ترەنينگتەر مەن سەمينارلاردان باسقا  «قاشىقتىقتان وقىتۋ جٷيەسٸندەگٸ وقىتۋشىلاردىڭ جۇمىس ورتاسى (moodle), ەلەكتروندىق وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەنٸن (ەوەك) ەزٸرلەۋ جەنە ەنگٸزۋ, پەندٸ سٷيەمەلدەۋ», «ستۋدەنتتەردٸڭ مەتاپەندٸك وقۋ نەتيجەلەرٸن باعالاۋ ٷشٸن تاپسىرمالار دايىنداۋ», «www.bilimland.kz, www.itest.kz, www.imektep.kz بٸلٸم بەرۋ رەسۋرستارىن قولدانۋ بويىنشا وقىتۋ ترەنينگتەرٸ ("تسيفرلىق قازاقستان" مەملەكەتتٸك باєدارلاماسى اياسىندا)», «كٶلدەنەڭ-تسيكلدٸك ۇيىمداستىرۋ قۇرىلىمىن ەزٸرلەۋ» تاقىرىپتارىندا اباي اتىنداعى قازۇپۋ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىنىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋ كۋرستارى ٶتكٸزٸلدٸ.

تۇتاستاي العاندا, «قىسقى مەكتەپ» اياسىندا ۋنيۆەرسيتەت وقىتۋشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرٸ سەسسييالار مەن كۋرستاردىڭ جۇمىسىنا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. بۇل ٸس-شارالار جوعارى وقۋ ورنىنا ٶز جۇمىسىن جەتٸلدٸرۋگە, ەلٸمٸزدٸڭ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ ٶتكٸر جەنە ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸن تالقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

 

ا.ا.سەمچەنكو, ا.ش.وراكوۆا, اباي اتىنداعى قازۇپۋ-دىڭ بٸلٸكتٸلٸكتٸ جەتٸلدٸرۋ جەنە قاشىقتىقتان وقىتۋ ورتالىعى