وڭتٷستٸك كورەيادا ٶز بيزنەسٸن اشقان قازاق قىزى
كورەيا, جاپونييا, اقش جەنە قىتايدا ساتىلىم جاعىنان رەكوردتىق كٶرسەتكٸشكە يە بەتكە ارنالعان كرەم بار. ونىڭ قۇدٸرەتٸ – بەتتەگٸ ەجٸمدٸ قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە جوياتىن كٶرٸنەدٸ. سونىسىمەن دە ٶتٸمدٸ. ال وسى كرەمدٸ شىعاراتىن وڭتٷستٸك كورەيانىڭ ينچحون قالاسىنداعى فابريكانىڭ قوجايىنى كٸم ەكەنٸن بٸلەسٸز بە?
ول – بٸزدٸڭ جەرلەسٸمٸز, قازاق قىزى – گالينا ەلٸموۆا. قازٸرگٸ قيىن كٷندەردە پاندەميياعا بايلانىستى بۇل ٶندٸرٸس وشاعى سانتايزەرلەردٸ جاساپ شىعارۋمەن دە اينالىسا باستاعان.
باتىس قازاقستان ٶڭٸرٸنٸڭ تۋماسى وتانداسىمىز جوعارى وقۋ ورنىن اياقتاعان سوڭ, باستاپقىدا كورەي كومپانيياسىنا جۇمىسقا تۇرىپتى. سول كەزدە ونىڭ بولاشاق كەسٸپكەرلٸك ٸسٸنٸڭ ٸرگەتاسى تٷزٸلٸپ, كٸرپٸشٸ قالانا باستايدى.
ياعني, سول شەتەلدٸك كومپانييادا جٷرٸپ, قاراپايىم جۇمىسشىدان ٸرٸ كومپانييا ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارىنا دەيٸن ٶز كٷشٸمەن كٶتەرٸلەدٸ. كەيٸننەن ٶزٸ بٶلەك وتاۋ تٸگٸپ, بيزنەستٸ جەكە جٷرگٸزە باستايدى.
قازٸر ول تەك كورەيا ەمەس, بٸرقاتار شەتەلگە تانىلعان, بيزنەس سالاسىنىڭ جٸلٸگٸن شاعىپ, مايىن ٸشكەن كەسٸبي بيكە. 20 جىلدان استام ەلٸنەن جىراقتا وسىلايشا ٶز ەڭبەگٸمەن كٶتەرٸلٸپ, تابىستىلىعى بويىنشا كٶپكە ٷلگٸ گالينامەن سۇحباتتاسۋدىڭ سەتٸ تٷسكەن ەدٸ.
- وتانىڭىزدى ساعىناسىز با? ەلگە ورالۋ ويىڭىزدا جوق پا?
- قالاي ساعىنبايسىز, ساعىنامىز. قازٸرگٸ ٶندٸرٸستەگٸ تاۋارلارىمىزعا سۇرانىس بولىپ جاتسا, ەلٸمٸزگە دە ەكەلسەم بە دەيمٸن. كٶرٸپ وتىرعاندارىڭىزداي, اراسىندا قازاقشا اتاۋ دا بار.
پاندەمييا دەپ الاقان جايىپ قاراپ وتىرعان جوقپىز. جىل باسىندا كوسمەتيكاعا ارنالعان فابريكامىز تاعى بٸر باعىتتى اشتى, ياعني قولداعى ميكروپتاردى جويۋعا ارنالعان ەرٸتٸندٸ – سانيتايزەرلەردٸ شىعارا باستادىق. باستاپقىدا كٷنٸنە دەزينفەكتسيياعا ارنالعان 8 مىڭ دانا زات ٶندٸرٸلەتٸن, قازٸر دە وسى كٶلەمدٸ ساقتاپ قالۋدامىز. قازٸر كوسمەتيكا ٶنٸمدەرٸنە سۇرانىس ازايعانمەن, بۇل زاتتارعا سۇرانىس جوعارى.
ەرينە, قازاقستاندا كوسمەتيكالىق زاۋىت اشسام با دەيمٸن. مىسالى كٶكتەمدە, الاتاۋ بٶكتەرٸندە بەيشەشەك قاپتاپ شىعىپ, كٶزدٸڭ جاۋىن الادى. بۇل گٷلدٸڭ ادام تەرٸسٸنە پايداسى كٶپ. ونى كوسمەتيكادا شيكٸزات رەتٸندە پايدالانۋعا بولادى.
ودان كەيٸن بٸزدە ارا بالى دا ٶندٸرٸلەدٸ. ول جالپى ادام دەنساۋلىعىنا پايداسى كٶپ. ودان سۋسابىننان باستاپ بەتكە ارنالعان ماسكاعا دەيٸن جاساۋعا بولادى. كورەيادا دٶڭگەلەتٸپ جاتقان ٶندٸرٸستٸ قازاقستاندا نەگە دٶڭگەلەتپەسكە?
مەنٸڭشە, وعان وتانىمىزدا بارلىق مٷمكٸندٸك بار. ٶزٸم تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتتٸ تەمامدادىم. سوندىقتان ماعان ٶندٸرٸس سالاسىنداعى كەز كەلگەن نەرسە قىزىق.
وسىندا كەلگەلٸ باس الماي اتقاراتىن نەرسەمنٸڭ بٸرٸ – ٶندٸرٸس وشاقتارىندا بولۋ, باسشىلارىمەن, پروفەسسورلارمەن جٷزدەسٸپ, سٶيلەسۋ. ٶيتكەنٸ بٸزدە قانشاما حيمييا ەلەمەنەتتەرٸ بار, بٸراق كورەياداعىداي ٶندٸرٸس وشاقتارىنىڭ تٸزبەگٸنە اينالىپ كەتپەگەن, سونىڭ سەبەبٸن ٸزدەدٸم. سول سەبەپتٸ اۋىر حيمييا ٶنەركەسٸبٸنەن باستاپ زەرتحانالارعا دەيٸن ارالاپ كٶردٸم. مەن ٷشٸن بۇل ٷلكەن تەجٸريبە بولدى.
- قازاقشا اتاۋ دەپ قالدىڭىز, وسى اراسىنا كەڭٸرەك توقتالا كەتسەڭٸز...
- بۇل – كوسمەتيكالىق ٶنٸمدەردٸڭ برەندٸ. مەسەلەن, كٶپتەگەن ەل اتتاي قالاتىپ الدىرتاتىن - «اينالايىن» ەسسەنتسيياسى. ونى «24ك» دەپ تە اتايمىز كەيدە, بۇل كرەم قۇرامىنداعى التىن. سودان كەيٸن دە بۇل ٶنٸمنٸڭ باعاسى قىمبات. قالتالى ازاماتتارعا ارنالعان. ال اتاۋىن «اينالايىن» دەپ ٶزٸم قويدىم. بالا كٷنٸمٸزدەن قۇلاقتا قالعان سٶز, قازاق بالاسىن وسىلاي ەركەلەتەدٸ عوي. جٷرەككە جىلۋ, بويعا ەرەكشە كٷش سىيلايدى. سول سەبەپتٸ وسىلاي اتاۋدى جٶن كٶردٸم. «انا گلوبال» دەگەن اتاۋداعى كوسمەتيكامىز دا بار. قىز بالانىڭ بٸر مٸندەتٸ انا بولۋ ەمەس پە? ال انا دەگەن كٶپ مٸندەت پەن قىزمەتتٸ اتقارادى. كەيدە بالالى ەيەلدٸڭ ٶزٸنە قاراۋعا ۋاقىتى بولماي جاتادى. سوندىقتان وسىنداي ولقىلىققا جول بەرمەي, انالارعا قامقورلىق تانىتاتىن كوسمەتيكامىزدىڭ جەكە بٸر لينيياسى بار. تەك كرەم ەمەس, سۋسابىن, بەتكە ارنالعان ماسكا سىندى كٶپتەگەن كوسمەتيكالىق ٶنٸمدەر ٶندٸرەمٸز. 20 مىڭنان 30 مىڭ داناعا دەيٸن كوسمەتيكا تٷرلەرٸنە تاپسىرىس قابىلداي الامىز.
- كورەيا دەگەن فرانتسييادان كەيٸنگٸ كوسمەتيكا ەلەمٸنٸڭ وتانى بولىپ تابىلادى ەمەس پە? مۇندا ساپا, باعا جاعىنان بولسىن بەسەكەلەستٸك كٷشتٸ. سوعان تٶتەپ بەرە الىپ جاتىرسىز با? قازاق قىزى سىرتتان كەلٸپ, كوسمەتيكا اينالىسۋمەن شۇعىلدانىپ, بۇل ورتاعا قالاي سٸڭٸسٸپ, ونى تابىستى بيزنەس تٷرٸنە اينالدىردى?
- راس ايتاسىز. كورەيا – ناعىز ەڭبەكقورلاردىڭ ەلٸ. ەر ادام مۇندا ٶزٸنٸڭ ۋاقىتىن تيٸمدٸ جۇمسايدى. مۇندا ۋاقىت- اقشا. سوندىقتان بوس جٷرٸس دەگەن اتىمەن جوق. حالقى 3-4 ساعات قانا ۇيىقتايدى, سودان كەيٸن جۇمىس, جۇمىس, جۇمىس. كەرەمەت ەڭبەكقور حالىق. بۇل ەلدٸڭ ورنىنان تەز كٶتەرٸلٸپ, تەز دامۋىنىڭ باستى قۇپيياسى وسىندا سەكٸلدٸ. مەن مۇندا كەلگەندە بٸردەن كوسمەتيكامەن اينالىسىپ كەتكەن جوقپىن...
ٶزٸم باتىس قازاقستان وبلىسى, اقجايىق اۋدانى, مەرگەن اۋىلىندا دٷنيەگە كەلٸپ, ورتا مەكتەپتٸ تەمامدادىم. سودان الماتىداعى قانىش سەتپاەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ «پروگرامميست» ماماندىعى بويىنشا وقۋعا تٷستٸم. جوو-نى اياقتاعان سوڭ سول قالاداعى كورەي كومپانييالارىنىڭ بٸرٸنە جۇمىسقا ورنالاستىم.
ەڭبەكقورلىعىممەن كومپانييا باسشىسى كٶزٸنە تٷسٸپ, ول ماعان تٸل ٷيرەنٸپ العانىم جٶن بولاتىنىن ايتتى. سٶيتٸپ كٶپ ۇزاماي سەۋلگە بارىپ, شەت تٸلدەرٸ ينستيتۋتىندا بٸلٸم الدىم. سونىمەن قاتار جۇمىس تا ٸستەي بەردٸم. بۇل 1999 جىل بولاتىن. باسىندا رەسەيگە تراكتور, ەكسكوۆاتور جٶنەلتتٸك, سول سەكٸلدٸ ۆلاديۆوستوكقا دا تٷرلٸ كٶلٸكتەردٸ ساتۋعا جٸبەردٸك. ورىس تٸلٸن جەتٸك بٸلەتٸندٸگٸم جاقسى رٶل اتقاردى بۇل رەتتە.
وسىلايشا كورەياداعى كٸشٸ جەنە ورتا بيزنەستٸ باسقاراتىن كورپوراتسييانىڭ تمد ەلدەرٸ بويىنشا باس ديرەكتورىنا دەيٸن كٶتەرٸلدٸم. ەندٸ اۋىر تەحنيكالار عانا ەمەس, سۇرانىستا قانداي تاۋار تٷرلەرٸ بار, سولاردىڭ بارلىعىن تمد-عا تاسىمالداۋمەن شۇعىلداندىق. اراسىندا كوسمەتيكانى دا جەتكٸزەمٸز.
بٸرنەشە كومپانييا تاۋارلارىن تمد ەلدەرٸنە نارىقتارىنا جەتكٸزۋمەن اينالىستىق. بٸر كٷنٸ وسى بيزنەس تٷرلەرٸ ٸشٸندە كوسمەتيكا ماعان قاتتى جاقىن ەكەنٸن اڭعاردىم. سودان باستاپ ٶزٸمنٸڭ كوسمەتيكا بيزنەسٸمدٸ اشسام دەگەن مەندە ارمان پايدا بولدى. ينۆەستيتسيياعا باستاپقى كاپيتال بولسا, بولعانى. مەندە اقشا بولدى. سودان كەيٸن بۇل ٸسكە جەڭ تٷرە كٸرٸستٸم. مەنٸڭ جانىمدا ۇستازىم – ي سان حو دەگەن مىرزا بولدى, بارلىعىن سول كٸسٸ كٶرسەتٸپ وتىردى, قازٸر دە ول كٸسٸمەن مەنٸمەن بٸرگە جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل سالانى جەتٸك بٸلەتٸن قاسىندا ادام بولعاننان كەيٸن دە بۇل بيزنەس تٷرٸن اشۋ ماعان قيىنعا سوقپادى.
مەن شىعاراتىن كوسمەتيكالىق ٶنٸمدەردٸ انىقتاپ, ونىڭ اتاۋىن جاساپ, ٶندٸرٸسكە دايىندايمىن, ال ي سان حو مىرزا ديزاينمەن اينالىسادى, ياعني ەلگٸ ٶنٸمنٸڭ قورابى, شىنى قۇتىسى, ول قالاي ەسەمدەلۋٸ كەرەك, بۇل جاعىن سول كٸسٸ شەشەدٸ.
بٸز كوسمەتيكا شىعارىپ قانا قويماي, ٶز كومپانيياسىنىڭ اتىمەن نەمەسە ٶز برەندٸمەن شىعارعىسى كەلگەن كەسٸپكەرلەرگە ٶنٸم دايىنداپ بەرە الامىز. ونى OEM/ODM جٷيەسٸ دەپ اتايدى. بٸز وسى جٷيە بويىنشا دا تاپسىرىس قابىلدايمىز. وندايدا شىعارۋشى رەتٸندە بٸزدٸڭ كومپانييا اتاۋى جازىلادى.
- فابريكاڭىزدا قانشا جۇمىسشى جۇمىس ٸستەيدٸ?
- فابريكا دەگەننەن گٶرٸ, كومپانييا دەگەن دۇرىس سەكٸلدٸ. ٶيتكەنٸ فابريكادان تىس جۇمىس ٸستەيتٸن جۇمىسشىلارىمىز دا بار. مەسەلەن, لابورانتتار, ديزاينەرلەر, فلاكون جاساۋشىلار, قوراپ جاسايتىندار, بٸراق بٸز ولارمەن ەرٸپتەسە وتىرىپ جۇمىس ٸستەيمٸز. ٸرٸ تاپسىرىستار قابىلداعاندا وسى باعىتتاعى كومپانييالارمەن تٸزگٸن قاعىستىرا جۇمىس ٸستەيمٸز.
سونىمەن قاتار, تەك قىتايدا دا كوسمەتيكا قوراپتارىن شىعاراتىن شاعىن زاۋىتىمىز بار. كەيدە ادام جەتپەي جاتسا, قوسىمشا جۇمىس كٷشٸن جالدايمىز.
- سوندا تەك كوسمەتيكا ٶندٸرٸسٸ, سانيتايزەرلەر شىعارۋمەن اينالىساسىزدار ما?
- قازٸرگٸ شۇعىلدانىپ جاتقان باعىتىمىز وسى. بٸراق بولاشاقتا بيزنەسٸمدٸ كەڭەيتۋ جوسپاردا بار. سوڭعى كەزدەرٸ دەن قويىپ جٷرگەن سالانىڭ بٸرٸ - مەديتسينا. مۇندا قازاقستان ازاماتتارى ەم ٸزدەپ, كٶپ كەلەدٸ.
مەن, كەرٸسٸنشە مۇنداعى مامانداردى قازاقستانعا الىپ بارسام با دەيمٸن. وسى ماقساتتا بٸرنەشە پروفەسسورلارمەن سٶيلەسٸپ, بٸر ٸستٸڭ باسىن پىسىقتاپ قويدىق. مەسەلەن, پروفەسسور, حيرۋرگ كيم دجون مين ورال قالاسىندا بولدى ٶتكەندە, زوبقا شالدىققان 4-5 ناۋقاسقا وتا جاسادى, بەرٸ تەگٸن بولدى. وسى سەكٸلدٸ مەديتسينا سالاسىنىڭ كەسٸبي بٸلٸكتٸ ماماندارىن قازاقستانعا اپارىپ, بٸر جاڭا ٸسكە تٷرەن سالسام با دەيمٸن.
ودان سوڭ, تٸلگە قاتىستى دا بٸر جوسپارلارىم بار. ناقتىراق ايتقاندا, قىتاي, كورەي تٸلدەرٸن ٷيرەتەتٸن ونلاين باعدارلامالاردى قولعا الىپ جاتىرمىن. قالاي دەگەنمەن دە ٸستەيمٸن دەگەن نيەت بولسا, شٷكٸر, اتقاراتىن شارۋا كٶپ.
- كورەيادا جٷرٸپ تۇرمىسقا شىقتىڭىز با?
- يە, كٷيەۋٸم وسى ەلدٸڭ ازاماتى, ٷش بالامىز بار. بيزنەسٸمٸز وتباسىلىق بولىپ تابىلادى.
- سۇقباتىڭىزعا راقمەت!
ەڭگٸمەلەسكەن, كەمشات سەتيەۆا
