الماتىنىڭ ٸرگەسٸندە قۇرىلىسىنا 4,5 ملرد تەڭگە جۇمسالىپ, بٸرنەشە جىلدان بەرٸ تۇراقتى جۇمىس ٸستەپ تۇرعان لوگيستيكا ورتالىعىنىڭ باسىنا قارا بۇلت تٶنٸپ تۇر. ياعني وسىدان 80 جىل بۇرىنعى قۇجات اياق استىنان «تٸرٸلٸپ كەتٸپتٸ» دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەڭگٸمەنٸ باسىنان باستايىق.
2015 جىلى, سول كەزدەگٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى قاتىسىپ ٶزٸ اشقان, يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق دامۋدىڭ مەملەكەتتٸك باعدارلاماسىمەن سالىنعان «Global Ecological Group Almaty» (GEGA) لوگيستيكالىق كەشەنٸنٸڭ جەرٸنە قىزىعۋشىلار پايدا بولىپتى.
جالپى كٶلەمٸ 20 گەكتارعا سوزىلىپ جاتقان نىسانعا كٶز تٸككەندەر – اناۋ-مىناۋ ەمەس قازاقستان قورعانىس مينيسترلٸگٸ ەكەن. مينيسترلٸكتٸڭ قولىنداعى قۇجات وسىدان 80 جىل بۇرىنعى, ياعني 1940 جىلعى مەنشٸك قۇجات كٶرٸنەدٸ.
لوگيستيكا ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتان كەيٸن «كٷشٸنە» ەنگەن قۇجاتتىڭ كٸمدەرگە, نە ٷشٸن قاجەت بولعانىن بٸلمەي دال بولۋدا. سونىمەن بٸرگە, كەشەننٸڭ قۇرىلىسى 2015 جىلى باستالعاندا قورعانىس مينيسترلٸگٸ نەگە ٷنسٸز وتىرعان? بۇل دا جۇمباق. ونى قويشى, وسىدان 16 جىل بۇرىن, ياعني 2005 جىلى الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ بوس جاتقان جەردٸ «Global Ecological Group Almaty» جشس-نا ساتقاندا, قورعانىس مينيسترلٸگٸ اي قاراپ وتىرعان با?
ال بولارى بولىپ بوياۋى سٸڭگەندە, قۇرىلىسىنا بٸرنەشە ميلليارد تەڭگە جۇمسالىپ, جىلىنا بٸرنەشە ميلليون تەڭگە سالىق تٶلەي باستاعاندا, مىڭداعان ادام جۇمىس ٸستەيتٸن ٷلكەن ورتالىققا اينالعاندا, بۇرىن بوس جاتقان جەردٸڭ قوجايىنى پايدا بولىپ, كومپانييانى وت پەن سوتقا سٷيرەپ جاتقانى قالاي?
قازاقتا جەر داۋى مەن جەسٸر داۋىنان ارتىق داۋ بولماعان. بٸراق تەۋەلسٸز قازاقستان دەگەن مەملەكەت ورناپ, بۇرىنعى كەڭەس وداعى كەلمەسكە كەتكەندە بۇل قۇجاتتىڭ پايدا بولعانى, ونى قويشى, سول ٷشٸن سوتقا سٷيرەگەنٸ, شىنىندا تٷسٸنٸكسٸز! سوتقا جەتكەن ٸستٸڭ سوڭى قالاي بولۋشى ەدٸ?
الماتى قالاسىنىڭ ازاماتتىق ٸستەر جٶنٸندەگٸ سوت القاسى بىلتىر شٸلدە ايىندا GEGA لوگيستيكالىق كەشەنٸن 3 ايدىڭ ٸشٸندە بۇزۋ تۋرالى شەشٸم شىعارىپ بەرٸپتٸ.
بۇعان دەيٸنگٸ ٷش رەتكٸ سوتتا جەڭٸپ كەلگەن كومپانييانىڭ سوڭعى سوتتا قالاي سٷرٸنگەنٸ تٷسٸنٸكسٸز. لوگيستيكا ورتالىعى بىلتىرعى قاراشادا اپپەلياتسييالىق شاعىم تٷسٸرٸپتٸ. بٸراق ارىز ەلٸ قارالماعان. بۇل قالاي? سوندا قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ قورعانىسى مىقتى بولىپ, مەملەكەت ٷشٸن جۇمىس ٸستەپ تۇرعان كومپانييانىڭ قاۋقارسىز بولعانى ما?
1200 ادامعا جۇمىس بەرٸپ وتىرعان ورتالىقتاعى باسقارۋشى كومپانييا باسشىسى قايروللا ەلٸشەۆ Dalanews.kz بەرگەن سۇحباتىندا:
«سوڭعى 5 جىلدا مۇندا ەلدەگٸ ەڭ ٸرٸ, ەڭ اۋقىمدى دەگەن كومپانييالار ٶز ٶنٸمدەرٸن ساقتاۋعا مٷمكٸندٸك الدى. ەلۋگە جۋىق كەسٸپورىن شەتەلدەردەن كەلەتٸن ەرتٷرلٸ تاۋارلارىن وسى جەردە كەدەندٸك رەسٸمدەۋدەن ٶتكٸزٸپ, باسقا ٶڭٸرلەرگە جٸبەرٸپ وتىرادى. ەلەمدٸ جايلاعان پاندەمييا كەزٸندە ازىق-تٷلٸكتەن باستاپ, فارماتسەۆتيكالىق ٶنٸمدەر مەن تەحنيكالىق تاۋاردىڭ بەرٸن وسىندا ساقتادىق. باسقا مەكەمەلەردٸڭ جۇمىسشىلارى قاشىقتان جۇمىس ٸستەگەندە, بٸزدٸڭ جۇمىسشىلار حالىق ٷشٸن وسىندا ەڭبەك ەتتٸ.
قازٸر سول مىڭنان ارتىق جۇمىسشى مەن قىزمەتكەرلەرٸمٸز دالادا قالعالى وتىر. كومپانييامىزدا زەينەت جاسىنا تاياعان ٷلكەن كٸسٸلەر مەن كٶپبالالى انالار, جالعىزباستى ەيەلدەر دە بار. ەگەر قورعانىس مينيسترلٸگٸ جەردٸ الىپ, كومپانييا سٷرٸلەتٸن بولسا, قانشاما ادام جۇمىسىنان, تابىسىنان ايىرىلادى? وسىنى ويلاعان كٸم بار?» - دەيدٸ.
قازاقتا «كٷشتٸنٸڭ ارتى ديٸرمەن تارتادى» دەگەن سٶز بار. سوندا قورعانىس مينيسترلٸگٸ كٷشٸنە سەنٸپ وتىر ما? ال حالىق شە? قاراشا جۇرتتىڭ كٷشٸ, سٶزٸ ەشكٸمگە ٶتپەيدٸ دەۋ بوس سٶز!
كوۆيد كٷشٸنە مٸنٸپ تۇر. تٸپتٸ, الماتىنىڭ ٶزٸ «قىزىل ايماققا» ەندٸ. ال وسىنداي ەل باسىنا كٷن تۋعان قيىن سەتتە لوگيستيكالىق ورتالىق جۇمىسىن توقتاتسا, وسىندا ساقتاپ وتىرعان دەرٸ-دەرمەكتٸ لوگيستيكالىق ورتالىق قايدا اپارادى?
الماتىدا دەرٸ-دەرمەك ساقتاي الاتىن, بارلىق تالاپتارى تاستاي, تەحنيكالىق مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلعان دەل مۇنداي قويما بار ما? GEGA كومپانيياسىنداعى مامانداردىڭ ايتۋىنشا, ورتالىق ازييادا مۇنىمەن بەسەكەلە الاتىن لوگيستيكالىق كەشەن جوق كٶرٸنەدٸ. دەمەك, نىسان جۇمىسىن توقتاتسا, باسقا تاۋاردى ايتپاعاندا, فارماتسەۆتيكالىق ٶنٸمدەردٸڭ باعاسى بٸردەن قىمباتتايدى دەگەن سٶز. ونىڭ ٷستٸنە, كٸم قايدا, قانداي قويمادا ساقتايدى? فارماتسەۆتيكالىق ٶنٸم ٷشٸن ەڭ قاجەتتٸسٸ قويما.
لوگيستيكالىق ورتالىقتا ەلۋ شاقتى كومپانييانىڭ تاۋارى بارىن ايتتىق. سول كومپانييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ اتىنان ەرمەك ايدارۇلى سٶيلەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, ەشكٸم بۇل جەردەن كٶشكٸسٸ كەلمەيتٸن كٶرٸنەدٸ. ول: «ەگەر كەشەن جۇمىسىن توقتاتىپ, بۇزىلاتىن بولسا, نارىقتاعى تاۋار باعاسى بٸردەن قىمباتتايدى. بۇل باسى اشىق ەڭگٸمە. سەبەبٸ, كەدەندٸك رەسٸمدەۋ, باسقا قويماعا تاسۋ, تاۋاردى تٷسٸرٸپ, قايتا تيەۋ سيياقتى جۇمىس قوسىمشا شىعىندى تالاپ ەتەدٸ. شامالاپ ايتاتىن بولساق, مۇنداعى بارلىق تاۋاردى باسقا قويماعا كٶشٸرۋ ٷشٸن 1200 جٷك كٶلٸگٸ مەن 3 اي جۇمىس ٸستەۋ قاجەت. ال ونى اپاراتىن ەشبٸر كەسٸپكەردە ورىن جوق» - دەپ كەسٸپكەرلەردٸڭ باسىنداعى قيىندىقتى جەتكٸزدٸ.
ايتقاننىڭ اۋزى جامان. كەيدە بٸزدٸڭ ەلدە اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ كەيبٸرٸ قاساقانا جاسالاتىن سيياقتى كٶرٸنەدٸ. مىسالى, باسقا ادام ەمەس ەلباسىنىڭ ٶزٸ لەنتاسىن قيعان, ەل قازىناسىنا جىل سايىن بٸرنەشە ميلليون تەڭگە تٷسٸرٸپ وتىرعان, ەڭ باستىسى جۇمىس ٸستەپ, حالىقتى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان وسىنداي نىسانداردىڭ اياق استىنان تىنىسىن توقتاتىپ, ەلدەبٸر قيسىنسىز زاڭداردىڭ قۇربانى بولاتىنى قالاي?
مەسەلەن, جەرٸ تالاسقا تٷسٸپ, تاعدىرى قىل ٷستٸندە تۇرعان «Global Ecological Group Almaty»-جشس-نىڭ ٸشٸندەگٸ Almaty Contract باسقارما كومپانيياسىنىڭ جەتەكشٸسٸ ەسەل سەرگەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, لوگيستيكالىق ورتالىق 2020 جىلى قازىناعا 300 ملن تەڭگە قۇيعان. از اقشا ەمەس.
«ارقا جايلى بولسا, ارقار اۋىپ نەسٸ بار?» مەملەكەتتٸڭ اقشاسىنا سالىنىپ, بيۋدجەتكە قوماقتى سالىق تٶلەپ وتىرعان لوگيستيكالىق ورتالىققا تىقىر تاياپ تۇر. ال بٸز بيزنەستٸ دامىتامىز دەيمٸز...
جاراس كەمەلجان
