«ولاردىڭ قاتارى باياعىشا. بۇعان پرەزيدەنت وتباسىن, ونىڭ ٸشٸندە داريعا نازارباەۆا مەن تيمۋر قۇلىباەۆتى, ۇقك باسشىسىنىڭ ورىنباسارى, نازارباەۆتىڭ نەمەرە ٸنٸسٸ سامات ەبٸشتٸ جەنە ەسكٸ گۆاردييا ساپىنداعى تاعى بٸرنەشە تانىمال تۇلعانى قوسار ەدٸم. تاسماعامبەتوۆ? ول كٸشٸ جٷزدٸڭ بالاسى. ۇلى جٷز بەن ورتا جٷزدٸڭ ٶكٸلدەرٸ بۇل شەشٸمدٸ قولداي قويۋى نەعايبىل», — دەگەن سەتپاەۆ
[audio mp3="https://dalanews.kz/wp-content/uploads/2017/03/2017_01_27_satpaevrus_wocvy1ef.v05.mp3"][/audio]
(دىبىس جازبا: sputniknews.kz)
سەتباەۆتىڭ دەڭگەيٸندەگٸ ساياساتتانۋشى وسىلاي دەسە, ٶزگەسٸنە نە جورىق?
جالعىز سەتپاەۆ ەمەس, وسىعان ۇقساس پٸكٸردٸ تالاي اۋزى دۋالى ساراپشىنىڭ اۋزىنان ەستٸگەنبٸز. بٸرٸن-بٸرٸ قايتالايدى. بٸرٸنٸڭ اۋزىنا بٸرٸ تٷكٸرٸپ قويعانداي سٶيلەيدٸ. دەل وسىلاي بولاتىنداي كٶسٸلەدٸ. بەلكٸم, بٸر بٸلگەنٸ بار شىعار, كٸم بٸلگەن...
سوندا دەيمٸز دە, مۇراگەر تۋرالى ەڭگٸمەنٸ كٸم شىعارىپ جٷر? ٷكٸمەت پە? ەلدە اق وردانىڭ ٶزٸ مە? بەلكٸم, تاقتان ٷمٸتتٸ مۇراگەردٸڭ بٸرەۋٸ بولار? بٸلسەك, نازارباەۆتىڭ ٶزٸ بۇل تۋرالى لەم دەپ, اۋىزىن اشقان ەمەس.
جوق, ٶزٸمٸز. مۇراگەر تۋرالى ەڭگٸمەنٸ دە ويلاپ تاپقان ٶزٸمٸز. ەندٸ ونى ٶزٸمٸز جىر جٷرمٸز. وسى ارقىلى بيلٸككە وي سالىپ وتىرعانىمىزدى اڭعارمايمىز, انىعىندا. جٷيەنٸڭ ىعىنا جىعىلىپ جاتقانىمىزدى كٶرگٸمٸز كەلمەيدٸ.
«ە, بۇقارانىڭ ٶزٸ وسىعان ىقىلاستى ەكەن. حالىقتىڭ سٶزٸنەن اسىپ قايدا بارامىز?» دەپ, ويلاۋى مٷمكٸن عوي, بٸزدٸڭ بيلٸكتٸڭ. سولاي ويلايدى دا…
قازاقستاننىڭ دەموكراتييالىق مەملەكەت ەكەنٸ ٶتٸرٸك بولعانى ما سوندا? ايتالىق, اتا زاڭنان اتتاپ كەتۋگە بولا ما?
پرەزيدەنتتٸڭ دەموكراتييالىق جولمەن سايلاناتىنى قايدا?
جوق, بٸز اڭعال دا, اڭقاۋ دا ەمەسپٸز. «قازاقستاندا دەموكراتييا بار ما?» — دەگەن ساۋالعا بەرەر ٶز جاۋابىمىز بار. بەلگٸلەرٸ بار, نىشاندارى بار. بٸراق, سونىڭ ٶزٸن قۇرتىپ, جوق قىلىپ جٸبەرمەكپٸز.
مۇراگەر ەمەس, ٷمٸتكەر شىعار...
«تاقتى تاپسىرۋ, بيلٸكتٸ اماناتتاۋ» دەگەن تٷسٸنٸكتەردٸ ساناعا ٶزٸمٸز سٸڭدٸرٸپ, ونى قالىپتى قۇبىلىس رەتٸندە قابىلدايتىن جاعدايعا جەتكەن سيياقتىمىز.
بٸزدٸ قويشى. ەل ەلگٸ سەتپاەۆتاردىڭ سٶزٸن تىڭدايدى, نەگٸزٸندە. ەلبەتتە, ونىڭ دەڭگەيٸندەگٸ ساراپشىلار حالىقتى تەربيەلەي الماسا دا, پٸكٸرٸنە قۇلاق تٷرگٸزە الاتىن ەلۋەتكە يە.
ەندەشە, دەل وسى سەتپاەۆتار: «پرەزيدەنت دەموكراتييالىق جولمەن سايلانۋى تيٸس قوي. ٷمٸتكەرلەردٸڭ اراسىنان بەلەنبايدى, تٷگەنبايدى اتاپ ايتار ەدٸم. سايلاۋدا اناۋ بٸر ٷمٸتكەردىڭ باعى جانادى-اۋ» دەسە, بولماي ما?
بولسىن, بولماسىن دەل وسىلاي ايتسا, بەلكٸم, بيلٸك تە ويلانار ما ەدٸ. بۇل ارادا كٶرشٸ ٶزبەكستان بٸزگە ٷلگٸ بولماۋى تيٸس. ٶزبەكستاننىڭ جاعدايىندا نە ٶزگەردٸ, ايتىڭىزشى? ەشتەڭە دە...
انىعى, مۇراگەردٸ حالىق تاڭدامايدى. جٷيە تاڭدايدى.
سوسىن مۇراگەر تۋرالى ەڭگٸمە رەسەيگە تيٸمدٸ. سوبيانين دەگەن بار. ساياساتتانۋشى. سونىڭ سۇحباتىن وقىدىق.
«نازارباەۆ بيلٸكتٸ تاپسىرۋعا بولاتىن بٸرنەشە ستسەنارييدٸ ويلاستىرىپ جٷرگەنٸ انىق. مۇنىڭ بٸرٸ – بيلٸكتٸ تۋىسقانىنا ٶتكٸزۋ جەنە ەڭ باستىسى, ٶزٸنٸڭ ساياسي باعدارىن ساقتاي الاتىن اينالاسىنداعى سەنٸمدٸ جاقتاسىنا تاپسىرۋ», — دەپتٸ.
بۇل اراداعى ساياسي باعداردىڭ استارىنا سوبيانين كرەملدٸ دە كٸرگٸزٸپ وتىر. دەمەك, مۇراگەر تۋرالى ەڭگٸمە تەرٸسكەي كٶرشٸمٸزدٸڭ تاپسىرماسىمەن ايتىلىپ جاتۋى ەبدەن مٷمكٸن. سولاي.
مۇراگەر ەمەس, ٷمٸتكەر. تاقتى تاپسىرۋ ەمەس, ەدٸل سايلاۋ. بۇلاردىڭ قانشالىقتى جٷزەگە اساتىنى ماڭىزدى ەمەس, بٸراق بٸزدٸڭ اۋزىمىزدان وسىنداي سٶز شىعۋعا تيٸستٸ.
دۋمان بىقاي
