قازاقستاندا ۆاكتسينادان باس تارتۋ دەرەكتەرٸ تۇراقتى تٷردە ارتىپ كەلەدٸ. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, تەك 2025 جىلدىڭ ٶزٸندە ەكپەدەن باس تارتۋدىڭ 25 مىڭنان استام جاعدايى تٸركەلگەن. سوڭعى بەس جىلدا مۇنداي كٶرسەتكٸش شامامەن 3,5 ەسەگە ٶسكەن, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ۇزاقمەرزٸمدٸ ديناميكاعا قاراساق, ٶسٸم ودان دا ايقىن بايقالادى. مەسەلەن, 2017 جىلى ەكپەدەن شامامەن 5,3 مىڭ ادام باس تارتسا, 2025 جىلعا قاراي بۇل كٶرسەتكٸش جىل سايىن 20–25 مىڭ ادامعا دەيٸن جەتكەن.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ساراپشىسى گۋلنافيس جٷسٸپاليەۆا بۇل ٷردٸستٸڭ نەگە كٷشەيٸپ جاتقانىن جەنە ونىڭ قانداي سالدارعا ەكەلۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
«ۆاكتسينادان باس تارتۋدىڭ ٶسۋٸ – كٷتپەگەن جاعداي ەمەس, بۇل زاڭدى كەزەڭ. ينفەكتسييالار ۇزاق ۋاقىت بويى بايقالماسا, حالىقتىڭ بٸر بٶلٸگٸندە قاۋٸپ سەزٸمٸ تٶمەندەيدٸ. بۇل ۆاكتسينامەن قامتۋ دەڭگەيٸنە تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ», – دەيدٸ ساراپشى.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي ٶڭٸرلٸك دەڭگەيدە دە بايقالادى.
«تەجٸريبەدە بٸز باس تارتۋ جاعدايلارىنىڭ كٶبەيگەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز. مىسالى, تالدىقورعاندا باس تارتۋلاردىڭ شامامەن 60%-ى بٸر جاسقا دەيٸنگٸ بالالارعا قاتىستى. بۇل – ەڭ وسال توپ. سونىمەن قاتار, باس تارتۋلاردىڭ شامامەن 99%-ى مەديتسينالىق سەبەپتەرمەن ەمەس, اتا-انالاردىڭ جەكە سەنٸمدەرٸمەن بايلانىستى», – دەدٸ جٷسٸپاليەۆا.
وسى جاعداي اياسىندا ەلدەگٸ ەپيدەميولوگييالىق احۋال دا كٷردەلەنە تٷسكەن. سوڭعى جىلدارى قازاقستاندا قىزىلشا مەن كٶكجٶتەل اۋرۋلارىنىڭ تارالۋى ارتىپ كەلەدٸ. اۋرۋ جۇقتىرعانداردىڭ باسىم بٶلٸگٸ – ەكپە الماعان بالالار.
2026 جىلدىڭ باسىنان بەرٸ ەلدە قىزىلشانىڭ 1300-دەن استام جاعدايى تٸركەلگەن. ونىڭ شامامەن 81%-ى ۆاكتسينا الماعان بالالار اراسىندا انىقتالعان.
ال 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 4240 جاعداي تٸركەلٸپ, ناۋقاستاردىڭ 76%-دان استامى ەكپە سالدىرماعان بولىپ شىققان.
«قازٸر مەسەلە ۆاكتسينانىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ مەن ساپاسىندا ەمەس. بۇل – سەنٸم, كوممۋنيكاتسييا جەنە ادامدار شەشٸم قابىلدايتىن اقپاراتتىق ورتا مەسەلەسٸ», – دەپ اتاپ ٶتتٸ ساراپشى.
ونىڭ سٶزٸنشە, ۆاكتسينامەن قامتۋدىڭ تٶمەندەۋ سالدارى الدىن الا بەلگٸلٸ.
«ەپيدەميولوگييا تۇرعىسىنان بەرٸ تٷسٸنٸكتٸ: ۆاكتسينا دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ باسقارىلاتىن ينفەكتسييالاردىڭ قايتا ورالۋىنا ەكەلەدٸ. قازٸر بايقالىپ وتىرعان جاعداي – سونىڭ العاشقى سيگنالى», – دەيدٸ ول.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, قازٸرگٸ جاعدايدا حالىقپەن جۇمىس ٸستەۋ تەسٸلٸن ٶزگەرتۋ ماڭىزدى.
«فورمالدى اقپارات بەرۋدەن تٷسٸنٸكتٸ ەرٸ جٷيەلٸ ديالوگقا كٶشۋ قاجەت. قىسىمسىز, بٸراق قاۋٸپتەر مەن سالداردى ناقتى تٷسٸندٸرۋ كەرەك», – دەدٸ جٷسٸپاليەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جەردە العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كٶمەكتٸڭ رٶلٸ ەرەكشە. سەبەبٸ دەل وسى دەڭگەيدە حالىقتىڭ سەنٸمٸ قالىپتاسىپ, ۆاكتسينا سالدىرۋ تۋرالى سوڭعى شەشٸم قابىلدانادى.
«بٷگٸندە مەسەلە شەشٸمنٸڭ بار-جوعىندا ەمەس, جٷيەنٸڭ قانشالىقتى تەز بەيٸمدەلٸپ, حالىق سەنٸمٸن قايتارا الاتىنىندا», – دەپ تٷيٸندەدٸ ساراپشى.
