پرەزيدەنت وقيعا بولعان سەتتەن جاعدايدى باقىلاۋدا ۇستادى. ارنايى تاپسىرمامەن ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا قۇرىلىپ, تەرگەۋ باستالدى, قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
كاسپيي تەڭٸزٸندەگٸ وقۋ-جاتتىعۋ كەزٸندە بولعان قايعىلى وقيعاعا بايلانىستى پرەزيدەنت تاپسىرمالارى مەن قابىلدانعان شەشٸمدەردٸڭ حرونولوگيياسىن ۇسىنامىز.
قايعىلى وقيعا قالاي بولدى?
قايعىلى وقيعا 24 قىركٷيەكتە كاسپيي تەڭٸزٸنٸڭ قازاقستان سەكتورىندا ٶتٸپ جاتقان «حازار قورعانى – 2026» وقۋ-جاتتىعۋىنىڭ ٷشٸنشٸ كٷنٸندە بولدى. اقتاۋ قالاسىنان 43 شاقىرىم جەردەگٸ تەڭٸز جاعالاۋىندا قولايسىز اۋا رايى كەزٸندە «قايسار» كاتەرٸنەن جەكە قۇرامدى تٷسٸرۋ بارىسىندا ەسكەري-تەڭٸز كٷشتەرٸنٸڭ 17 ەسكەري قىزمەتشٸسٸن تەڭٸز الىپ كەتكەن. وقيعادان كەيٸن بٸردەن توعىز ەسكەري قىزمەتشٸنٸڭ قازا تاپقانى, ٷشەۋٸنٸڭ امان قالعانى بەلگٸلٸ بولدى. وقۋ-جاتتىعۋعا 500-دەن استام ەسكەري قىزمەتشٸ, ەسكەري-تەڭٸز كٷشتەرٸنٸڭ كەمەلەرٸ مەن كاتەرلەرٸ, گيدروگرافييالىق كەمەلەر, ۇقك شەكارا قىزمەتٸنٸڭ جاعالاۋ كٷزەتٸ بٶلٸمشەلەرٸ جەنە ەۋە قورعانىسى كٷشتەرٸنٸڭ اۆياتسيياسى قاتىستى.
24 قىركٷيەك – پرەزيدەنتتٸڭ العاشقى تاپسىرماسى
ماڭعىستاۋ وبلىسىندا ەسكەري وقۋ-جاتتىعۋ كەزٸندە ەسكەري قىزمەتشٸلەر قازا بولعانى تۋرالى اقپارات تاراعاننان كەيٸن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازا بولعانداردىڭ تۋعان-تۋىستارى مەن جاقىندارىنا كٶڭٸل ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى ٷكٸمەتتٸك كوميسسيياعا وقيعانىڭ بارلىق مەن-جايىن انىقتاۋ ٷشٸن قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداۋدى جەنە قازا بولعان ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ وتباسىلارىنا كٶمەك كٶرسەتۋدٸ تاپسىردى.
سول كٷنٸ پرەمەر-مينيستردٸڭ ٶكٸمٸمەن ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ قازا بولۋ سەبەپتەرٸن تەرگەپ-تەكسەرۋ جٶنٸندەگٸ ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا قۇرىلدى. كوميسسييانى پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى قانات بوزىمباەۆ باسقاردى.
كوميسسييا قۇرامىنا ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن قۇقىق قورعاۋ قۇرىلىمدارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ كٸردٸ. كوميسسييا وقيعا ورنىنا بارىپ, تەرگەۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋعا جەنە قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا قاجەتتٸ كٶمەك كٶرسەتۋگە كٸرٸستٸ.
سونداي-اق ۆەدومستۆوارالىق جەدەل-تەرگەۋ توبى قۇرىلىپ, قىلمىستىق ٸس قوزعالدى. قاجەتتٸ ساراپتامالار تاعايىندالىپ, تەرگەۋ شارالارى باستالدى.
24 قىركٷيەك – جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ جارييالاندى
پرەزيدەنتتٸڭ ٶكٸمٸمەن 25 قىركٷيەك قازاقستاندا جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ بولىپ جارييالاندى.
25 قىركٷيەك – ٸزدەۋ جۇمىستارى اياقتالدى
ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ ٸزدەۋ جۇمىستارى تەۋلٸك بويى جالعاستى. ساعات 09:15-تە ٸزدەۋدە بولعان سوڭعى ەكٸ ەسكەري قىزمەتشٸنٸڭ دەنەسٸ تابىلدى.
وسىدان كەيٸن ٸزدەستٸرۋ-قۇتقارۋ وپەراتسيياسى اياقتالدى. ناقتىلانعان مەلٸمەت بويىنشا, تەڭٸزگە كەتكەن 17 ەسكەري قىزمەتشٸنٸڭ ٷشەۋٸ قۇتقارىلىپ, 14 ەسكەري قىزمەتشٸ قازا تاپتى.
ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا تەرگەۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىن قاراستىرىپ, وقيعانىڭ بارلىق مەن-جايىن انىقتاۋ جەنە كٸنەلٸ تۇلعالاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن بەلگٸلەۋ بويىنشا جۇمىستى جالعاستىردى.
قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ
پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس, قازا بولعان ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ وتباسىلارىنا مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر مەن ماتەريالدىق قولداۋ كٶرسەتۋ جۇمىستارى ۇيىمداستىرىلدى. جەرلەۋ رەسٸمدەرٸن ٶتكٸزۋگە دە قاجەتتٸ كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ.
قوسىمشا ماتەريالدىق قولداۋ كٶرسەتۋ ٷشٸن ارنايى قاراجات جيناۋ ۇيىمداستىرىلدى. رەسمي مەلٸمەت بويىنشا, قازاقستان حالىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ 815 ملن تەڭگە كٶلەمٸندە قارجى جيناعان. سونىمەن قاتار كەسٸپكەرلەر مەن مەتسەناتتار دا قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا قولداۋ بٸلدٸردٸ.
جينالعان قاراجاتتى وتباسىلارعا اتاۋلى ەرٸ اشىق تٷردە بٶلۋ مەسەلەسٸ باقىلاۋعا الىندى.
25 قىركٷيەك – پرەزيدەنت جەدەلحات جولدادى
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازا بولعان ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸڭ وتباسىلارىنا جەكە كٶڭٸل ايتۋ جەدەلحاتتارىن جولدادى. مەملەكەت باسشىسى وتباسىلارعا قاجەتتٸ كٶمەك كٶرسەتٸلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت قازا بولعان ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ مەملەكەتتٸك ناگرادالارعا ۇسىنۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداعانىن مەلٸمدەدٸ.
26 قىركٷيەك – قورعانىس مينيسترلٸگٸن تەكسەرۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييا قۇرىلدى
قاسىم-جومارت توقاەۆ قورعانىس مينيسترلٸگٸندەگٸ جاعدايدى كەشەندٸ تەكسەرۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييا قۇرۋ تۋرالى ٶكٸمگە قول قويدى. وسىدان كەيٸن مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قورعانىس مينيسترلٸگٸنٸڭ جۇمىسىنا كەشەندٸ تەكسەرۋ جٷرگٸزەتٸن ارنايى كوميسسييا قۇرىلدى. كوميسسيياعا قارجىلىق باقىلاۋ, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك, قۇقىق قورعاۋ جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋ سالالارىنداعى نەگٸزگٸ ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ ەنگٸزٸلدٸ.
كوميسسييانى قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايدا بالاەۆا باسقاردى.
كوميسسييا قۇرامىنا جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ تٶراعاسى, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ, قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ, قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸ اپپاراتى, قارجى مينيسترلٸگٸ, باس پروكۋراتۋرا, ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ جەنە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ كٸردٸ.
كوميسسيياعا قورعانىس مينيسترلٸگٸندەگٸ جاعدايدى, ونىڭ ٸشٸندە ەسكەري قۇرىلىمداردىڭ قارجىلىق جەنە ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتٸلۋٸن كەشەندٸ تەكسەرۋ تاپسىرىلدى. العاشقى نەتيجەلەرٸن جەتٸ كٷن ٸشٸندە پرەزيدەنتكە بايانداۋ مٸندەتٸ جٷكتەلدٸ.
26 قىركٷيەك – قازا بولعاندارمەن قوشتاسۋ رەسٸمٸ ٶتتٸ
ماڭعىستاۋدا قازا بولعان ەسكەري قىزمەتشٸلەرمەن قوشتاسۋ رەسٸمٸ ٶتتٸ. پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس, ولاردىڭ وتباسىلارىنا مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر, ماتەريالدىق قولداۋ جەنە جەرلەۋ رەسٸمدەرٸن ۇيىمداستىرۋعا قاجەتتٸ كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ.
27 قىركٷيەك – قورعانىس مينيسترٸ قىزمەتٸنەن بوساتىلدى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن دەۋرەن جۇماتايۇلى قوسانوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترٸ قىزمەتٸنەن بوساتىلدى.
سول كٷنٸ پرەزيدەنتتٸڭ جارلىعىمەن ايدوس سەكەنۇلى مىرزاحمەتوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترٸ بولىپ تاعايىندالدى.
وسىلايشا, قايعىلى وقيعادان كەيٸنگٸ تٶرت كٷن ٸشٸندە ٸزدەستٸرۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ, قىلمىستىق ٸس بويىنشا تەرگەۋ باستالدى. ٷكٸمەتتٸك كوميسسييا وقيعانىڭ مەن-جايىن انىقتاۋعا كٸرٸستٸ, جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ جارييالاندى, قازا بولعانداردىڭ وتباسىلارىنا مەملەكەتتٸك جەنە قوسىمشا كٶمەك ۇيىمداستىرىلدى.
بۇدان بٶلەك, پرەزيدەنتتٸڭ شەشٸمٸمەن قورعانىس مينيسترلٸگٸن كەشەندٸ تەكسەرۋ جٶنٸندەگٸ كوميسسييا قۇرىلىپ, وعان قارجى, قاۋٸپسٸزدٸك جەنە قۇقىق قورعاۋ سالالارىنداعى مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ ەنگٸزٸلدٸ. 27 قىركٷيەكتە قورعانىس مينيسترٸ قىزمەتٸنەن بوساتىلىپ, جاڭا مينيستر تاعايىندالدى.
27 قىركٷيەك – ەسكەري قىزمەتشٸلەر قايتىس بولعاننان كەيٸن مەملەكەتتٸك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جارلىعىمەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى ەسكەري وقۋ-جاتتىعۋ كەزٸندە قازا بولعان ەسكەري قىزمەتشٸلەر قايتىس بولعاننان كەيٸن مەملەكەتتٸك ناگرادالارمەن ماراپاتتالدى.
ەسكەري بورىشىن اتقارۋ كەزٸندە كٶرسەتكەن ەرلٸگٸ مەن جانقييارلىعى ٷشٸن ەسكەري قىزمەتشٸلەرگە «ايبىن» وردەندەرٸ بەرٸلدٸ.
ۆزۆود كومانديرٸ ولجاس مۇحتارۇلى باۋىرجان مومىشۇلى اتىنداعى II دەرەجەلٸ «ايبىن» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى.
ال بٶلٸمشە كومانديرلەرٸ مەن ماتروستارعا راحىمجان قوشقارباەۆ اتىنداعى III دەرەجەلٸ «ايبىن» وردەنٸ بەرٸلدٸ.
ولاردىڭ قاتارىندا سەرجان اياپبەرگەن, داستان بەگەي, مەيرامبەك بەردٸحانوۆ, اقجايىق گيلاج, مانسۇر گۋماروۆ, ولجاس ديحانباەۆ, ەسەت جاڭاباي, الماس كٶبەنوۆ, ازامات مەدٸحان, ٶمٸربەك ٶمٸرزاق, جەنيس تەمٸرعاليەۆ جەنە اقىلبەك تٶلەگەن بار.
25 قىركٷيەكتە پرەزيدەنتتٸڭ جەدەلحاتتارىندا ايتىلعان قازا بولعان ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ مەملەكەتتٸك ناگرادالارعا ۇسىنۋ تۋرالى شەشٸم 27 قىركٷيەكتە پرەزيدەنت جارلىعىمەن ناقتى جٷزەگە اسىرىلدى.
