كٷنٸ كەشە دەپۋتات دەۋلەت مۇقاەۆ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا ٷيٸندەگٸ كيٸم-كەشەككە تولى شكافىن كٶرسەتەمٸن دەپ سىنعا قالعان ەدٸ. دەپۋتات ٶزٸنٸڭ كيٸمٸن جەكە سٶرەگە, ٸش كيٸمٸن جەنە شۇلىقتارىن جەكە سٶرەلەرگە سالىپ, تەرتٸپپەن جينايتىنىن جالپاق جۇرتقا جارييا قىلعان. كٶپشٸلٸككە حالىق قالاۋلىسىنىڭ بۇل قىلىعى ۇنامادى دەپ جازادى Dalanews.kz.
جالپى بٷگٸندە ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ اۋقىمدى مەسەلەنٸ شەشٸپ, حالىقپەن بايلانىسۋ قۇرالى رەتٸندە پايدالانۋدىڭ ورنىنا, كٷندەلٸكتٸ قارابايىر قاپتاعان تسيفرلار جازىلعان ەسەپ بەرٸپ, جەكە يميدجٸ ٷشٸن پايدالاناتىن شەنەۋنٸكتەر كٶبەيگەن. بۇل دۇرىس قۇبىلىس پا?
وسى تۇرعىدا Dalanews بەلگٸلٸ جۋرناليست, قوعام بەلسەندٸسٸ گٷلبانۋ ەبەنوۆانىڭ پٸكٸرٸن بٸلگەن بولاتىن.
مۇقاەۆتىڭ قىلىعى جايلى
گٷلبانۋ ەبەنوۆانىڭ سٶزٸنشە, دەپۋتات ەمەس, تٸپتٸ قاراپايىم ادامنىڭ كيٸمدەرٸن اشىق كٶرسەتٸپ وتىرۋى ەرسٸ دٷنيە.
“ول بۇل نەرسەنٸ نە ٷشٸن كٶرسەتتٸ دەپ ويلانىپ قالاسىڭ. ونىڭ كايدزەن ەرەجەسٸمەن ٶمٸر سٷرگەنٸ كٸمگە كەرەك? ول ادامنىڭ ادەكۆاتتىعىنا دا كٷمەن كەلتٸرٸپ قالدىم. ەركٸمنٸڭ جەكە شكافى بارى ونسىز دا تٷسٸنٸكتٸ. بۇل كەز كەلگەن ادامنىڭ قاراپايىم ەدەتتەرٸ بولۋى كەرەك.
مۇقاەۆ وسى ارقىلى ٶزٸنٸڭ ساناسىنىڭ دەڭگەيٸن كٶرسەتتٸ دەپ ويلايمىن. ەرينە, سٶز, وي ەركٸندٸگٸ دەگەن بار. بٸراق ول كٶرٸپ وتىرعان ادام ٷشٸن پايدالى اقپارات بولۋى كەرەك قوي.
ميلليونداعان وقىرمانى بار, ول دەپۋتات ەرٸ بيلٸك ٶكٸلٸ ەكەنٸن ۇمىتپاعانىمىز دۇرىس. كەشەگٸ ۆيدەوسىنىڭ زاڭ قابىلداۋمەن قانداي بايلانىسى بار? ول وتاندىق كەسٸپكەرلەردٸڭ كيٸمٸن ساتىپ العانىن كٶرسەتٸپ جاتسا بٸر جٶن. ول دەپۋتات ەمەس, ميلليونەر بلوگەر رەتٸندە ويلاناتىن بولىپ وتىر عوي. سول ارقىلى قارالىمىن كٶبەيتٸپ, جارناما جاساپ, اقشا تاۋىپ وتىر”, – دەيدٸ ەبەنوۆا.
شەنەۋنٸكتەرگە ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە وتىرۋعا تىيىم سالۋ كەرەك پە?
جاقىندا ساياساتتانۋشى مارات شيبۋتوۆ قازاقستاندىق شەنەۋنٸكتەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە وتىرماۋى كەرەك دەپ سانايتىنىن جەتكٸزگەن بولاتىن.
شيبۋتوۆتىڭ سٶزٸنشە, ەگەر مەملەكەتتٸك قىزمەتكەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا پٸكٸر قالدىرىپ, تارگەتتٸك جارناما جاساي الاتىن بولسا, بۇل ول ٷشٸن مانيپۋلياتسييا جاساۋعا كەرەمەت مٷمكٸندٸك بولماق.
الايدا گٷلبانۋ ەبەنوۆا ساياساتتانۋشىنىڭ بۇل پٸكٸرٸمەن كەلٸسپەيتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
“تىيىم سالۋمەن كەلٸسپەيمٸن. سەبەبٸ قازٸرگٸ زاماندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ ٶمٸر شىنايى ٶمٸرمەن تىعىز بايلانىستى. سول ارقىلى دەپۋتات بولسىن, شەنەۋنٸكتەر بولسىن قالاي ٶمٸر سٷرٸپ جاتقانىن باقىلاپ وتىرۋىمىز كەرەك. ولار ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە وتىرۋى كەرەك. قانداي زاڭ قابىلدانىپ جاتقانىن بٸلٸپ وتىرۋىمىز كەرەك.
بٸراق دەپۋتاتتار ەلەۋمەتتٸك جەلٸنٸ سول قابىلدانىپ جاتقان زاڭداردى تٷسٸندٸرۋ ٷشٸن پايدالانا بەرمەيدٸ. بەرٸن زاڭ قابىلدانىپ قويعاننان كەيٸن بٸلٸپ وتىرامىز. حالىق قالاۋلىلارى قابىلداعىسى كەلەتٸن زاڭدى نەگە بٸزبەن بٸرگە اقىلداسپايدى? بەرٸن حالىقپەن تالقىلاپ وتىرۋلارى كەرەك. قانداي دا بٸر زاڭدى قابىلداماس بۇرىن بٸزدٸڭ پٸكٸرٸمٸزبەن ساناسۋلارى كەرەك”, – دەيدٸ جۋرناليست.
ەبەنوۆا شەنەۋنٸكتەرگە كەيبٸر نەرسەلەردٸ ايتۋعا تىيىم سالىنعانىن اتاپ ٶتتٸ.
“كەيبٸر تاقىرىپتار بويىنشا ماقۇلداۋسىز تالقىلاۋ جٷرگٸزە الماۋى مٷمكٸن. ال دەپۋتاتتار اشىق بولۋى كەرەك, ول ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ەشقانداي شەكتەۋ جوق”, – دەيدٸ ول.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى شەنەۋنٸكتەر حالىقپەن تىعىز بايلانىس ورناتا الا ما?
گٷلبانۋ ەبەنوۆا شەنەۋنٸكتەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى حالىقپەن تىعىز بايلانىس ورناتا المايدى دەپ ەسەپتەيدٸ.
“شەنەۋنٸكتەر بٸز تٶلەگەن سالىققا ٶمٸر سٷرٸپ وتىر. سەيكەسٸنشە ولاردىڭ قالاي, قانداي جاعدايدا ٶمٸر سٷرٸپ جاتقانىن باقىلاۋدا ۇستاۋىمىز كەرەك. بٸزدٸڭ سالىعىمىزدان ولارعا جالاقى تٶلەنٸپ وتىر. ال سالىق قايتادان ٶسٸپ كەتتٸ. نەگە سونىڭ بەرٸنە جاۋاپ الا المايمىز? ال ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە سونىڭ بەرٸنە جاۋاپ بەرٸلۋٸ كەرەك.
سوندىقتان بٸزدٸڭ شەنەۋنٸكتەر ەلەۋمەتتٸك جەلٸمەن جۇمىس ٸستەي المايدى دەپ سانايمىن. ال جۋرناليستەر سۇراق قويسا “جىنىما تيمەشٸ” دەپ شىعادى.
جاقسى, وندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جاۋاپ بەرسٸن. ول دا جوق. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە شەنەۋنٸك, دەپۋتاتتاردىڭ ەشقانداي يميدجٸ جوق”, – دەيدٸ جۋرناليست.
مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ ەتيكاسى
گٷلبانۋ ەبەنوۆا مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ ەتيكاسى دەگەن تٷسٸنٸك بارىن اتاپ ٶتتٸ.
“ول جەردە نە جازىلعانىن بٸلمەيمٸن, بٸراق ادامي ەتيكا بار. مەملەكەتتٸك قىزمەتكەرلەرگە دەگەن تالاپ بولۋى كەرەك. شەنەۋنٸكتەر قىمبات ساعاتىن كٶرسەتٸپ قالادى, ولاردىڭ دۋبايداعى مٷلكٸ تۋرالى ەستٸپ جاتامىز. نەگە شەنەۋنٸكتەر ونىڭ بەرٸنە پٸكٸر بٸلدٸرمەيدٸ? ونى بٸلۋگە قۇقىلىمىز.
نەگە مٷلٸكتەرٸن قارتايعان اناسىنىڭ اتىنا جازىپ قويادى? اتىن اتاپ, تٷسٸن تٷستەمەيمٸز. شەنەۋنٸكتەردٸڭ ەيەلٸنٸڭ نەشە تٷرلٸ كەسٸبٸ بار. ونىڭ بەرٸنە پٸكٸر بٸلدٸرۋٸ كەرەك. بٸراق جاسىرىن ۇستاپ قالادى.
مىسالى جاپونييادا شەنەۋنٸك قىزمەتتٸڭ كٶلٸگٸمەن قالانىڭ شەتٸندەگٸ زەۋلٸم ٷيٸنە باردى دەلٸك. ونى بٸردەن جۇمىستان قۋادى. ال بٸزدٸڭ شەنەۋنٸكتەر قىزمەتتٸك كٶلٸگٸمەن بالالارىن جەكە, ٶتە قىمبات مەكتەپتەرگە ەمٸن-ەركٸن اپارىپ كەلەدٸ. ونىڭ بەرٸنە اقشانى قايدان تاۋىپ وتىر? بۇل مەسەلە بٸرنەشە رەت كٶتەرٸلگەن. ولار مۇنىڭ بەرٸنە جاۋاپ بەرۋگە مٸندەتتٸ, جاۋاپ بەرگٸڭ كەلمەسە ورنىڭدى بوسات. سەبەبٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتكەر ەڭ الدىمەن ادال, ەدٸل, اشىق بولۋى كەرەك”, – دەيدٸ ول.
دەپۋتاتتىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸگٸ
جۋرناليست ەڭ الدىمەن دەپۋتات جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ سەزٸنە الاتىن بولۋى تيٸس دەپ ەسەپتەيدٸ.
“ٶز شەشٸمدەرٸنٸڭ سالدارىن تٷسٸنٸپ, ولاردى بايىپپەن قابىلداۋى كەرەك. سونداي-اق, ول حالىقپەن, ەرٸپتەستەرٸمەن جەنە وپپوزيتسييامەن ديالوگ جٷرگٸزە الۋى كەرەك. دەپۋتات پرينتسيپشٸل بولۋى تيٸس – جەمقورلىققا, لوببيزمگە نەمەسە ساياسي قىسىمعا كٶنبەۋٸ كەرەك. بٸراق, قازٸرگٸ ەرەكەتتەرٸنەن ولاردىڭ بٸرەۋدٸڭ بيزنەسٸن نە جەكە مٷددەسٸن لوببي جاساپ جٷرگەندەي ەسەر قالدىرادى.
دەپۋتاتتىق ەتيكاعا كەلسەك, ەڭ الدىمەن اشىقتىق بولۋى قاجەت – اتقارىپ جاتقان جۇمىسى, تابىس كٶزدەرٸ تۋرالى اشىق ايتۋى, مٷددەلەر قايشىلىعىنان اۋلاق بولۋى تيٸس”, – دەيدٸ ەبەنوۆا.
ەڭ ماڭىزدىسى – دەپۋتات جەكە باسىنىڭ نەمەسە پارتيياسىنىڭ ەمەس, ٶز سايلاۋشىلارىنىڭ مٷددەسٸن قورعاۋى كەرەك.
“زاڭدى بۇزباي, حالىققا ٷلگٸ بولا بٸلۋٸ تيٸس. جەنە ەشقانداي پوپۋليزم بولماۋى كەرەك – جاي عانا رەيتينگ نەمەسە حايپ ٷشٸن سٶيلەۋ كەرەك ەمەس”, – دەپ تٷسٸندٸردٸ جۋرناليست.
