اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ رەسەيدٸڭ ۋكرايناعا قارسى سوعىسىن بەيبٸت جولمەن شەشۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتكەنٸن مەلٸمدەدٸ. ول بۇل تۋرالى 23 قاڭتاردا, بەيسەنبٸدە داۆوستاعى دٷنيەجٷزٸلٸك ەكونوميكالىق فورۋمىنا بەينەبايلانىس ارقىلى شىعىپ, سٶيلەگەن سٶزٸندە ايتتى. سونىمەن قاتار ترامپ "رەسەيدٸ ۋكرايناعا قارسى سوعىستا سەنٸمدٸ ەتٸپ وتىرعان مۇنايدىڭ قازٸرگٸ جوعارى باعاسى" دەگەن پٸكٸر بٸلدٸردٸ. سوندىقتان ول فورۋمعا قاتىسۋشى اراب ەلدەرٸن ەسكەري ٸس-قيمىلداردى تەزٸرەك اياقتاۋ ٷشٸن مۇناي باعاسىن تٶمەندەتۋگە شاقىردى, دەپ جازادى Dalanews.kz.
"ساۋد ارابيياسى مەن وپەك-تەن مۇناي باعاسىن تٶمەندەتۋدٸ سۇرايمىن. باعانى تٷسٸرۋ كەرەك! ەگەر باعا تٶمەندەسە, رەسەي مەن ۋكراينانىڭ سوعىسى اياقتالدى دەي بەرٸڭٸزدەر", - دەپ CNN اقش پرەزيدەنتٸ سٶزٸن كەلتٸرەدٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸ شامامەن 80 دوللاردى قۇرايدى. ترامپتىڭ وسى مەلٸمدەمەسٸنەن كەيٸن ول بٸر دوللارعا جۋىق قۇنىن تاعى جوعالتتى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ەلەمدٸك بيرجادا Brent ماركالى مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸ 78, 05 دوللاردان ساۋدالانۋدا. ال ەكٸ كٷن بۇرىنعى اقش پرەزيدەنتٸ مەلٸمدەمەسٸنەن كەيٸن بۇل رەتتەگٸ باعا 80-نەن 79 دوللارعا تٷسكەن ەدٸ.
پۋتينمەن كەزدەسۋ جايلى
سونىمەن قاتار ترامپ جاقىن ارادا ۋكرايناداعى سوعىستى اياقتاۋ ٷشٸن رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەسكٸسٸ كەلەتٸنٸن ايتتى.
"مەن بۇل سوعىستى توقتاتۋ ٷشٸن پرەزيدەنت پۋتينمەن تەزٸرەك كەزدەسكٸم كەلەدٸ. بۇل ەكونوميكا نەمەسە باسقا جاعداي دا تۇرعىسىنان ەمەس. بۇل ميلليونداعان ادامداردىڭ ٶمٸرٸ ىسىراپ بولۋ تۇرعىسىنان ماڭىزدى", - دەپ تٷسٸندٸردٸ ول.
ترامپقا "كەلەسٸ جىلعى سامميتتە تاعى وسىلاي سٶز العان كەزٸندە رەسەي مەن ۋكراينا بەيبٸت كەلٸسٸمگە كەلٸپ ٷلگەرەدٸ دەپ ويلايسىز با" دەگەن سۇراق قويىلدى.
"بۇل تۋرالى رەسەيدەن سۇراعانىڭىز جٶن, ۋكراينا مەمٸلە جاساۋعا دايىن", - دەپ جاۋاپ بەردٸ اقش پرەزيدەنتٸ.
ول كيەۆ پەن مەسكەۋدٸڭ ىقتيمال كەلٸسسٶزدەرٸ تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلٸ باسقا ەشتەڭە ايتپادى.
اقش پرەزيدەنتٸ قىتاي ٶزٸنە رەسەيدٸڭ ۋكرايناعا قارسى سوعىسىن توقتاتۋعا كٶمەكتەسەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. ول پەكين مەن ۆاشينگتون اراسىنداعى قارىم-قاتىناس "ٶتە جاقسى" ەكەنٸن ايتتى.
"قىتايدىڭ رەسەيگە سوعىستى دەرەۋ اياقتاۋ ٷشٸن ىقپال ەتۋگە كٷشٸ جەتكٸلٸكتٸ. بٸز مۇنى قىتايمەن بٸرگە جاسايمىز", - دەدٸ ترامپ.
امەريكا ەكونوميكاسىنا جاسالاتىن ينۆەستيتسييالار
سونىمەن قاتار ٶز سٶزٸندە ترامپ امەريكا ەكونوميكاسىنا ٸرٸ شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار قۇيىلعالى جاتقانىن ايتتى.
"مەنٸڭ بۇل رەتتەگٸ مەسسەدجٸم اپ-انىق: كەلٸڭٸزدەر, ٶز تاۋارلارىڭىزدى امەريكادا ٶندٸرٸڭٸزدەر. ەيتپەسە, يمپورتتالاتىن ٶنٸمدەرگە باجدار ەنگٸزٸلەدٸ. اقش - جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جەنە جاڭا زاۋىت-فابريكالار سالۋ ٷشٸن ەڭ قولايلى ورىن. حالىقارالىق كومپانييالارعا سالىناتىن كورپوراتيۆتٸك سالىقتى 15%-عا تٷسٸرەمٸز", - دەدٸ ول.
ترامپ ساۋد ارابيياسى اقش-قا 600 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسييا سالۋعا ەزٸر ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. بٸراق, امەريكا پرەزيدەنتٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل ساندى تريلليونعا دەيٸن دٶڭگەلەكتەۋ كەرەك, ٶيتكەنٸ سول كەزدە اقش ساۋد ارابيياسىنا "ٶتە مەيٸرٸمدٸ" بولادى.
ايتا كەتسەك, ەكٸ كٷن بۇرىن ترامپ 1 اقپاننان باستاپ بارلىق قىتاي تاۋارلارىنا 10 پايىزدىق باج سالىعىن ەنگٸزۋدٸ قاراستىرىپ جاتقانىن مەلٸمدەگەن بولاتىن. سول سەكٸلدٸ مەكسيكا مەن كانادا يمپورتتارىنا 25 پايىزدىق باج سالىعىن ەنگٸزۋ جايى دا ەسكەرتٸلگەن.
زەلەنسكيي ترامپتى قولدادى
بۇل مەلٸمدەمەلەردەن كەيٸن ٸلە-شالا ۋكراينا پرەزيدەنتٸ زەلەنسكيي Telegram ارناسىندا ترامپتى قولداپ, جازبا جارييالادى.
"ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستار, سونىڭ ٸشٸندە مۇنايعا قاتىستى شەكتەۋدٸڭ كٶمەگٸمەن كەلٸسسٶزدەر ٷستەل باسىنا وتىرعىزۋ ٷشٸن رەسەيگە جاسالماق قىسىم "بەيبٸتشٸلٸككە, شىنايى قاۋٸپسٸزدٸككە اپاراتىن ماڭىزدى جولدىڭ بٸرٸ", دەلٸنگەن جازبادا.
رەسەي پوزيتسيياسى
ال بٸر كٷن بۇرىنعى رەسەيگە تٸكەلەي قاراتا ايتقان دونالد ترامپتىڭ سٶزٸنە مەسكەۋدٸڭ قىسقاشا جاۋابى بىلاي بولىپ ەدٸ: "سانكتسييالار جايلى ەسكەرتۋلەرگە كەلەتٸن بولساق, بۇل ارادا قانداي دا بٸر جاڭالىق جوق, ول بۇرىننان بۇل ەدٸستەردٸ ۇناتادى, رەسەي تەڭ قۇقىقتى جەنە ٶزارا قۇرمەتكە نەگٸزدەلگەن ديالوگقا دايىن".
نەگٸزٸ, ۆلاديمير پۋتين جەلتوقسان ايىندا باتىستىڭ رەسەيدٸ ستراتەگييالىق تۇرعىدا تۇقىرتۋ, سونىڭ ٸشٸندە ەكونوميكاسىنا قاتىستى جوسپارى سەتسٸزدٸككە ۇشىراعانىن مەلٸمدەگەن. سانكتسييالاردى جويۋ - رەسەي پرەزيدەنتٸنٸڭ ماۋسىم ايىندا اتىستى توقتاتۋ جەنە كەلٸسسٶزدەردٸ باستاۋ ٷشٸن ايتقان شارتتارىنىڭ بٸرٸ. سونداي-اق, سول كەزدە پۋتين ترامپپەن سٶيلەسۋگە دايىن ەكەنٸن مەلٸمدەگەن. كيەۆپەن كەلٸسسٶزدەرگە كەلەتٸن بولساق, مەسكەۋ قاۋٸپسٸزدٸك كەپٸلدٸگٸ بەرٸلسە عانا بۇعان باراتىنىن ايتقان.
