Freedom Inside '26

«مىقتى مامان»

«مىقتى مامان»
جاقىندا بٸزدٸڭ مەكەمەگە شەتەلدە وقىپ كەلگەن بٸر جاس جٸگٸت قىزمەتكە ورنالاستى. ەرٸپتەستەرٸم «اقش-تا وقىپ كەلگەن, مىقتى مامان» دەپ ماقتاۋىن اسىردى. ٷستٸنەن اق كٶيلەك, گالستۋك, كوستيۋم-شالبار تٷسپەيدٸ. قاشان كٶرسەڭ قولىنا ەلدەبٸر قاعازدى ۇستاپ, باستىقتىڭ بٶلمەسٸنە قاراي قۇستاي ۇشىپ بارا جاتقانىن كٶرەسٸڭ. سوعان قاراعاندا مىقتى مامان بولسا مىقتى شىعار دەپ قويعانمىن.  

تاياۋدا ەلگٸ جٸگٸت مەنٸڭ بٶلمەمە تەلەفون شالىپ, ٶزٸنە كەلٸپ كەتۋٸمدٸ, اقىلداساتىن شارۋا بار ەكەنٸن ايتتى. جۇرت ماقتاعان «مىقتى مامان» ٶزٸ شاقىرىپ, مەنٸڭ «اقىلىما» مۇقتاج بولىپ تۇرعاندا قالاي قاراپ تۇرايىن. تەلەفوننىڭ تۇتقاسىن قويا سالىپ, تٶمەندە ورانالاسقان «مىقتى ماماننىڭ» بٶلمەسٸنە كٶپ كٷتتٸرمەي, جەتٸپ باردىم.

جىلى امانداسقاننان كەيٸن جوعارىدان (مينيسترلٸكتەن) كەلگەن بٸر ەدەپكٸ حاتقا (مۇنداي حاتتار بٸزدٸڭ مەكەمەگە جيٸ كەلەدٸ) قازاق تٸلٸندە جاۋاپ جازۋ كەرەك ەكەنٸن ايتتى.

سٶيتسەم سول بٸر قازاق تٸلٸندەگٸ ٷش-تٶرت سٶيلەمگە اقش-تا دٷنيەنٸڭ وقۋىن تاۋىسىپ كەلگەن «ماماننىڭ» ميى جەتپەي جاتىر ەكەن. سونداعىسى «سٸزدەردٸڭ تاپسىرمالارىڭىز بويىنشا وسىنداي, وسىنداي جۇمىستار اتقارىلدى» دەگەن جاۋاپتىڭ قيسىنىن كەلتٸرە الماي, قاتتى قينالىپتى.

بٸزدٸڭ مەكەمەدەگٸ قازاق تٸلٸنە جٷيٸرٸك مامان بولعان سوڭ, قازاقشا قۇجاتتار مەنٸڭ بٸر قاراۋىمنان ٶتەتٸن. سوندىقتان «مىقتى ماماننىڭ» ميى جەتپەگەن جاۋاپ حاتتى تابان استىندا جازىپ بەردٸم. ول قاتتى ريزا بولدى.

«مىقتى ماماننىڭ» تٷر-سىقپىتى «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا وقىپ كەلگەن جاستارعا ۇقساعان سوڭ:

– «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا وقىدىڭىز با? – دەپ سۇرادىم.

– جوق. ٶز اقشاممەن اقش-تا تٶرت جىل بٸلٸم الدىم, – دەدٸ.

– سوندا قانداي ماماندىقتى يگەردٸڭٸز?

– «يندۋستريالدى ەكونوميكا» ماماندىعى بويىنشا بٸلٸم الدىم, – دەدٸ. مىنا جاۋاپتان كەيٸن قازاق تٸلٸن بٸلمەيتٸنٸ بولماسا (بۇل ەندٸ بٸزدەگٸ ەدەپكٸ جاعداي عوي, تٸپتٸ, سٸزگە كٸم ايتتى قازاق تٸلٸن بٸلمەۋ كەمشٸلٸك دەپ) شىنىمەن دە «مىقتى مامان» ەكەنٸن تٷسٸنگەندەي بولدىم. «مىقتى ماماننىڭ» قانشالىقتى مىقتى ەكەنٸن سىناي تٷسكٸم كەلٸپ:

– بەلەنشە-ەكە, بٸزدٸڭ قازاقستاندا ٶزٸڭٸز ايتقان «يندۋستريالدى ەكونوميكا» بار ما? – دەدٸم.

– اعاسى, بٸزدٸڭ ەلدەن ونداي «يندۋستريالدى ەكونوميكا» جوق قوي. ونداي ەكونوميكا مىنا ٸرگەدەگٸ قىتاي مەن رەسەيدە, سوناۋ... اقش-تا بار, – دەدٸ.

– ەەە.. – دەپ تٸل ۇشىنا كەلگەن «سوندا سٸز سەكٸلدٸ «مىقتى ماماننىڭ» قازاقستانعا الىپ-قوسار قانداي پايداسى بار?» دەگەن سۇراقتى قويۋدى ارتىق ساناپ, ەڭگٸمەنٸ كٸلت ٷزۋگە تۋرا كەلدٸ.

جالپى ەلٸمٸزدە مەملەكەتتٸك بيۋدجەت ەسەبٸنەن سىرت ەلدە وقىپ كەلگەن (قازاقشا بٸلمەيتٸن) مۇنداي «مىقتى ماماندار» كٶپ قوي. بٸراق قالتاسىنان قىرۋار اقشا شىعارىپ, قازاقستاندا جوق ماماندىقتى يگەرگەن مىنا «مىقتى ماماننىڭ» ٸس-ەرەكەتٸن اقىلعا سىيدىرا المادىم. مەملەكەتتٸڭ ەسەبٸنەن وقىسا تٷسٸنۋگە بولار ەدٸ (بٸزدٸڭ قازىنامىز كەڭ قولتىق قوي, شٸركٸن).

ەندٸ مٸنە, ەلدە جوق ماماندىقتى يگەرگەن «مىقتى مامان» بۇرىنعى كازپي-دٸ بٸتٸرگەن «ورتانقول ماماننىڭ» (ٶزٸمدٸ وسىلاي باعالايمىن) كٶمەگٸنە مۇقتاج بولىپ جٷرگەنٸ.

بٷگٸندە مۇنداي اقىلعا سيمايتىن ەرەكەتتەرگە جيٸ كەزدەسەتٸن بولدىم. سوندىقتان وعان باس قاتىرۋدىڭ قاجەتٸ جوق شىعار, ە?

جاربول كەنتۇلى, وقىرمان.