مەملەكەتتٸك بيۋدجەتكە تەۋەلدٸ ٶڭٸرلەر سانى ارتىپ بارادى. قازٸر ەلٸمٸزدەگٸ 20 ٶڭٸردٸڭ 17-سٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بٶلٸنەتٸن ترانسفەرتكە كٷن كٶرەدٸ. باسقاشا ايتقاندا, ايماقتار ٶز شىعىندارىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن ورتالىق قازىنا ەسەبٸنەن جابۋدا. تٸپتٸ ٶزدەرٸن “دونور” سانايتىن الماتى, استانا جەنە اتىراۋدىڭ ٶزٸ ٸس جٷزٸندە ورتالىقتان قوسىمشا قارجى الۋعا مەجبٷر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz كۋرسيۆ مەدياعا سٸلتەپ.
ٷكٸمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سەرٸك جۇمانعاريننٸڭ تٷسٸندٸرۋٸنشە, بۇعان مەگاپوليستەردەگٸ ٷلكەن ينفراقۇرىلىم جوبالارى سەبەپ. مەترو سالۋ, LRT قۇرىلىسى, "جايلى مەكتەپ" باعدارلاماسى سيياقتى قىمبات جوبالاردىڭ بەرٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىلىپ وتىر.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك بولسا, جىل سايىن ايماقتاردىڭ ورتالىق بيۋدجەتكە تەۋەلدٸلٸگٸ ارتىپ, بۇل قاۋٸپتٸ ٷردٸسكە اينالعانىن ايتتى. ەسٸرەسە جەتٸسۋ مەن تٷركٸستان وبلىستارى ٶز شىعىندارىنىڭ 70 پايىزدان استامىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن الۋدا. ماڭعىستاۋ وبلىسى دا "دونورلىق" مەرتەبەسٸن جوعالتىپ, دوتاتسيياعا كٶشكەن. دەپۋتات مۇنداي جاعدايعا جەتكٸزگەن ايماق باسشىلارىنىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ قايدا دەپ سۇراق قويدى.
سەرٸك جۇمانعارين جاڭا "بيۋدجەت كودەكسٸ" ارقىلى بۇل مەسەلەنٸڭ شەشٸلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. 2026 جىلدان باستاپ ايماقتاردىڭ كٸرٸستەرٸن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ەرەجەلەر كٷشٸنە ەنەدٸ. جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتكە جىل سايىن قوسىمشا 100 ملرد تەڭگەدەن استام جاڭا كٸرٸس كٶزدەرٸ تابىستالماق.
سونىمەن قاتار اۋدان بيۋدجەتتەرٸنە كورپوراتيۆتٸك جەنە جەكە تابىس سالىعى تولىقتاي بەرٸلٸپ, ايماقتاردىڭ ٶز-ٶزٸن قارجىلاندىرۋ قابٸلەتٸ ارتپاق. "ارنايى تٷسٸمدەر" ساناتى ەنگٸزٸلٸپ, تۇراقتى كٸرٸستەردٸڭ 40 پايىزى جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ يەلٸگٸنە ٶتەدٸ.
ٶڭٸرلەردٸڭ ناقتى قاجەتتٸلٸكتەرٸنە ساي قارجى بٶلەتٸن "ٶڭٸردٸ دامىتۋ جوسپارى" قابىلدانادى. جوسپار ەر ايماقتىڭ دامۋ ەرەكشەلٸكتەرٸن ەسكەرٸپ, ينفراقۇرىلىمدىق جوبالارعا قارجىنى ماقساتتى تٷردە باعىتتاۋدى كٶزدەيدٸ. وسى ارقىلى ايماقتاردىڭ دامۋى اراسىنداعى تەڭسٸزدٸك ازايادى.
ٷكٸمەت تيٸمسٸز شىعىنداردى دا قايتا قارايدى. يميدجدٸك ٸس-شارالار, سۋبسيدييالار مەن جٶندەۋ جۇمىستارى سەكٸلدٸ جالپى سوماسى 3 ترلن تەڭگەدەن استام شىعىن قىسقارتىلىپ, مەملەكەتتٸك قولداۋ تەتٸكتەرٸ بيۋدجەتتەن تىس مەحانيزمدەرگە اۋىستىرىلادى.
بيۋدجەتتٸڭ اشىقتىعى مەن تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ماقساتىندا جوعارى اۋديتورلىق پالاتا جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ جۇمسالۋىن قاتاڭ باقىلاۋعا الادى. جاڭا بيۋدجەت كودەكسٸندە مونيتورينگ, ەسەپ بەرۋ جەنە جاۋاپكەرشٸلٸك ەرەجەلەرٸ ناقتى بەكٸتٸلەدٸ.
وسىنىڭ ارقاسىندا 2026 جىلى جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ دامۋ شىعىنى 15 پايىزعا, ال 2028 جىلى 25 پايىزعا دەيٸن ٶسەدٸ دەپ جوسپارلانعان. قازٸر ەل ەكونوميكاسىنا قۇيىلعان 4,4 ترلن تەڭگە ينۆەستيتسييانىڭ 20 پايىزعا جۋىعى بيۋدجەتتەن بٶلٸنٸپ وتىر. جاڭا جٷيە ٶڭٸرلەردٸڭ قارجىلىق تەۋەلسٸزدٸگٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرىپ, بيۋدجەت ساياساتىن نىعايتادى.
