قۇرىلتايعا ەنبەگەن ەكس-دەپۋتاتتار قازٸر قايدا جٷر?

قۇرىلتايعا ەنبەگەن ەكس-دەپۋتاتتار قازٸر قايدا جٷر?
كوللاج: Dalanews.kz

VIII شاقىرىلىمداعى مەجٸلٸس تاراتىلىپ, بٸر پالاتالى قۇرىلتاي جاساقتالعاننان كەيٸن بۇرىنعى دەپۋتاتتاردىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ جاڭا پارلامەنت قۇرامىنا ەنبەي قالدى. بٸرنەشە جىل بويى ەل نازارىندا جٷرٸپ, مينيسترلەرگە ساۋال جولداپ, زاڭ جوبالارىن ەزٸرلەۋگە اتسالىسقان حالىق قالاۋلىلارىنىڭ مانداتتان كەيٸنگٸ جولى ەرتٷرلٸ ٶربٸدٸ. بٸرٸ بۇرىنعى كەسٸبٸنە ورالسا, ەندٸ بٸرٸ مەملەكەتتٸك قىزمەتكە اۋىستى. ال كەيبٸرٸ ەلٸ كٷنگە دەيٸن تۇراقتى جۇمىس تابا الماي جٷر. Dalanews.kz رەداكتسيياسى اشىق دەرەكتەردٸ سارالاپ, ەكس-دەپۋتاتتاردىڭ قازٸر نەمەن اينالىسىپ جٷرگەنٸنە جەنە الداعى جوسپارلارىنا شولۋ جاسادى.

سامات نۇرتازا جۇمىسسىز جٷرگەنٸن مەلٸمدەدٸ

فوتو: مەجٸلٸس

بۇرىنعى دەپۋتاتتاردىڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸ تۋرالى پٸكٸرتالاستىڭ قايتا جاندانۋىنا سامات نۇرتازانىڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ جازباسى سەبەپ بولدى. ول دەپۋتاتتىق ٶكٸلەتتٸگٸ اياقتالعاننان كەيٸن 123 كٷن بويى جۇمىسسىز جٷرگەنٸن مەلٸمدەدٸ.

نۇرتازانىڭ ايتۋىنشا, لاۋازىمنان كەتكەن سوڭ بۇرىن جيٸ حابارلاسىپ, جاقىن ارالاسقان ادامداردىڭ قارىم-قاتىناسى ٶزگەرگەن. قىزمەتتە جٷرگەندە تولاسسىز قوڭىراۋ تٷسەتٸن تەلەفونى قازٸر بٸرنەشە كٷن بويى ٷنسٸز قالعانىن دا جاسىرماعان.

"ادامي كەيٸپ ساقتاپ قالعان 7–8 ادامنان باسقا ەشكٸم حابارلاسپايدى. ٶزٸم قوڭىراۋ شالسام, تۇتقانى كٶتەرەتٸن ەرٸپتەستەر مەن شەنەۋنٸكتەر تەلەفون كٶتەرمەيتٸن بولدى", – دەپ جازدى سامات نۇرتازا.

ەكس-دەپۋتات بۇل جاعدايدى تەك ٶزٸنٸڭ باسىنداعى مەسەلە دەپ ەسەپتەمەيدٸ. ونىڭ پايىمىنشا, قازٸرگٸ قۇرىلتاي دەپۋتاتتارى دا ٶكٸلەتتٸك مەرزٸمٸ بٸتكەندە وسىنداي قيىندىققا تاپ بولۋى مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ دەپۋتاتتىقتان كەيٸن بۇرىنعى قىزمەتٸنە ورالۋعا نيەتتەنگەن ادامنىڭ ورنىندا باسقا مامان وتىرادى. 

سامات نۇرتازانىڭ جازباسىنا پٸكٸر بٸلدٸرگەن نۇرتاي سابيليانوۆ بۇرىنعى ەرٸپتەسٸنٸڭ كٶتەرگەن مەسەلەسٸمەن تولىق كەلٸسەتٸنٸن جازدى.

“سامات رۋسلانۇلى, جازعان پوستىڭىزبەن تولىق كەلٸسەمٸن. كٶتەرگەن مەسەلەڭٸز – شىندىق. راسىندا دا, 2023-2026 جىلدارى پارلامەنت مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى بولعان 30-دان استام ەرٸپتەسٸمٸز جۇمىسسىز جٷر. ول تۋرالى سٶيلەستٸك تە”, – دەدٸ سابيليانوۆ.

نۇرتاي سابيليانوۆ كەسٸپكەرلٸككە كٸرٸسكەن

فوتو: sputnik.kz

نۇرتاي سابيليانوۆ دەپۋتاتتىق ٶكٸلەتتٸگٸ اياقتالعاننان كەيٸن الماتىعا قونىس اۋدارعان. ول تۇراقتى جۇمىس ٸزدەۋگە مۇقتاج ەمەس ەكەنٸن, زەينەتاقى الاتىنىن جەنە جەكە كەسٸپكەرلٸك باعىتىندا ەڭبەك ەتە باستاعانىن جەتكٸزدٸ.

“پارلامەنت مەجٸلٸسٸندەگٸ دەپۋتاتتىق ٶكٸلەتتٸگٸم اياقتالعاننان كەيٸن 259 مىڭ تەڭگە زەينەتاقى الاتىنىمدى, سوندىقتان جۇمىسقا ورنالاسۋعا مۇقتاج ەمەس ەكەنٸمدٸ جازىپ كەتكەنمٸن. ەكٸ جارىم اي بۇرىن الماتىعا كٶشٸپ كەلٸپ, ەندٸ كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸسٸندە جۇمىسىمدى باستاپ جاتىرمىن”, – دەدٸ ول.

بۇدان بٶلەك, ول قازاقستان حالىق كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا ەندٸ. قازٸر سابيليانوۆ وسى ورگانداعى ٶڭٸرلٸك دامۋ جەنە كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ كوميسسييانى باسقارادى. ونىڭ جاڭا قوعامدىق قىزمەتٸنٸڭ مازمۇنى دا مەجٸلٸستە باسقارعان ەكونوميكالىق رەفورما جەنە ٶڭٸرلٸك دامۋ كوميتەتٸنٸڭ باعىتىمەن ساباقتاس. 

سوڭعى مەلٸمدەمەلەرٸنٸڭ بٸرٸندە ول "حالىقتىق قۇرىلىس" باعدارلاماسىنا بٶلٸنەتٸن بيۋدجەت قاراجاتىنا باقىلاۋدى كٷشەيتۋ جٶنٸندەگٸ باستامانى قولداعان ەدٸ. باعدارلاما اياسىندا 2027-2029 جىلدارى 6,5 تريلليون تەڭگە يگەرۋ جوسپارلانعان.

"ٶكٸنٸشكە قاراي, ەلٸمٸزدە مەملەكەتتٸك قاراجاتقا قول سۇعىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا جول بەرەتٸندەر ەلٸ دە از ەمەس. مۇنداي كوميسسييا قۇرۋ وسىعان ۇقساس قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋعا باعىتتالعان ناقتى قادام بولادى دەپ سانايمىن", – دەدٸ سابيليانوۆ.

ول ٶڭٸرلەردەگٸ اياقتالماي قالعان نىساندار مەن تيٸمسٸز جۇمسالعان قاراجات مەسەلەسٸن دەپۋتات كەزٸندە دە بٸرنەشە مەرتە كٶتەرگەنٸن ايتتى. سونداي-اق مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋدىڭ جەكەلەگەن ادامداردىڭ پايدا تابۋ قۇرالىنا اينالۋىنا جول بەرمەيتٸن تەتٸكتەر قاجەت ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. 

باقىتجان بازاربەك زاڭگەرلٸك قىزمەتٸنە قايتا ورالدى

فوتو: mazhilis.parlam.kz

جەر داۋى, زاڭسىز قۇرىلىس جەنە ەكولوگييالىق مەسەلەلەردٸ جيٸ كٶتەرگەن باقىتجان بازاربەك قۇرىلتاي قۇرامىنا ەنبەگەنٸمەن, ونىڭ قوعامدىق جەنە كەسٸبي بەلسەندٸلٸگٸ بەسەڭدەگەن جوق.

ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا ول ٶزٸن جەر قۇقىعى سالاسىنىڭ ساراپشىسى ەرٸ Bazarbek & Partners زاڭ كومپانيياسىنىڭ باسشىسى رەتٸندە تانىستىرعان. اشىق دەرەكتەردە دە باقىتجان بازاربەك وسى كومپانييانىڭ جەتەكشٸسٸ رەتٸندە كٶرسەتٸلگەن. بايقاعانىمىزداي, دەپۋتاتتىق مانداتى اياقتالعاننان كەيٸن ول بۇرىنعى زاڭگەرلٸك جەنە ساراپشىلىق قىزمەتٸنە قايتا ورالعان. 

قازٸر بازاربەك جەر جەنە قۇرىلىس زاڭناماسىنا قاتىستى ساراپتامالىق كەزدەسۋلەر مەن ٸسكەرلٸك ٸس-شارالارعا قاتىسىپ جٷر. 2026 جىلعى 19 قاراشادا قىتايدا ٶتەتٸن قازاقستان مەن قىتايدىڭ قۇرىلىس سالاسىنا ارنالعان حالىقارالىق بيزنەس-فورۋمدا ول سپيكەر رەتٸندە سٶز سٶيلەيتٸنٸن حابارلاعان. جيىندا قۇرىلىس سالاسىنداعى قۇقىقتىق ٶزگەرٸستەر, سالانى دامىتۋ جەنە حالىقارالىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ شارتتارى تالقىلانباق. فورۋم ۇيىمداستىرۋشىلارى ونى بۇرىنعى دەپۋتات, قوعام قايراتكەرٸ جەنە جەر مەن قۇرىلىس زاڭناماسىنىڭ ساراپشىسى رەتٸندە تانىستىرعان. 

بۇعان دەيٸن بازاربەك جول اپاتىنان اۋىر جارالانىپ, كوماعا تٷسكەن نۇرجٸگٸت ەسٸمدٸ ازاماتتىڭ جانىندا بولۋ ٷشٸن جامبىل وبلىسىنىڭ قۇلان اۋىلىنا ۋاقىتشا كٶشكەنٸن مەلٸمدەگەن ەدٸ. ول ناۋقاس ەسٸن جيعانشا اۋىلدا قالاتىنىن ايتقان. 

ەرمۇرات باپي حالىق كەڭەسٸنە ەندٸ

فوتو: مەجٸلٸس

مەجٸلٸس مٸنبەرٸنەن ساياسي جەنە قوعامدىق مەسەلەلەردٸ باتىل كٶتەرگەن ەرمۇرات باپي دە جاڭا قۇرىلتاي قۇرامىنا ەنبەدٸ. ەكس-دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, وعان ٶزگە ساياسي كٷشتەردەن ۇسىنىستار تٷسكەن. الايدا ول پارلامەنتكە قايتا ورالۋدى كٶزدەمەگەندٸكتەن, بۇل ۇسىنىستاردى قابىلداماعان.

قىركٷيەكتە ەرمۇرات باپي قازاقستان حالىق كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا قوعامدىق قايراتكەر رەتٸندە كٸردٸ. ول جاڭا ورگان قوعام مەن بيلٸك اراسىنداعى ديالوگ الاڭى بولۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيدٸ. الايدا كەڭەستٸڭ قىزمەتٸ ەندٸ عانا قالىپتاسىپ كەلە جاتقاندىقتان, ونىڭ ناقتى قۇزىرەتٸ مەن جۇمىس تەرتٸبٸ تولىق ايقىندالماعانىن دا جاسىرمادى.

حالىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەلەرٸ تۇراقتى جالاقى المايدى جەنە قوعامدىق نەگٸزدە جۇمىس ٸستەيدٸ. سوندىقتان باپيدٸڭ نەگٸزگٸ كەسٸبي باعىتى جۋرناليستيكا جەنە قوعامدىق-ساياسي قىزمەت بولىپ قالا بەرمەك. 

نارتاي ارالبايۇلى جۋرناليستيكا مەن ۇلتتىق سپورتتى قاتار الىپ جٷر

فوتو: مەجٸلٸس

نارتاي ارالبايۇلى مەجٸلٸستەن كەتكەننەن كەيٸن بٸردەن جاڭا مەملەكەتتٸك قىزمەتكە ورنالاسقان جوق. ول ۋاقىتشا دەمالىستا ەكەنٸن, الايدا رەسپۋبليكالىق دەستٷرلٸ ساداق اتۋ فەدەراتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ رەتٸندەگٸ قوعامدىق جۇمىسىن جالعاستىرىپ جٷرگەنٸن ايتتى. بۇل قىزمەتكە جالاقى تٶلەنبەيدٸ.

نارتاي ارالبايۇلى فەدەراتسييانى 2025 جىلعى تامىزدان بەرٸ باسقارادى. ونىڭ جەتەكشٸلٸگٸمەن قازاقستاندىق سپورتشىلار VI دٷنيەجٷزٸلٸك كٶشپەندٸلەر ويىندارىنا قاتىسىپ, دەستٷرلٸ ساداق اتۋدان تٶرت مەدال جەڭٸپ الدى. 

ەكس-دەپۋتات جۋرناليستيكاعا قايتا ورالۋعا دا دايىن ەكەنٸن جەتكٸزگەن. ول دەپۋتات كەزٸندە شىعارماشىلىق پەن ۇستازدىق قىزمەتكە تىيىم سالىنباعانىن, سوندىقتان كەسٸبي سالاسىنان تولىق قول ٷزبەگەنٸن ايتتى.

“مەن ەشقاشان جۋرناليستيكادان كەتكەن جوقپىن. ستۋدييا, مەتٸن جازۋ, ەفير جٷرگٸزۋ, شىعارماشىلىق ۇجىمعا جەتەكشٸلٸك ەتۋ – مەنٸڭ ستيحييام. جۋرناليستيكادان ەشقاشان كەتكەن جوقپىن, كەتپەيمٸن دە”, – دەدٸ نارتاي ارالبايۇلى Zhasalash.kz-گە بەرگەن سۇحباتىندا.

ەدٸل جاڭبىرشين قوعامدىق-ساياسي قىزمەتٸن جالعاستىردى

فوتو: مەجٸلٸس

ەكولوگييا, ەنەرگەتيكا, جىلۋ جٷيەسٸ, سۋ رەسۋرستارى, لۋدومانييا جەنە باسقا دا قوعامدىق مەسەلەلەردٸ كٶتەرگەن ەدٸل جاڭبىرشين “ەدٸلەت” پارتيياسىنىڭ تٸزٸمٸنە ەنبەدٸ ەرٸ قۇرىلتاي سايلاۋىنا قاتىسقان جوق.

ٶكٸلەتتٸگٸ اياقتالعاننان كەيٸن ول جاڭا ساياسي پارتيياعا قوسىلۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرىپ جٷرگەنٸن, الايدا بٸردەن سايلاۋعا قاتىسۋ جوسپارى جوق ەكەنٸن ايتقان. سونداي-اق بٸراز ۋاقىت دەمالاتىنىن جەتكٸزگەن. 

كەيٸن جاڭبىرشين قازاقستان حالىق كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا ەندٸ. رەسمي تٸزٸمدە ول “سالاماتتى ەل” قوعامدىق قورىنىڭ مٷشەسٸ جەنە قوعام قايراتكەرٸ رەتٸندە كٶرسەتٸلگەن. 

ياعني, ول زاڭ شىعارۋ ورگانىنان كەتكەنٸمەن, قوعامدىق-ساياسي كەڭٸستٸكتەن الىستاعان جوق. مەجٸلٸستە جيناعان تەجٸريبەسٸن ەندٸ كونسۋلتاتيۆتٸك ورگان مەن قوعامدىق قور اياسىندا جالعاستىرىپ جٷر.

ابزال قۇسپان عىلىم مەن زاڭگەرلٸككە دەن قويدى

فوتو: مەجٸلٸس

ابزال قۇسپان دەپۋتاتتىقتان كەيٸن زاڭ جەنە عىلىم سالاسىنداعى جۇمىسىنا تولىقتاي بەت بۇرعان. ەكس-شەنەۋنٸك 2024 جىلدان بەرٸ ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازييا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قىلمىستىق قۇقىق كافەدراسىندا دوكتورانتۋرادا بٸلٸم الىپ جٷر.

سونداي-اق ول بۇرىننان جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان زاڭ كومپانيياسىنىڭ قىزمەتٸن قايتا قولعا الىپ, تەجٸريبەلٸ مامانداردان كوماندا جاساقتاۋعا كٸرٸسكەن.

قۇسپان مەرزٸمدٸ باسىلىمدارعا قۇقىقتىق تاقىرىپتا ماقالالار جازىپ, قوعامدىق پٸكٸرتالاستارعا دا قاتىسىپ جٷر.

ماقسات تولىقباي ەكٸمدٸككە اۋىستى

فوتو: ەگەمەن قازاقستان

بۇرىنعى دەپۋتات ەرٸ جۋرناليست ماقسات تولىقباي مانداتى اياقتالعاننان كەيٸن الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ كەڭەسشٸسٸ بولىپ تاعايىندالدى. بۇل مەلٸمەت وبلىس ەكٸمدٸگٸنٸڭ رەسمي رەسۋرسىندا دا كٶرسەتٸلگەن. 

جاڭا قىزمەتٸندە ول وبلىستىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قاتىستى مەسەلەلەرمەن اينالىسىپ, ٶڭٸردەگٸ قوردالانعان پروبلەمالاردى شەشۋگە اتسالىسادى. تولىقباي دەپۋتات كەزٸندە الماتى وبلىسىنىڭ ەلەۋمەتتٸك جەنە ينفراقۇرىلىمدىق مەسەلەلەرٸن بٸرنەشە رەت كٶتەرگەن. سوندىقتان ونىڭ جاڭا قىزمەتٸ مەجٸلٸستەگٸ جۇمىس باعىتىنىڭ جالعاسى دەۋگە بولادى. 

ەربولات ساۋرىقوۆ بٸلٸم سالاسىنا قايتا ورالدى

فوتو: ztb.kz

ەربولات ساۋرىقوۆ دەپۋتاتتىق ٶكٸلەتتٸگٸ اياقتالعاننان كەيٸن جوعارى بٸلٸم سالاسىنداعى قىزمەتٸن جالعاستىردى. ول شەرحان مۇرتازا اتىنداعى حالىقارالىق تاراز ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قۇرىلتايشىسى ەرٸ وقۋ ورنىن باسقارۋ ٸسٸنە ارالاسىپ جٷر.

ساۋرىقوۆ بۇعان دەيٸن ٶزٸنٸڭ وسى ۋنيۆەرسيتەت پرەزيدەنتٸ قىزمەتٸندە ەكەنٸن ايتقان. 2026 جىلعى قازانداعى ٸس-شارالاردا دا ول ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعى اتىنان سٶز سٶيلەگەن. ونىڭ قۇرىلتايشى ەكەنٸ اشىق دەرەكتەردە راستالعان. 

دەۋلەت مۇقاەۆ بٸلٸم بەرۋ جەنە قارجىلاي ساۋات باعىتىندا جٷر

 فوتو: Dauletten/Instagram

دەۋلەت مۇقاەۆ دەپۋتاتتىق قىزمەتتەن كەيٸن جاڭا قىزمەتكە ورنالاسپادى. ول بۇرىننان اينالىسىپ كەلە جاتقان بٸلٸم بەرۋ, قارجىلاي ساۋات جەنە ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ اعارتۋشىلىق قىزمەتٸنە قايتا ورالدى.

مۇقاەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە ساباق بەرەتٸنٸن جەنە تالاپكەرلەردٸ ۇبت-عا دايىندايتىن “العىر” بٸلٸم بەرۋ ورتالىعىنا جەتەكشٸلٸك ەتەتٸنٸن ايتقان.

سونىمەن قاتار ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا ٶزٸن PhD, ەكونوميست جەنە وقىتۋشى رەتٸندە تانىستىرعان. قالا بەردٸ, قارجىلاي ساۋات, باسپانا, يپوتەكا جەنە تۇرمىستىق ەكونوميكاعا قاتىستى اقپاراتتاردى جارييالاۋدى جالعاستىرىپ جٷر.

دەپۋتاتتىق ٶكٸلەتتٸگٸ اياقتالعاننان كەيٸن مۇقاەۆ “دەۋلەتتٸ ساياحات” جوباسىنا دا دەن قويعان.