مەجٸلٸس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەككە قارسى “ٸسكەرلٸك بەدەلدٸ قورعاۋ” تۋرالى ازاماتتىق تالاپ-ارىز سوتتا قارالدى. سوت شەشٸمٸ دەپۋتاتتىڭ مەمس جٷيەسٸندەگٸ زاڭبۇزۋشىلىقتارعا قاتىستى ايتقان مەلٸمدەمەلەرٸ ناقتى فاكتٸلەرگە نەگٸزدەلگەنٸن كٶرسەتتٸ. بۇل تۋرالى دەپۋتات مۇرات ەبەنوۆ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا جازدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مەديتسينالىق مەكەمە “سالاۋاتتى استانا” جشس بازاربەكتٸ ٸسكەرلٸك بەدەلگە نۇقسان كەلتٸردٸ دەپ ايىپتاعان. الايدا ساراپتاما قورىتىندىلارى مەن سوت شەشٸمٸ بۇل ۋەجدەردٸ نەگٸزسٸز دەپ تانىعان.
“بۇل شەشٸم – ەدٸلەتتٸڭ جەڭٸسٸ دەپ ەسەپتەيمٸن. باسىندا-اق بۇل داۋدىڭ بەدەل تۋرالى ەمەس ەكەنٸ بەلگٸلٸ بولدى”, — دەدٸ مۇرات ەبەنوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, قوعام ەلدەقاشان بۇل ۇيىمداردىڭ جٷزدەگەن ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ قاراجاتتى زاڭسىز يەمدەنٸپ, ازاماتتاردىڭ ەم-دومىنا بٶلٸنگەن قارجىنى ماقساتسىز پايدالانعانىنان حاباردار بولعان.
“جارتى جىل بۇرىن مەملەكەتتٸك اۋديت جوعارى پالاتاسى رەسمي تٷردە بۇل زاڭبۇزۋشىلىقتاردى جارييالاپ, مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ باسشىلىعى سول اكتٸلەرگە ٶز قولىمەن قول قويىپ, جٷزدەگەن ميلليون تەڭگەگە قاتىستى زاڭبۇزۋشىلىقتى مويىنداعان. قىزمەت كٶرسەتٸلمەي تۇرىپ قاراجات العاندارىن دەلەلدەيتٸن دەرەكتەر ٷشٸن ايىپپۇل دا تٶلەدٸ. ياعني, باقىتجان بازاربەك بۇل جايدى اشىپ ايتپاس بۇرىن-اق ولار كٸنەلارىن جاناما تٷردە مويىنداپ قويعان”, — دەپ قوستى ول.
ايتۋىنشا, بازاربەكتٸڭ مەجٸلٸستە بۇل فاكتٸلەردٸ اشىق اتاعانى كەيبٸرەۋلەرگە ۇناماي, وعان قىسىم كٶرسەتۋ, ٷركٸتۋ, ٸستٸ ەرٸ قاراي قازبالاۋدان باس تارتقىزۋ ەرەكەتتەرٸ باستالعان.
“الايدا مەنٸڭ ەرٸپتەسٸم باقىتجان بازاربەك ەدٸلەت جولىندا تايسالماي, اشىق كٷرەسۋدەن قورىقپايتىن ادام. بۇعان دەيٸن دە ول جوعارعى سوت تٶراعاسىن سىنعا الىپ, قۇقىقتارى تاپتالعان ادامداردى قورعادى. ٷش جىل بۇرىن ٷلكەن لاۋازىمدى تۇلعالار قۇرىلىس كومپانيياسىن قولداپ شىققان كەزدە دە, بازاربەك شەگٸنبەدٸ. سوڭىندا ونىڭ ايتقانى شىن بولىپ شىقتى”, — دەپ قوستى ول.
دەپۋتات باقىتجان بازاربەك تە بۇل جاعدايعا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸرٸپ, مەسەلەنٸڭ تەك جەكە باسىنا باعىتتالعان ەمەس, جٷيەلٸك سيپاتتاعى مەسەلە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
“27 قاڭتاردا ٷكٸمەت ساعاتىندا مەن مٸندەتتٸ ەلەۋمەتتٸك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ (مەمس) جٷيەسٸندەگٸ قارجىلىق زاڭبۇزۋشىلىقتار تۋرالى جوعارعى اۋديتورلىق پالاتانىڭ قورىتىندىسىنان ناقتى دەرەكتەر كەلتٸردٸم.
سول كٷنٸ-اق اتى اتالعان مەديتسينالىق مەكەمەلەر تاراپىنان شاعىمدار تٷسە باستادى”, — دەيدٸ ول.
بازاربەكتٸڭ سٶزٸنشە, "سالاۋاتتى استانا" جشس سوتقا جٷگٸنسە, "شيپاگەر" جشس سوتقا دەيٸنگٸ شاعىم جولداعان.
“2025 جىلعى مامىردا استانا قالاسىنىڭ اۋدانارالىق ازاماتتىق سوتى ٸستٸ توقتاتىپ, ساراپتاماعا جٸبەردٸ.
2025 جىلعى 2 ماۋسىمدا الماتىداعى ساراپتاما ورتالىعىنىڭ فيلولوگييالىق جەنە قۇقىقتىق قورىتىندىسى شىقتى. ساراپشىلار مەنٸڭ سٶزدەرٸمنەن ٸسكەرلٸك بەدەلگە نۇقسان كەلتٸرەتٸن جاعىمسىز تۇجىرىمدار تاپپادى.
12 ماۋسىمدا سوت “سالاۋاتتى استانا” جشس-نٸڭ ارىزىن قاناعاتتاندىرۋدان باس تارتتى!
بۇل ٸستە تەرەڭ ٷڭٸلۋگە, مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ مەمس اياسىندا العان قاراجاتتارى مەن قۇجاتتارىن زەرتتەۋگە مٷمكٸندٸك تۋدى. جٷيەدەگٸ كەمشٸلٸكتەردٸ كٶرٸپ شوشىدىم”, — دەيدٸ ول.
زاڭنامالىق تٷزەتۋلەر مەن باقىلاۋ قۇزىرەتٸ
بازاربەكتٸڭ ايتۋىنشا, بۇل وقيعا تەك بٸر شەشٸممەن شەكتەلمەي, ناقتى ٶزگەرٸستەرگە باستاۋ بولعان. ول ەرٸپتەستەرٸ مۇرات ەبەنوۆ جەنە يرينا سميرنوۆامەن بٸرگە مەمس جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋ بويىنشا زاڭ جوباسىن دايىنداپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنە باقىلاۋ فۋنكتسييالارىن قايتارۋدى ۇسىنعان. مەجٸلٸس بۇل تٷزەتۋلەردٸ ەكٸ وقىلىمدا ماقۇلداعان.
“ەندٸ مينيسترلٸك ليتسەنزيياسىز قىزمەت ەتەتٸن ۇيىمداردى انىقتاپ, ولاردىڭ جۇمىسىن توقتاتا الادى”, – دەدٸ بازاربەك.
دەپۋتات سوت پروتسەسٸندە ٶزٸن قورعاعان زاڭگەرلەرگە دە العىس ايتتى.
“وسى كٷرەستە مەنٸڭ قورعاۋشىلارىم — ەلٸمٸزگە بەلگٸلٸ ادۆوكاتتار مۇرات ەميتوۆ, مۇرات مۋتاليەۆ, باحتييار عالىمجانوۆ, مەدي قوشىقباەۆ ەرەكشە ەڭبەك ەتتٸ. بٸز كٷندە كەزدەسٸپ, ساعاتتاپ ستراتەگييا ويلاستىردىق. ادۆوكاتتاردىڭ كەسٸبي ەرٸ تيياناقتى جۇمىسى – جالعان ايىپتاۋلارعا بەرٸلمەيتٸن ەڭ مىقتى جاۋاپ.”, — دەپ قوستى ول.
سونداي-اق ول ادۆوكاتتار القاسىنىڭ تٶراعاسى ايدىن بيكەباەۆقا جەنە قولداۋ بٸلدٸرگەن جۋرناليستەرگە – بوتاگٶز وماروۆا, ميحايل كوزاچكوۆ, ساندۋعاش دٷيسەنوۆاعا العىسىن جەتكٸزدٸ.
“ال ارىزدانۋشىلارعا ايتارىم – بازاربەكپەن سوتتاسقانشا, ناۋقاستاردى ەمدەۋمەن اينالىسقان دۇرىس”, — دەپ سٶزٸن تٷيٸندەدٸ ول.
ەسكە سالايىق, بۇعان دەيٸن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بىلىقتى اشقان دەپۋتاتقا قىسىم كٶرسەتٸلٸپ جاتقانى تۋرالى جازعان ەدٸك. بۇل تۋرالى جۋرناليست ەرٸ قوعام بەلسەندٸسٸ بوتاكٶز وماروۆا مەلٸمدەدٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل جاعداي — تەك بازاربەككە ەمەس, ەلدەگٸ ەدٸلدٸك ٸزدەگەن كەز كەلگەن بەلسەندٸ ازاماتقا جاسالعان قىسىم.
“جۋرناليست, قوعام بەلسەندٸسٸ نەمەسە حالىق قالاۋلىسى ميللياردتاعان اقشانىڭ قايدا كەتٸپ جاتقانىن زەرتتەپ, اشىق ايتسا — بٸردەن قىسىمعا ۇشىرايدى, كيبەربۋللينگكە تاپ بولادى, ارتىنان سوتقا سٷيرەلەيدٸ. بۇل — ٶتە الاڭداتاتىن سيگنال”, – دەيدٸ وماروۆا.
مەسەلەنٸڭ مەنٸ نەدە?
جۋرناليستٸڭ ايتۋىنشا, 2024 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا باقىتجان بازاربەك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى زاڭبۇزۋشىلىقتاردى انىق كٶرسەتكەن ٶتكٸر دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, وندا ٷش باستى مەسەلەگە نازار اۋدارعان.
“بٸرٸنشٸ مەسەلە — بيۋدجەت قاراجاتىن جىمقىرۋ. مەديتسينالىق مەكەمەلەر تيٸستٸ قىزمەتكە ليتسەنزيياسىز-اق ميللياردتاعان تەڭگە الىپ وتىرعان. بۇل – مەملەكەتتٸك قاراجاتتى زاڭسىز يەمدەنۋ دەگەن سٶز. ەڭگٸمە 9 ميلليارد تەڭگە تۋرالى بولىپ وتىر.
ەكٸنشٸ مەسەلە — ليتسەنزييالاردىڭ بولماۋى. “سالاۋاتتى استانا” جشس جەنە “شيپاگەر” جشس مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸ, سونىڭ ٸشٸندە اكۋشەرلٸك قىزمەتتٸ دە ليتسەنزيياسىز كٶرسەتكەن. بۇل — دەنساۋلىق ساقتاۋ تۋرالى زاڭدى تٸكەلەي بۇزۋ. ەگەر ناۋقاستاردىڭ دەنساۋلىعى مەن ٶمٸرٸنە زييان كەلگەن جاعدايلار انىقتالسا, مەسەلە تٸپتٸ قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە دەيٸن جەتەدٸ.
ٷشٸنشٸ مەسەلە — باقىلاۋشى ورگانداردىڭ ەرەكەتسٸزدٸگٸ. جوعارى اۋديتورلىق پالاتا مەن باس پروكۋراتۋرا بۇل مەسەلەنٸ فورمالدى تٷردە عانا اتاپ ٶتكەن, بٸراق شىندىقتى اشىپ ايتپاعان. ٸس جٷزٸندە, مەسەلەنٸ جابۋلى كٷيدە قالدىرعان”, — دەيدٸ ول.
وماروۆانىڭ سٶزٸنشە, دەپۋتاتتىڭ دەل وسى ساۋالىندا ايتقان “اۋشۆيتس”, “بيركەناۋ”, “بۋحەنۆالد” سٶزدەرٸ — داۋ-دامايدىڭ ٶزەگٸنە اينالعان.
“بۇل تاريحي اتاۋلار ارىزدانۋشىلار تاراپىنان "ٸسكەرلٸك بەدەلٸمٸزگە نۇقسان كەلتٸردٸ" دەپ باعالانعان. ال ميلليردتاعان قاراجاتتىڭ زاڭسىز جۇمسالۋى جايلى مەلٸمەتتەرگە قاتىستى ەشقانداي شاعىم تٷسٸرٸلمەگەن.
ەڭ قىزىعى, دەپۋتات كەلتٸرگەن دەرەكتەر – جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ ٶز اقپاراتى. بٸراق ەليحان سمايىلوۆتى كٸم سوتقا بەرە الادى? ول بۇرىنعى پرەمەر, پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ جاقىن اينالاسىنداعى تۇلعا. سوندىقتان بازاربەكتٸ قىسىمعا الۋ ەلدەقايدا وڭاي بولىپ تۇر”, — دەيدٸ ول.
جۋرناليست بوتاكٶز وماروۆا بۇل وقيعاعا بايلانىستى كەلەسٸ ناقتى سۇراقتاردى قويدى.
• ليتسەنزيياسىز قىزمەت كٶرسەتكەن جشس جەنە سول زاڭبۇزۋشىلىققا جول بەرگەن تۇلعالارعا قاتىستى قىلمىستىق ٸس قوزعالدى ما?
• ليتسەنزيياسىز مەكەمەلەرگە قارجى قالاي اۋدارىلىپ كەلگەن? ول قۇجاتتارعا كٸم قول قويدى?
• بيۋدجەت اقشاسى قايتارىلىپ جاتىر ما?
• دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸ, مەمس قورى, استانا قالاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنان بٸرەۋ جاۋاپقا تارتىلدى ما?
• بۇل اقشانى تيٸمسٸز پايدالانۋ ما, ەلدە 9 ميلليارد تەڭگەنٸ اشىق تٷردە جىمقىرۋ ما?
وسى سۇراقتارعا جاۋاپتى انتيكور باسشىسى اسحات جۇماعالي, باس پروكۋرور بەرٸك اسىلوۆ جەنە قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸنٸڭ تٶراعاسى جانات ەليمانوۆ بەرۋٸ تيٸس دەپ ەسەپتەيدٸ اۆتور.
سونداي-اق ول مەجٸلٸس تٶراعاسى مەن ەرٸپتەستەرٸن بازاربەككە باعىتتالعان سوتتىق قىسىمعا توسقاۋىل قويۋعا شاقىرادى.
“ەرلان جاقانۇلى!
بٷگٸندە مەجٸلٸس – حالىقتىڭ ەدٸلدٸككە دەگەن ٷمٸتٸن ارقالاپ وتىرعان جالعىز ورگانعا اينالدى. وسى جەردە ٶتكٸر مەسەلەلەر كٶتەرٸلەدٸ, وسىندا عانا شىندىق ايتىلادى. ىقتيمال جەمقورلىق تاقىرىبىن كٶتەرگەن دەپۋتاتتى سوتپەن قورقىتىپ-ٷركٸتۋگە جول بەرۋگە بولمايدى. شاتالوۆقا جاسالعان قىسىمعا قالاي جول بەرٸلمەسە, دەل سولاي بازاربەكتٸ دە قورعاۋ قاجەت”, — دەدٸ ول.
قورىتىندىلاي كەلە ول باقىتجان بازاربەكتٸڭ جەكە ۇستانىمىنا بايلانىستى سٶز قوزعادى.
“باقىتجان جۇمابەكۇلى!
سٸزدٸڭ دەپۋتاتتىق ساۋالىڭىز – ادالدىقپەن, زاڭ اياسىندا جەنە حالىقتىڭ مٷددەسٸ ٷشٸن جاسالعان قادام. سٸزدەن كەشٸرٸم سۇراۋدى تالاپ ەتۋ – سٸزدٸڭ ساياسي كارەراڭىزدى توقتاتۋعا جاسالعان اشىق شابۋىل. حالىق سٸزدٸڭ جاعىڭىزدا. سٸزگە سەنٸم دە, ابىروي دا بار. ەرتە مە, كەش پە, انتيكور, باس پروكۋراتۋرا مەن قارجىلىق مونيتورينگ اگەنتتٸگٸ مەمس پەن دەنساۋلىق ساقتاۋ قورى مەسەلەسٸن تەرەڭ زەرتتەيتٸنٸ انىق”, — دەپ قوستى ول.
بۇل جاعدايدان كەيٸن مەجٸلٸس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك ٶزٸنە قارسى سوتقا ارىز بەرگەن تاراپتاردىڭ كٸم ەكەنٸن مەلٸمدەدٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى كەيبٸر مەكەمەلەر دەپۋتاتتىڭ اتىنا سوتقا شاعىم تٷسٸرگەن. بۇل تۋرالى ول جوعارعى اۋديتورلىق پالاتانىڭ ٷكٸمەتتٸك ساعاتىندا ايتىپ ٶتتٸ. سول جيىندا دەپۋتات مەمس جٷيەسٸندەگٸ كەمشٸلٸكتەرگە قاتىستى ناقتى دەرەكتەر كەلتٸرگەن بولاتىن.
“سول مەلٸمەتتەرمەن كەلٸسپەگەن مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ بٸرٸ مەنٸ سوتقا بەردٸ. تاعى بٸر مەكەمە سوتقا دەيٸنگٸ تەرتٸپپەن نارازىلىعىن بٸلدٸرٸپ وتىر. ولار ار-نامىسى مەن بەدەلٸنە نۇقسان كەلدٸ دەپ سانايدى. ماعان: «كەشٸرٸم سۇرا, ەيتپەسە ادۆوكات پەن ساراپتاما شىعىندارىن ٶندٸرٸپ الامىز» دەپ تالاپ قويىپ وتىر. مەن بۇعان كەلٸسپەيمٸن. ايتقان پٸكٸرٸمە ولار فيلولوگييالىق ساراپتاما جٷرگٸزگەن ەكەن. بٸز دە ەندٸ ٶز تاراپىمىزدان لينگۆيستيكالىق قورىتىندى الامىز”, – دەدٸ دەپۋتات.
