ەلٸمٸزدٸڭ جەتەكشٸ موبيلدٸ وپەراتورى «كسەلل» 5G تەحنولوگيياسىن كەن ورىندارىندا ٶرٸستەتۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸن تسيفرلاندىرۋعا نيەتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل تۋرالى بٷگٸن استانادا ٶتٸپ جاتقان 14-شٸ حالىقارالىق تاۋ-كەن مەتاللۋرگييا كونگرەسٸ مەن كٶرمەسٸندە وپەراتوردىڭ ٶكٸلٸ حابارلادى. كومپانييانىڭ جوسپارىندا زاماناۋي جەلٸ نەگٸزٸندە ٶندٸرٸستٸك الاڭداردا پيلوتسىز تەحنيكانى ٸسكە قوسۋعا كٶمەكتەسۋ جەنە ٸشكٸ تسيفرلىق ەكوجٷيە, ماشيناارالىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى رەتتەۋ, ديسپەتچەرلەۋ جەنە تاعى باسقا ٶندٸرٸس قىزمەتٸن اۆتوماتتاندىرۋ بار.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, Kcell ەلٸمٸزدٸڭ بٸرقاتار ٶندٸرٸستٸك الپاۋىتتارىندا بايلانىس جەلٸسٸن تارتىپ, Private LTE جەكە جەلٸلەرٸن اشقان تمد بويىنشا العاشقى وپەراتورلاردىڭ بٸرٸ جەنە قازاقستانداعى تۇڭعىش وپەراتور. جەكە جەلٸلەردٸ ٶندٸرٸسكە ورناتا وتىرىپ, وپەراتور بٸردەن بٸرنەشە مٸندەتتەردٸ شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ, ولار: بيزنەس-پروتسەستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ, M2M ماشيناارالىق كوممۋنيكاتسييالارىن قۇرۋ, IoT سەنسورلارى ارقىلى دەرەكتەر الماسۋ, Push To Talk جابىق راديو بايلانىسى, تسيفرلىق بەينەباقىلاۋ, قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەلەرٸن بٸرٸكتٸرۋ, قاجەت بولعان جاعدايدا كەڭەيتۋگە جەنە جاڭا قىزمەتتەر مەن قۇرالدارمەن تولىقتىرۋعا بولاتىن ٶزٸندٸك بٶلەك, ٸشكٸ تسيفرلىق ەكوجٷيەسٸن ٸسكە قوسۋ. ەندٸ «كسەلل» ٶندٸرٸستٸ تسيفرلاندىرۋدى بۇدان دا تەرەڭٸرەك ەندٸرۋگە كٸرٸستٸ: تاۋ كەن ٶندٸرٸسٸندەگٸ الپاۋىتتارعا بەسٸنشٸ بۋىن تەحنولوگيياسىنا نەگٸزدەلگەن جەكە نەمەسە Private Network جەلٸسٸن ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل كەسٸپورىندار الدىندا تسيفرلىق جەنە تەحنولوگييالىق ترانسفورماتسيياعا شەكسٸز مٷمكٸندٸكتەر جاساۋعا جول اشادى.
«بٸز قازٸردٸڭ ٶزٸندە تەك ٷش الىپ كومپانييانىڭ ٶندٸرٸستٸك الاڭدارىندا-KAZ Minerals, Polymetal International جەنە ERG كەنٸشتەرٸندە بٸرنەشە ونداعان بازالىق ستانتسييالاردى ورناتىپ, Private LTE جەلٸسٸن تارتتىق. مىسالى, ERG كومپانيياسىنىڭ التى كومبيناتىندا بٸز 216 كم2 اۋماقتى قامتيتىن كەنٸش الاڭىنا 40-تان استام بازالىق ستانتسييا قويدىق. بۇل تاراز نەمەسە سەمەي سيياقتى قالالاردىڭ اۋماعىمەن سالىستىرۋعا بولادى. بۇل رەتتە, ەرٸپتەستەرمەن بٸرلەسٸپ جەلٸلەردٸ ٶندٸرۋ مەن پايدالانۋدى جەتٸلدٸرۋ بويىنشا تۇراقتى جۇمىس ٸستەپ جاتىرمىز. مەسەلەن, قازٸر ٶندٸرٸستە العاشقى 5G-جەلٸسٸن ٸسكە قوسۋعا دايىندىق جۇمىستارى جٷرۋدە. وسى تەحنولوگييانىڭ نەگٸزٸندە قاشىقتان باسقارىلاتىن تەحنيكانى ٸسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا»,- دەپ اتاپ ٶتتٸ «كسەلل» اق بيزنەس-نارىقتى دامىتۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى دينارا قاسىموۆا.
جالپى العاندا, 5G تەحنولوگيياسىنا كەلەتٸن بولساق, «كسەلل» جوباسى ٶتكەن جىلدىڭ باسىنان باستاپ ٸسكە اسىرىلۋدا جەنە بٷگٸنگٸ كٷنٸ ەل بويىنشا وپەراتور 800-دەن استام جاڭا بۋىن بازالىق ستانتسييالارىن سالىپ, ٸسكە قوستى. جٷزدەگەن مىڭ قازاقستاندىقتار قازٸردٸڭ ٶزٸندە جاڭا بايلانىس تەحنولوگيياسى بويىنشا بارلىق تەلەكوم-قىزمەتتەردٸ جەنە تسيفرلىق سەرۆيستەردٸ پايدالانا الادى. الايدا, قاراپايىم قازاقستاندىقتار 5G جەلٸسٸنٸڭ كەڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن تولىققاندى قولدانبايدى, ياعني مامانداردىڭ ايتۋىنشا, تەحنولوگييا مٷمكٸندٸكتەرٸنٸڭ از عانا بٶلٸگٸن «كەدەگە جاراتادى». ال Private LTE/5G جەلٸسٸنٸڭ ەلدەقايدا ٷلكەن ەلەۋەتٸ ٶنەركەسٸپتە جەنە كەسٸپورىنداردا اشىلادى. جاڭا بايلانىس ستاندارتى كەنٸشتەر مەن كومبيناتتاردىڭ بارلىق جٷيەلەرٸن, قىزمەتتەرٸ مەن بيزنەس-پروتسەستەرٸن بٸرٸكتٸرۋ ارقىلى ورتالىقتان باسقارۋعا, الىپ تەحنيكالاردى قاشىقتان باقىلاپ يگەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«بٸز 4 جىل بۇرىن ەلٸمٸزدەگٸ العاشقى Private LTE كوممەرتسييالىق جەلٸلەرٸن العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ ورناتىپ, pLTE قۇرىلىسىنداعى ٸزاشار بولدىق دەسەك تە بولادى. جەلٸلەردٸ ٶنەركەسٸپتٸك پايدالانۋعا 2020 جىلدىڭ قىركٷيەگٸندە شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى «اقتوعاي» كەنٸشٸندە KAZ Minerals كومپانييالار توبى ەنگٸزدٸ. بۇرىن شاحتادا قىزمەتكەرلەر ٷشٸن دە, ماشيناارالىق ٶزارا ەرەكەتتەسۋ ٷشٸن دە بٸرنەشە تٷرلٸ بايلانىس جٷيەلەرٸ جۇمىس ٸستەگەن. دەگەنمەن جىلدام دامىعان تەحنولوگييالىق پروتسەسستەرگە تسيفرلاندىرۋدىڭ ٷزدٸك ٷلگٸلەرٸنە بۇل جەلٸلەر ساي كەلمەي جاتتى. وسى رەتتە Private LTE ٶندٸرٸستەگٸ بارلىق پروتسەستەردٸ وڭتايلاندىرىپ, قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىن كٷشەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
مۇنان كەيٸن بٸزدە Polymetal International جەنە ERG كەسٸپورىندارىندا جەكە جەلٸلەردٸ ٶرٸستەتۋدٸڭ تابىستى كەيستەرٸ بولدى. ال جاقىندا «باقىرشىق تاۋ-كەن كەسٸپورنىندا» جەكە جەلٸلەر تارتىلىپ, بۇل ديسپەتچەر ٷشٸن بايلانىس ارناسىن ٸسكە قوسۋعا, تەمٸر جولدا كونتسەنتراتتىڭ تيەلۋٸن بەينەباقىلاۋعا مٷمكٸندٸك اشتى. بۇل كەسٸپورىن ماماندارىنا «تٸكەلەي ەفيردە» تەمٸرجول ستانتسيياسىندا جۇمىستاردىڭ قالاي جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ»,- دەيدٸ دينارا قاسىموۆا.
ايتپاقشى, جەكە جەلٸ نەمەسە Private Network نەمەسە Private LTE — بۇل ۇيىم نەمەسە كەسٸپورىن ٷشٸن قاۋٸپسٸز جەنە باسقارىلاتىن بايلانىس قۇرالىن قامتاماسىز ەتەتٸن جەنە بٸرقاتار بيزنەس-پروتسەستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن تەۋەلسٸز, جابىق ۇيالى بايلانىس جەلٸسٸ جەنە pLTE كومپانييالاردى تسيفرلىق ترانسفورماتسييالاۋعا, ەرتٷرلٸ تسيفرلىق قىزمەتتەر مەن تەحنولوگييالاردى ورنالاستىرۋعا جەنە بٸرٸكتٸرۋگە نەگٸز بولا الادى. ونىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ مول: زاتتار ينتەرنەتٸ, جاساندى ينتەللەكت, ٷلكەن دەرەكتەر, بۇلتتى ەسەپتەۋ, روبوتوتەحنيكا جەنە ٶندٸرٸستٸك ينفراقۇرىلىم شەڭبەرٸندەگٸ پروتسەستەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ, سمارت فابريكالار, تسيفرلىق ەگٸزدەر قۇرۋ جەنە ت.ب.
تاعى بٸر دەرەك, World Economic Forum كومپانيياسىنىڭ Connected Workers باعىتىنداعى زەرتتەۋٸنە سەيكەس, 2025 جىلعا قاراي بٷكٸل مەتاللۋرگييا جەنە تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ ٷشٸن ينتەللەكتۋالدى ەلەكترونيكالىق قۇرىلعىلاردى قولدانۋدىڭ ەكونوميكالىق ەسەرٸ شامامەن 85 ميلليارد دوللاردى قۇرايدى جەنە 500-دەن استام قۇتقارىلعان ادام ٶمٸرٸ دەپ ايتۋعا بولادى.
