جىل باسىنان بەرٸ جەكە تۇلعالاردىڭ بانكتەردەگٸ دەپوزيتتەرٸ 2,3 تريلليون تەڭگەگە, نەمەسە 11,1%-عا ٶستٸ. نەتيجەنسٸندە 2024 جىلدىڭ 1 قاراشاسىنا قاراي, حالىقتىڭ بانكتەردەگٸ سالىمدارىنىڭ جالپى سوماسى 22,6 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ. ال جەكە تۇلعالاردىڭ شوتتارىنىڭ سانى وسى كەزەڭ ٸشٸندە 9,7%-عا ارتتى. بۇل تۋرالى قازاقستاننىڭ دەپوزيتتەرگە كەپٸلدٸك بەرۋ قورىنىڭ "جەكە تۇلعالاردىڭ دەپوزيت نارىعى بويىنشا 2024 جىلدىڭ 10 ايى ٸشٸندەگٸ ٷردٸسٸ" تۋرالى زەرتتەۋٸندە ايتىلادى, دەپ جازادى Dalanews.kz.
ۇلتتىق بانكتٸڭ بٸرقالىپتى قاتال اقشا-نەسيە ساياساتى جاعدايىندا بانكتەردٸڭ تەڭگەلٸك دەپوزيتتەرٸنە قاتىستى ۇسىنعان جوعارى مٶلشەرلەمەلەرٸ بويىنشا سىياقالاردىڭ جيناقتالۋى نارىقتىڭ ٶسۋٸنٸڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالدى. وسىلايشا تەڭگەلٸك دەپوزيتتەر قازاقستاندىقتار ٷشٸن پايدالى جەنە سەنٸمدٸ قارجى قۇرالى بولىپ قالۋدا. مۇنداي دەپوزيتتەر حالىقتىڭ ۋاقىتشا ارتىق اقشالارىن دا, ٸرٸ جيناق اقشالارىن دا تيٸمدٸ جەنە قاۋٸپسٸز ورنالاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
اعىمداعى جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا:
-
ورتا سەگمەنت – دەپوزيت نارىعىنىڭ ەڭ تەز دامىپ جاتقان سەگمەنتٸنە اينالدى. كٶلەمٸ 15-تەن 50 ميلليون تەڭگەگە دەيٸنگٸ سالىمدار 2024 جىلدىڭ 10 ايى ٸشٸندە 19,2%-عا ٶستٸ;
-
ٸرٸ سەگمەنت – كٶلەمٸ 50 ملن تەڭگەدەن اساتىن سالىمدار – 12,9%-عا ٶستٸ;
-
بۇقارالىق سەگمەنت – 15 ملن تەڭگەگە دەيٸنگٸ سالىمدار – از دەرەجەگە ٶستٸ + 7,3%.
سونىمەن بٸرگە بۇقارالىق سەگمەنت ەلٸ دە دەپوزيت نارىعىنىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸن قۇرايدى – ونىڭ ٷلەسٸ 49,5%. ورتا جەنە ٸرٸ سەگمەنتتەردٸڭ ٷلەسٸ سەيكەسٸنشە – 18,0% جەنە 32,5%.
"10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تەڭگەلٸك جيناق سالىمدار ەڭ جوعارى ٶسٸمدٸ كٶرسەتتٸ – +54%, نەمەسە 1,5 ەسە, ال دەپوزيت نارىعىنداعى ٷلەسٸ 10,6%-دى قۇرادى. بانكتەر دەستٷرلٸ تٷردە بۇل سالىمدارعا قاتىستى, ەسٸرەسە تولىقتىرۋ قۇقىعى جوق تٷرٸ بويىنشا ەڭ جوعارى سىياقى مٶلشەرلەمەسٸن ۇسىنادى. ايتالىق, 1 ايدان 6 ايعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە اشىلاتىن جيناق سالىمدار بويىنشا ورتاشا ٶلشەمدٸ نارىقتىق مٶلشەرلەمە قازان ايىن قوسا العاندا 17,3%-دى, سوڭعى ايىن قوسا العاندا 6-دان 12 ايعا دەيٸنگٸ مەرزٸمدەر بويىنشا – 15,9%-دى, سوڭعى ايىن قوسا العاندا 12 ايدان 25 ايعا دەيٸنگٸ مەرزٸمدەر ٷشٸن – 14,8%-دى قۇرادى", دەلٸنگەن زەرتتەۋدە.
سالىستىرىپ قارايتىن بولساق, تولىقتىرۋ قۇقىعى بار جيناق دەپوزيتتەر بويىنشا نارىقتىق مٶلشەرلەمە: سوڭعى ايىن قوسا العاندا 1-دەن 6 ايعا دەيٸنگٸ مەرزٸم بويىنشا – 14,9%, سوڭعى ايىن قوسا العاندا 6-دان 12 ايعا دەيٸن – 11,7%, سوڭعى ايىن قوسا العاندا 12-دەن 24 ايعا دەيٸن – 7,7% بولدى.
تەڭگەدەگٸ مەرزٸمسٸز دەپوزيتتەر حالىق اراسىندا سۇرانىسقا يە بولىپ قالۋدا – نارىقتاعى ٷلەسٸ 45,9%. سالىمشىلار مۇنداي دەپوزيتتەر بويىنشا كەز كەگەن ۋاقىتتا اقشا الۋعا جەنە ٷستٸنەن اقشا سالۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە. سوندىقتان دا ولار بويىنشا تابىستىلىق جيناق سالىمدارعا قاراعادا تٶمەن, بٸراق ينفلياتسييادان بٸرشاما جوعارى. ايتالىق, قازان ايىندا نارىقتىق مٶلشەرلەمە قازان ايىندا 8,5%-دىق ينفلياتسييا اياسىندا 13,9%-دى قۇرادى.
"دەپوزيتتەردٸڭ بارلىق تٷرلەرٸ بويىنشا مٶلشەرلەمەلەردٸڭ سەرپٸنٸ نارىقتىق فاكتورلارمەن, سونداي-اق بانك سەكتورىنداعى ويىنشىلار اراسىنداعى بەسەكەلەستٸكپەن انىقتالادى", - دەيدٸ قدكبق.
ەسكە سالامىز, قدكبق دەپوزيتتەر بويىنشا شەكتٸ سىياقى مٶلشەرلەمەلەرٸن بارلىق بانكتەر ٷشٸن بەلگٸلەمەيدٸ. قدكبق شەكتٸ مٶلشەرلەمەلەرٸ 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ, ٶتٸمدٸلٸگٸن تولىقتىرۋ ٷشٸن دەپوزيتتەردٸ تارتۋدا ٶكتەم ساياسات جٷرگٸزەتٸن بانكتەردٸڭ شەكتەۋلٸ سانىنا عانا قولدانىلادى.
جالپى بانك سەكتورى بويىنشا, 2024 جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستاندىق اقشا نارىعىنىڭ باستى ينديكاتورى – ۇلتتىق بانكتٸڭ بازالىق مٶلشەرلەمەسٸ – بانكتەر ٷشٸن دەپوزيتتەر بويىنشا مٶلشەرلەمەلەردٸ بەلگٸلەۋ كەزٸندە ارقا سٷيەر نەگٸزگٸ باعدار بولىپ قالدى. ايتالىق, بيىلعى جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا ۇلتتىق بانك بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەۋ جاعىنا قاراي 4 رەت قايتا قارادى (22 قاڭتاردا, 26 اقپاندا, 3 ماۋسىمدا جەنە 15 شٸلدەدە) – وسىعان بايلانىستى بانك سالىمدارى بويىنشا نارىقتىق مٶلشەرلەمەلەر دە تٶمەندەدٸ. ٷستٸمٸزدەگٸ جىلدىڭ 2 جەلتوقسانىندا ۇلتتىق بانكتٸڭ بازالىق مٶشەرلەمەسٸنٸڭ 1 پايىزدىق تارماققا كٶتەرٸلۋٸن ەسكەرسەك, كەيبٸر بانكتەر ٶزدەرٸنٸڭ دەپوزيتتٸك ٶنٸمدەرٸ بويىنشا مٶلشەرلەمەلەردٸ قايتا قاراۋى مٷمكٸن دەپ بولجام جاساۋعا بولادى.
"مەرزٸمدٸ دەپوزيتتەر جەنە تالاپ ەتٸلمەلٸ سالىمدار نارىعىنىڭ ٷلەسٸ شامالى عانا – 0,4%-دى قۇرايدى. سىياقىسى مەملەكەت تاراپىنان سۋبسيدييالاناتىن دەپوزيتتەردٸڭ ٷلەسٸ, مىسالى, تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق جٷيەسٸندە 2024 جىلدىڭ 10 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 10,2%-دى قۇرادى. قازاقستاندىقتار سونداي-اق قاراجاتتارىنىڭ ازداعان بٶلٸگٸن تەڭگەدەگٸ اعىمدىق جەنە كارتوچكالىق شوتتاردا (9,5%), قاراجاتتارىنىڭ تاعى بٸر بٶلٸگٸن (23,4%) ۆاليۋتالىق شوتتاردا ساقتايدى. وسىلايشا جيناق اقشالاردىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ تابىستىلىقتى جەنە قوردىڭ كەپٸلدٸكتەرٸن بارىنشا كٶبەيتۋ ٷشٸن تەڭگەلٸك سالىمداردا شوعىرلاندىرىلعان".
بۇعان دەيٸن "قارجىگەر بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتەيٸك دەپ جٷرگەندەرگە ساۋاتتى تٷردە جاۋاپ قاتتى" دەگەن ماقالا جازعان بولاتىنبىز.
