– جاڭادان اشىلعان «جەتٸسۋ» ارناسىنىڭ راديو حابار تاراتۋ بٶلٸمٸ جايلى ايتىپ بەرسەڭٸز?
– بيىل وبلىستىق «جەتٸسۋ» تەلەارناسىنىڭ قۇرىلعانىنا 20 جىل تولۋىنا وراي, الماتى وبلىستىق «جەتٸسۋ» تەلەارناسىنىڭ نەگٸزٸندە وبلىستىق «جەتٸسۋ» راديوسى اشىلىپ, 7 مامىر كٷنٸ ٶز جۇمىسىن باستاعان بولاتىن. اپتاسىنا بەس رەت تاڭعى ساعات 08:00-دەن كەشكٸ ساعات 22:00 ارالىعىندا, 8 ايدارمەن كٷنٸنە تٶرت ساعاتتان ەفير شىعارىپ جٷرمٸز.
راديو جاڭادان اشىلعاندىقتان, بەرٸن باسىنان قۇرۋعا, جاس مامانداردى دايىنداۋعا, راديونىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن تٷسٸندٸرۋگە بٸراز ۋاقىت كەتتٸ.
نەگٸزٸ, جۋرناليستيكا فاكۋلتەتٸندە لينگۆيستيكا پەنٸن ارنايى وقىتپايدى. ال جۋرناليستەرگە بٸر سەمەستردٸ فونەتيكاعا ارناپ ارنايى وقىتۋىمىز قاجەت.
سەبەبٸ ٶسكەلەڭ ۇرپاق ەرٸپ قالاي تاڭبالانىپ جازىلسا, دەل سولاي سٶيلەۋدٸ ەدەتكە اينالدىرعان. وسى قاتەلٸكتەرمەن بٸراز جۇمىس جاسادىق. قازٸر «جەتٸسۋ» ارناسىنىڭ راديو حابار تاراتۋ بٶلٸمٸنٸڭ راديوجٷرگٸزۋشٸلەرٸ ورفوەپييامەن تازا سٶيلەيدٸ دەپ ۇيالماي ايتا الامىن.
– راديونى كەسٸبي ماماندار جٷرگٸزٸپ جٷر مە?
– مەن 2007 جىلدان بەرٸ راديودا قىزمەت ەتٸپ كەلەمٸن. 11 جىلدىق عۇمىرىمدى راديو سالاسىنا ارناعان اداممىن. «جەتٸسۋ» ارناسىنىڭ راديو حابار تاراتۋ بٶلٸمٸنە ارنايى شاقىرتۋمەن الىندىم. جالپى, بۇل جەردە تەلەارنالاردا قىزمەت ەتكەن ماماندار دا الىندى. ەرينە, باسىندا ول كٸسٸلەردە تەلەارنالىق ويلاۋ جٷيەسٸ بولعاندىقتان, راديو جٷيەسٸنە كٸرۋ قيىنىراق بولدى. قازٸر كەمشٸلٸكتەردٸڭ ورنىن تولىقتىرىپ, بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەۋدەمٸز.
– جالپى, باعدارلاماعا تاقىرىپ تاڭداۋدا نەگە سٷيەنەسٸزدەر? تاقىرىپ تابۋ, ونىڭ اينالاسىندا əڭگٸمە قۇرىپ, ٸزدەنۋ وڭاي شارۋا ەمەس قوي…
– بٸزدە قاتىپ قالعان ەرەجە مەن تəرتٸپ جوق. تىڭدارماندارىمىز ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە نەنٸ كٶپ تىڭدايدى, نەگە مەن بەرەدٸ, سوعان ەڭ بٸرٸنشٸ ساراپتاما جاساي وتىرىپ, سونىڭ اياسىندا حابار دايىنداۋعا تىرىسامىز.تاڭعى ەفيرگە جەتٸسۋ ٶڭٸرٸنٸڭ تانىمال تۇلعالارىن شاقىرىپ, اق باتاسىن الۋدامىز. «ەل مەن جەر», «ديدار-عايىپ» سەكٸلدٸ باعدارلامامىزدا تاريح پەن ەتنوگرافييانى جەتٸك مەڭگەرگەن, ميف پەن اقيقاتتىڭ اراسىن اجىراتا بٸلەتٸن مامانداردى شاقىرىپ, ەڭگٸمە ٶربٸتەمٸز.
– تٸكەلەي ەفيردٸڭ قيىندىعى مەن قىزىعى تۋرالى ايتىپ بەرسەڭٸز...
– راديو – جۋرناليستيكانىڭ ەڭ قيىن سالاسى. قيىن بولاتىن سەبەبٸ, بٸرٸنشٸدەن تەلەارنادا سٶيلەمٸڭ قانشا قاتە نەمەسە ساۋاتسىز بولسا دا, ادامداردى ۆيجۋالمەن (ۆيدەومەن) الداۋعا بولادى. راديودا ونداي مٷمكٸندٸك مٷلدە جوق. بٸر ەرٸپتەن قاتە جٸبەرسەڭٸز بولدى, تىڭدارمانىڭىز سول سەتتە باسقا تولقىنعا اۋدارىپ جٸبەرەدٸ. تىڭدارمان كٶرگەننەن گٶرٸ, تىڭداۋعا تەز جالىققىش كەلەدٸ. ەدەمٸ داۋىس ارقىلى تىڭدارماندى تارتۋعا بولادى.
بٸر كەزدە راديو ەڭ شۇعىل اقپارات جەتكٸزۋ قۇرالى دەۋشٸ ەدٸك, ونىڭ ورنىن ينتەرنەت وراپ كەتكەنٸنە كەلٸسەسٸز بە?
راديو – قازاقتىڭ ٷنٸ. راديو قالاي سٶيلەسە, كٷللٸ قازاق سولاي سٶيلەيدٸ.
ەدەبيەت نە ٷشٸن كەرەك? ەدەبيەت ادامنىڭ تالعامىن ٶسٸرەدٸ. ەدەبي تالعام قالىپتاسپاعان ادامنىڭ سۋرەت ٶنەرٸندە, تەاتردا دا تالعامى قالىپتى بولمايدى. سول سەبەپتٸ بالاعا كٸشكەنتاي كەزٸنەن ەدەبيەتپەن سۋسىنداتۋىمىز كەرەك. مۇنى قوزعاعانىم, تالعامى بار ادام شۇعىل اقپاراتتى راديو ارقىلى بەرەدٸ. اقپارات كٶزٸ ادامعا قاجەتتٸلٸكتەن تۋادى. بٷگٸندە جاستار web-قا كٶپ مەن بەرۋدە. بٸراق بۇل ەلەمدٸك دەڭگەيدە ەمەس. مىسالعا, تٷركييا مەملەكەتٸنە بارا قالساڭىز, قالا تۇرعىندارى راديونى كٶپ تىڭدايتىندىعىنا كٶز جەتكٸزەسٸز. اقپارات دەگەن اعىلىپ جاتىر. بٸراق راديو – ۇلتتىڭ ٷنٸ ەكەنٸن دە ۇمىتپاۋىمىز كەرەك.
– ەفيردەگٸ حابارلارعا دەگەن جۇرتتىڭ ىقىلاسى, ىنتاسى ەرەكشە بولاتىنى بەلگٸلٸ. دەگەنمەن سوعان قاراماستان تٸكەلەي ەفير جٷرگٸزۋشٸلەرٸنٸڭ ەڭبەگٸ ەلەنە بەرمەيدٸ. نەلٸكتەن?
– تٸكەلەي ەفيردە ايتىلعان سٶز سول جەردە قالادى. ەش جەردە ماقالا بولىپ جازىلىپ, جارييالانبايدى. تەلەارنادا تٷسٸرٸلگەن سيۋجەتتٸ ساقتاپ قويۋعا بولادى. راديودا ونداي جوق. سٶيلەگەن سٶزٸڭٸز دەرەۋ تىڭدارمان قۇلاعىنا جەتٸپ وتىرادى. مٸنە, سوندىقتان راديو جٷرگٸزۋشٸسٸنٸڭ شەبەرلٸگٸنە, ويىنىڭ تەرەڭدٸگٸنە, تٸكەلەي ەفيردە تىڭدارماندى ۇيىتىپ, تاقىرىپتى اشۋ تەسٸلٸنە باعا بەرٸپ جاتقان ەشكٸم جوق.
– سٸز سيياقتى راديوجٷرگٸزۋشٸ بولامىن دەيتٸن جاس تولقىنعا قانداي اقىل-كەڭەس بەرەر ەدٸڭٸز?
– كٶبٸنە داۋسىڭ ەدەمٸ بولسا بولدى, داۋسىڭ بار ەكەن راديوعا بار دەپ جاتادى. قازٸرگٸ راديوجۋرناليستيكادا داۋىس شەشۋشٸ فاكتور ەمەس, بٸر پايىز داۋسىڭىز بولسا دا, 99 %-ىن تالانتپەن تولىقتىرىپ, كٸتابي ويلاۋ جٷيەڭٸزدٸ قالىپتاستىرىڭىز. داۋسى ەدەمٸ ادام دەپ جان دٷنيەسٸ رۋحاني تولىققان ادامدى ايتار ەدٸم. جان-جاقتى بولىڭىز. بۇرىنعى ديكتورلار قالاي سٶيلەگەندٸگٸنە مەن بەرٸپ, ورفوەپييا مەن سينگارمونيزمدٸ قالاي قولدانعانىنا مەن بەرسە دەر ەدٸم.
– سۇحباتىڭىزعا راقمەت!
بالجان قايراتقىزى
الماتى وبلىسى
