كەلەسٸ جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ كٷشٸنە ەنەتٸن جاڭا سالىق كودەكسٸ قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, جاڭا نورمالار ەل ەكونوميكاسىنىڭ نەگٸزگٸ تٸرەگٸ سانالاتىن ورتا تاپقا اۋىر سوققى بولۋى مٷمكٸن, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
كٶلٸك سالىعى كٸمگە جەڭٸلدٸك بەرەدٸ?
جاڭا جىلدان باستاپ كٶلٸك سالىعى 50 پايىزعا تٶمەندەيدٸ. بۇل جاڭالىق سىرت كٶزگە جاعىمدى كٶرٸنگەنٸمەن, ٸس جٷزٸندە اۋقاتتى ازاماتتارعا تيٸمدٸ, دەيدٸ ساراپشىلار.
مەسەلەن, قوزعالتقىش كٶلەمٸ 4,7–5,7 ليتر بولاتىن جولتالعامايتىن كٶلٸكتەردٸڭ يەلەرٸ بۇرىن 500 مىڭ تەڭگە سالىق تٶلەسە, ەندٸ 250 مىڭ تەڭگە عانا تٶلەيتٸن بولادى.
ال قاراپايىم قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ مٸنەتٸن 2 ليترلٸك قوزعالتقىشى بار Hyundai Tucson, Toyota Camry سيياقتى كٶلٸكتەردٸڭ سالىعى ونسىز دا ماردىمسىز — 10 مىڭنىڭ ورنىنا 5 مىڭ تەڭگە تٶلەۋ ەشقانداي ەلەۋلٸ پايدا ەكەلمەيدٸ.
«اۋقاتتى ازاماتتارعا ارنالعان جەڭٸلدٸكتەر ەكولوگييالىق تۇرعىدان دا, ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸك تۇرعىسىنان دا قيسىنسىز. كەرٸسٸنشە, قىمبات كٶلٸكتەرگە “سەن سالىعى” ەنگٸزۋ كەرەك ەدٸ», – دەيدٸ ەكونوميستەر.
باسپانا ساتۋشىلارعا جاڭا سالىقتىڭ سالقىنى تيەدٸ
تاعى بٸر ٶزگەرٸس جىلجىمايتىن مٷلٸك ساتۋعا قاتىستى. ەندٸ ٷي نەمەسە پەتەردٸ العان سوڭ 2 جىل ٸشٸندە ساتىپ جٸبەرسەڭ, پايدا تاپقان سومانىڭ 10 پايىزىن سالىققا تٶلەۋگە تۋرا كەلەدٸ.
بۇرىن بۇل مەرزٸم 1 جىل بولاتىن. ەندٸ 45 ملن تەڭگەگە العان ٷيٸن ەكٸ جىل ٸشٸندە 55 ملن-عا ساتقان ازامات 1 ملن تەڭگە سالىق تٶلەۋٸ تيٸس. بٸراق ٷيدٸ جٶندەۋگە, جاڭارتۋعا كەتكەن شىعىندار ەسەپكە الىنبايدى.
«بۇل نورما “الىپساتارلاردى تىيۋ” ٷشٸن ەنگٸزٸلدٸ دەگەنمەن, ٸس جٷزٸندە قاراپايىم ازاماتتارعا كەدەرگٸ بولىپ وتىر. بٸردٸ-ەكٸلٸ ٷيٸن ساتىپ, باسقا جاققا كٶشۋ – قىلمىس ەمەس», – دەيدٸ ساراپشىلار. كەيبٸرەۋلەر مۇنى جاپونيياداعى جاعدايمەن سالىستىرادى. ول ەلدە ٷش جىلعا جەتپەي ساتسا, سالىق الىنادى. بۇل رەتتە ەلدەردٸ ەكونوميكالىق جاعدايىن الىپ سالىستىرۋ قيسىنسىز.
ٸرٸ قۇرىلىس كومپانييالارى اينالىپ ٶتەدٸ
ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ٸرٸ قۇرىلىس كومپانييالارى مەن دەۆەلوپەرلەر بۇل سالىقتىق شەكتەۋلەردٸ اينالىپ ٶتۋدٸڭ تٷرلٸ جولدارىن جاقسى بٸلەدٸ. ال قاراپايىم ازاماتتار ٷشٸن بۇل تاعى بٸر قارجىلىق قىسىم بولىپ وتىر.
«قۇرىلىس كومپانييالارى قوسىلعان قۇن سالىعىن (ققس) كٶتەردٸك دەگەن جەلەۋمەن بۇل اۋىرتپالىقتى تۇتىنۋشىنىڭ موينىنا ارتادى. سونىڭ سالدارىنان باسپانا باعاسى قىمباتتاي تٷسەدٸ», – دەيدٸ ساراپشى.
انتيمونوپولييالىق باقىلاۋدىڭ ەلسٸزدٸگٸ مەن باعا ىرىقتىلىعى سالدارىنان جىلجىمايتىن مٷلٸك باعاسى تاعى دا ٶسٸپ, ورتا تاپتىڭ باسپانا الۋ مٷمكٸندٸگٸ ودان سايىن قيىنداۋى ىقتيمال.
جاڭا سالىق كودەكسٸ ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸكتٸ نىعايتۋدىڭ ورنىنا, كەرٸسٸنشە ورتا تاپتىڭ سالىقتىق اۋىرتپالىعىن ارتتىرادى.
كٶلٸك سالىعىنىڭ تٶمەندەۋٸ بايلارعا تيٸمدٸ بولسا, باسپانا ساتقان ازاماتقا سالىناتىن سالىق قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسىن جۇقارتادى.
ەكونوميستەردٸڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ساياسات ەكونوميكالىق بەلسەندٸ توپقا قىسىم جاساپ, ەلدەگٸ ەلەۋمەتتٸك تەڭسٸزدٸكتٸ تەرەڭدەتۋٸ مٷمكٸن.
