جاڭا ەكولوگييالىق كودەكس ەلدەگٸ پارنيكتٸك گازدار شىعارىندىلارىن ازايتادى
ايتا كەتەيٸك, بٷگٸن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ جاڭا ەكولوگييالىق كودەكسٸنە قول قويعان بولاتىن.
سەۋلەت سەكەنوۆتىڭ سٶزٸنشە, ەكولوگييالىق كودەكستە باسقا ماڭىزدى باستامالارمەن قاتار پارنيكتٸك گازدار شىعارىندىلارىن رەتتەۋ جٷيەسٸ دە ەسكەرٸلگەن.
«پاريج كەلٸسٸمٸ مەن بۇۇ-نىڭ كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸ جٶنٸندەگٸ نەگٸزدەمەلٸك كونۆەنتسيياسىنا سەيكەس قازاقستاننىڭ پارنيكتٸك گازدار شىعارىندىلارىن ازايتۋ بويىنشا مٸندەتتەمەلەرٸ بار. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇۇ-نىڭ كليماتتىق سامميتٸندە سٶيلەگەن سٶزٸندە قازاقستاننىڭ 2060 جىلعا قاراي كٶمٸرتەكتٸ بەيتاراپتىق دەڭگەيٸنە جەتەتٸنٸن ايتتى. بۇل ەلدەگٸ پارنيكتٸك گازداردىڭ بارلىق شىعارىندىلارى ولاردى قىسقارتۋعا باعىتتالعان جوبالارمەن ٶتەلۋٸ تيٸس دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. بۇعان اعاش وتىرعىزۋ, جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن دامىتۋ, ەنەرگييا ٷنەمدەۋ جٶنٸندەگٸ جوبالار جەنە تاعى باسقا شارالار جاتادى. جاڭا ەكوكودەكستٸڭ قابىلدانۋىمەن مۇنداي وفسەتتٸك جوبالار كٶبەيەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەمٸن», - دەيدٸ سەۋلەت سەكەنوۆ.
بۇدان بٶلەك, ەكولوگييالىق كودەكسكە كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنە بەيٸمدەلۋ بويىنشا نورمالار قوسىلعان.
«سەبەبٸ كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸن بٸز انىق بايقاپ جاتىرمىز. داۋىلدى, ەكسترەمالدى-مەتەورولوگييالىق قۇبىلىستار كٶبەيدٸ. مۇنىڭ بەرٸ ادامداردىڭ دەنساۋلىعى مەن ٶمٸرٸنە ەسەر ەتەدٸ. سوندىقتان بۇل شارالار ٶتە ماڭىزدى. بەيٸمدەلۋ جٷيەسٸ ارقىلى ەلدٸڭ كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸنە دايىندىعىن باعالاپ, ەرٸ قاراي تيٸستٸ شارالار قابىلداۋعا بولادى. ونىڭ ٸشٸنە قۋاڭشىلىقتى, سۋ رەسۋرستارىنىڭ ازايۋىن, تٶتەنشە جاعدايلاردى ەسكەرتۋ شارالارى كٸرەدٸ», - دەدٸ ساراپشى.
س.سەكەنوۆتىڭ سٶزٸنشە, عالىمدار مەن ٷكٸمەتارالىق ساراپشىلار توبى پارنيكتٸ گازدار شىعارىندىلارىنىڭ قورشاعان ورتا مەن ادامدار دەنساۋلىعىنا زييانىن تيگٸزەتٸنٸن دەلەلدەگەن. ال ونىڭ ٷلەسٸ قىسقارسا اۋاداعى لاستاۋشى زاتتار دا اۆتوماتتى تٷردە ازايىپ, احۋالدىڭ جاقسارعانى بٸردەن بايقالادى.
ايتا كەتەيٸك, ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ ەكوكودەكس جوباسىن دايىنداۋ كەزٸندە ونى جۇرتشىلىقپەن كەڭٸنەن تالقىلاعان بولاتىن. زاڭ جوباسىنىڭ باستى جاڭالىقتارىنىڭ بٸرٸ - «لاستاۋشى تٶلەيدٸ جەنە تٷزەتەدٸ» قاعيداتى. بۇل لاستانۋدىڭ الدىن الۋ جەنە باقىلاۋ جٶنٸندەگٸ شارالاردى, سونداي-اق قورشاعان ورتاعا كەلتٸرٸلگەن زالالدى قالپىنا كەلتٸرۋ ٷشٸن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ مەڭزەيدٸ. كودەكستە ەڭ وزىق قولجەتٸمدٸ تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ شارتىمەن بٸرٸنشٸ ساناتتاعى وبەكتٸلەر ٷشٸن كەشەندٸ ەكولوگييالىق رۇقساتتارعا كٶشۋ, سونداي-اق جاڭادان ٸسكە قوسىلاتىن كەسٸپورىندار ٷشٸن كەشەندٸ ەكولوگييالىق رۇقساتتى مٸندەتتٸ تٷردە الۋ كٶزدەلگەن. «بٸرٸنشٸ ساناتتاعى» ٸرٸ كەسٸپورىندارعا قاتىستى قورشاعان ورتاعا ەسەردٸ باعالاۋدان ٶتۋ تۋرالى تالاپ تا ەنگٸزٸلدٸ. بۇدان باسقا, جاڭا ەكوكودەكسكە سەيكەس جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار ەكولوگييالىق تٶلەمدەر ەسەبٸنەن تٷسەتٸن قارجىنىڭ 100%-ىن تابيعاتتى قورعاۋ ٸس-شارالارىنا باعىتتاۋعا مٸندەتتٸ. قۇجاتتا حالىقارالىق تالاپتارعا سەيكەس قالدىقتاردى ازايتۋ جەنە ٶڭدەۋ, ولاردى جٸكتەۋ تۋرالى نورمالار دا جازىلعان. زاڭسىز قالدىق الاڭدارىن جويۋ ٷشٸن قوقىس شىعاراتىن كٶلٸكتەرگە GPS-داتچيكتەردٸ مٸندەتتٸ تٷردە ورناتۋ دا ەسكەرٸلگەن.
