الماتى وبلىسى تالعار اۋدانىنا قاراستى اقتاس اۋىلىنداعى №36 جالپى بٸلٸم بەرەتٸن ورتا مەكتەپتٸڭ شارۋاشىلىق بٶلٸمٸنٸڭ قىزمەتكەرٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ بٸلٸم ورداسىنداعى بىلىقتار تۋرالى ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, 2023 جىلدان بەرٸ اتالعان بٸلٸم ورداسىندا مەملەكەتتٸك مٷلٸكتٸ تالان-تاراجعا سالۋ, قىزمەتتٸك ٶكٸلەتتٸكتٸ اسىرا پايدالانۋ جەنە بيۋدجەتتٸك قارجىنى ماقساتسىز جۇمساۋ فاكتٸلەرٸنە كۋە بولىپ كەلەدٸ. سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ Dalanews.kz-كە مەن-جايدى ەگجەي-تەگجەيلٸ ايتىپ بەردٸ.
سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ مەكتەپتەگٸ بىلىقتار تۋرالى ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ٷندەۋ جاساعان بولاتىن. سەبەبٸ مەكتەپ گازبەن قامتىلسا دا, بٸلٸم ورداسىنىڭ باسشىلىعى توننالاپ سولياركا ساتىپ العان.
"2023 جىلدان بەرٸ قارسىلاسىپ كەلە جاتىرمىن. سەبەبٸ سول جىلى قىركٷيەكتە تالعار اۋدانىنا قاراستى اقتاس اۋىلىنداعى №36 مەكتەپكە 108 توننا سولياركا كەلدٸ. بٸراق بٸزدٸڭ مەكتەپ بٸر جىل بۇرىن, ياعني 2022 جىلى تولىقتاي گازبەن قامتىلعان بولاتىن. مەن قوسىمشا قۇجاتتى (ناكلادنوي) كٶرٸپ, بٸردەن بٸزگە سولياركا كەرەك ەمەس ەكەنٸن ايتتىم. ول كەزدە شارۋاشىلىق بٶلٸمٸنٸڭ ورىنباسارىنىڭ ورنىنا قالعان ەدٸم. "قابىلدامايمىز, بۇل دۇرىس ەمەس" دەدٸم. ول سەتتە مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ قىزمەتٸن ۋاقىتشا دينارا سەلٸمجانوۆا دەگەن كٸسٸ اتقارعان", - دەيدٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ.
دينارا سەلٸمجانوۆا اۋدانعا كەتٸپ, كەيٸن قايتادان كەلٸپ, "اعا, سولياركانى تەز تەز قابىلداپ الۋ قاجەت, بولماسا بٸزدٸ قۇرتادى" دەگەن.
"مەن "جوق, قابىلدامايمىز" دەدٸم. تۋرا سول كٷنٸ اۋداندا سولتانباەۆ سەرٸك ەسپانۇلى دەگەن كٸسٸ مەنٸ شاقىرىپ, "مىنانى قابىلداڭىز" دەدٸ. مەن مەكتەپ تولىق گازبەن قامتىلعانىن, بٸزگە سولياركانىڭ قاجەتٸ جوعىن ايتتىم. "مەن نە ايتتىم سونى ورىندايسىز, نەمەسە جۇمىستان كەتەسٸز" دەدٸ. مەن قابىلدامايتىنىمدى ايتتىم. مەكتەپ ديرەكتورى اشۋلانىپ, "نەگە قابىلدامايسىڭ? قايداعى بٸر شارۋاشىلىق مەڭگەرۋشٸسٸسٸڭ, قابىلداماساڭ مەنٸ ديرەكتورلىققا بەكٸتپەيدٸ, قول قوي دا جٸبەر, بۇل جىلدا بولاتىن جۇمىس, اۋدان ٶزٸ رەتتەيدٸ" دەدٸ. مەن تاعى كەلٸسپەيتٸنٸمدٸ ايتىپ قول قويماي قويدىم. سٶيتٸپ ەڭبەك دەمالىسىندا جاتقان شارۋاشىلىق بٶلٸمٸنٸڭ ورىنباسارى بولات چەمچەكوۆ دەگەن كٸسٸنٸ شاقىرىپ, سول كٸسٸ قابىلداپ الدى", - دەيدٸ ول.
ەرتەسٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆتى مەكتەپ ديرەكتورى شاقىرىپ, ونى وقۋ بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى ايناگٷل ٷشكەمپٸروۆا شاقىرتىپ جاتقانىن ايتقان.
"بارىپ ەدٸم "سەن كٸمسٸڭ? مىنا قۇجاتقا قول قوي" دەدٸ. "قابىلدامايمىن. بٸزدٸڭ مەكتەپ 2022 جىلدان بەرٸ گازبەن قامتىلعان. سولياركانىڭ بٸزگە قاجەتٸ جوق" دەپ ەدٸم, مەنٸ جۇمىستان شىعارۋ كەرەگٸن ايتتى. بۇل زاڭسىز ەكەنٸن, ولار سىبايلاس جەمقورلىقپەن اينالىسىپ جاتقانىن ايتتىم", - دەيدٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ.
وسى جايتتاردان كەيٸن باسشىلىقتاعى ادامدار ونىڭ ارتىنا تٷسكەن.
"ديرەكتوردىڭ مٸندەتٸن ۋاقىتشا اتقارعان دينارا سەلٸمجانوۆا باسقا مەكتەپكە اۋىسىپ كەتتٸ. "نە العان "دولياڭىز جوق, وسى جەردە قالدىڭىز" دەدٸ ماعان. مەن 40 جىل قىزمەتٸمدٸ ادال جۇمىس ٸستەدٸم. جەمقورلىققا باسىمدى تىقپايمىن. كەيٸن ونىڭ ورنىنا گٷلجانات توقتىباەۆا دەگەن كٸسٸ كەلدٸ. بٸرگە مۇرات سايلىباەۆ دەگەن جاڭا شارۋاشىلىق مەڭگەرۋشٸسٸ كەلدٸ. بۇرىن بولعان بولات چەمچەكوۆ دەگەن كٸسٸ زەينەتكە شىعىپ, ماعان "ەندٸ سەنٸمەن اينالىسادى, سەن سەرٸك سولتانباەۆپەن ويناپسىڭ, ول وقۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسىنىڭ "ەمييانى". قىزمەتتەن كٸم كەتەتٸنٸن, كٸم قالاتىنىن سول شەشەدٸ" دەدٸ. 2025 جىلدان بەرٸ بٸزدٸڭ اۋداندا مەكتەپكە جۇمىسقا كٸرەتٸن مۇعالٸمدەر 1,2 ميلليون تەڭگە بەرٸپ كٸرەدٸ. ونى بٷكٸل حالىق بٸلەدٸ", - دەيدٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ.
ونىڭ سٶزٸنشە, جاڭا ديرەكتور دا قۇجاتتاردى تەكسەرۋدٸ تالاپ ەتكەن. سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ قۇجاتتاردى بٸر اي بويى تەكسەرٸپ, كەم-كەتٸگٸن كٶرسەتكەن. نەتيجەسٸندە 60-70 ميلليون تەڭگە كەم بولىپ شىققان.
"بولات چەمچەكوۆتٸڭ ماماندىعى دا جوق. ال جاڭا ديرەكتورمەن كەلگەن مۇرات سايلىباەۆ دەگەن كٸسٸنٸڭ دە بٸلٸمٸ جوق. بٸراق شارۋاشىلىق بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى ەتٸپ قويدى. جاڭا ديرەكتور اۋدانعا بارىپ كەلگەن سوڭ "اعا, سٸز جۇمىستان كەتٸڭٸز. بولماسا بەلە بولادى" دەدٸ. مەن كەتپەيمٸن, ەشقانداي كٸنەم جوق دەدٸم. توقتىباەۆا دا مەنٸڭ ارتىما تٷسٸپ, ەلٸ كٷنگە دەيٸن جٷر. ارىزدانباعان جەرٸم جوق. وسى بىلىقتى دەلەلدەگەن كٷنٸ عانا مەكتەپتەن كەتەمٸن", - دەيدٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ.
مۇرات سايلىباەۆ اۋداندا "كرىشام بار" دەپ ەسكەرتٸپتٸ.
"مۇراتتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتٸك ساتىپ الۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى مايرا بوسىنباەۆانىڭ تۋىسى ەكەن. سول ارقىلى شارۋاشىلىق بٶلٸمٸنە كەلٸپ وتىر ەكەن. مۇرات كەلٸپ, ماعان كٷش كٶرسەتٸپ, "نەگە ارىز جازاسىڭ, مەن پايدا تابۋىم كەرەك, بۇل ٷشكەمپٸروۆانىڭ بيزنەسٸ" دەپ وتىر. سوندا حالىقتىڭ سالىعىنان جينالعان اقشانى كەسٸپكە اينالدىرعان. مۇرات ەرتەسٸ كەلٸپ ماعان پىشاق تاقادى. "ەندٸ ارىز جازساڭ ٶلەسٸڭ" دەدٸ", - دەيدٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ.
سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ شٸلدە ايىندا بٸر, قىركٷيەك ايىندا تاعى بٸر ٷندەۋ جارييالاعان سوڭ عانا مۇرات سايلىباەۆ قىزمەتٸنەن كەتكەن. كەيٸننەن ديرەكتور توقتىباەۆا دا قىزمەتٸنەن كەتكەن.
ول بٸرنەشە جەرگە شاعىمدانعان. الايدا قارابايىر رەسمي جاۋاپتار عانا كەلگەن.
"ولار اۋديتقا جٸبەردٸ. ولاردان تالعات ەبٸشەۆ دەگەن كٸسٸ كەلٸپ, ول مەنٸڭ ٶزٸمنەن اقشا سۇرادى. "ماعان 5 ميلليون بەرسەڭ اۋديت نەتيجەسٸندە كەمشٸلٸكتەردٸ جازىپ بەرەمٸن" دەدٸ. فاكت تۇر, نەگە جازبايسىڭ دەسەم "باستىقتار "دوليادا وتىر" دەدٸ. اۋديت باسشىسى بوتانوۆ دەگەن كٸسٸگە جازىپ ەدٸم, مەنٸ شاقىرىپ "قايتا بارىپ تەكسەرەمٸز" دەپ, كەيٸننەن "قايتا تەكسەرۋگە جاتپايدى" دەگەن جاۋاپ كەلدٸ", - دەيدٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ.
راسىندا, سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ جارييالاعان ٷندەۋگە تالعار اۋدانىنىڭ بٸلٸم بٶلٸمٸ تەكسەرٸس جٷرگٸزٸلٸپ, تەكسەرٸس شەشٸمٸ بويىنشا شاعىم "نەگٸزسٸز ەكەنٸ دەلەلدەنگەن" دەپ جاۋاپ بەرگەن.
شاعىم بويىنشا تالعار اۋدانىنىڭ پروكۋراتۋراسى, ٸشكٸ باقىلاۋ دەپارتامەنتٸ (دۆك), اۋديت, ەڭبەك ينسپەكتسيياسى تاراپىنان تەكسەرٸس جٷرگٸزٸلٸپ, تەكسەرٸس شەشٸمٸ بويىنشا شاعىمىڭىزدىڭ نەگٸزسٸز ەكەنٸ دەلەلدەنگەن. شەشٸم جاۋابىمەن تانىستىرىلعانسىز. ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جارييالانعان نەگٸزسٸز ايىپتاۋلار مەن جالعان اقپارات بويىنشا قر-نىڭ ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسٸنٸڭ 73-3-بابىنىڭ 3-تارماعىندا كٶزدەلگەن جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلۋىڭىز مٷمكٸن ەكەندٸگٸن ارنايى ەسكەرتەمٸز.
ال ٶزٸنٸڭ شىندىعىن دەلەلدەۋگە تىرىسىپ جٷرگەن ازامات ەلٸ دە شاعىمدانا بەرەتٸنٸن ايتتى. جۋىردا ەلەۋمەتتٸك جەلٸ ارقىلى مەملەكەت باسشىسىنا, باس پروكۋراتۋراعا ٷندەۋ جولداعان.
"گازبەن قوسىلعان مەكتەپكە قالايشا 108 توننا سولياركاعا تاپسىرىس بەرەدٸ? بۇل بارىپ تۇرعان جەمقورلىق. وقۋ بٶلٸمٸنٸڭ باستىعى ايناگٷل ٷشكەمپٸروۆانى نە ورنىنان العان جوق. دەمەك سىبايلاس قوي. "ەشتەڭە ٸستەي المايسىز" دەدٸ. باسىمدى تٸگٸپ وتىرمىن. ٷشكەمپٸروۆا مەنٸ قورقىتىپ, بانديتتەردٸ جٸبەرەدٸ", - دەيدٸ سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ.
ونىڭ سٶزٸنشە, قازٸرگٸ ۋاقىتتا بەلگٸسٸز بٸرەۋلەر قوقان-لوقى كٶرسەتٸپ, قورقىتىپ جٷرگەندەر بار. مەكتەپكە كەلگەن جاڭا ديرەكتور دا سەرٸكجان بەكمۇراتوۆتى سۇراققا الىپ, ارتىنا تٷسكەن كٶرٸنەدٸ.
"بۇلار مەنٸ ٶلتٸرە الماي عانا كەلە جاتىر. "كٶلٸك قاعىپ كەتەدٸ, باسىڭا كٸرپٸش تٷسٸپ كەتەدٸ" دەپ قورقىتادى. اۋدانداعى قىزمەتكەر رٷستەمبەك مىڭباەۆ حابارلاسىپ, مەنٸ سوتقا بەرەتٸنٸن ايتتى. جاقسى, بەر دەدٸم. جاۋاپ بەرۋگە دايىنمىن. قازٸر جالعىز ٶزٸم كٷرەسٸپ, ٶمٸرٸم قىل ٷستٸندە تۇر. ٶمٸرٸمە قاۋٸپ تٶنٸپ تۇر", - دەيدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, سەرٸكجان بەكمۇراتوۆ ايتىپ وتىرعان مەسەلەلەرگە قاتىستى قۇجاتتىڭ بەرٸ رەداكتسييادا بار.
