بۇل جاعداي ٶز كەزەگٸندە Freedom Finance Global جٷرگٸزگەن كەشەندٸ زەرتتەۋدٸڭ نەگٸزگٸ نىسانىنا اينالدى. قازاقستاننىڭ ٸشكٸ جەنە سىرتقى تۋريزم سالاسى, سونداي-اق تۋريستٸك قىزمەتتٸ باعالاۋ ماقساتىندا ارنايى ساۋالناما جٷرگٸزٸلدٸ. وعان قاتىسقان بەلسەندٸ پايدالانۋشىلار بەرگەن جاۋاپقا سٷيەنە وتىرىپ, مىناداي ناقتى تۇجىرىم جاساۋعا بولادى.
الدىمەن, ٸشكٸ تۋريزم سالىستىرمالى تٷردە العاندا ەزٸرگە سۇرانىسقا يە ەمەس. وعان قازاقستان نارىعىندا بەسەكەلەستٸكتٸڭ بولماۋى سەبەپ. سالدارىنان تۋريستٸك ورتالىقتارعا جەتۋ – قييامەت-قايىم.
ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, تۋريزم نارىعىنداعى نەگٸزگٸ ويىنشىلار – نارىقتاعى ۇسىنىستاردىڭ باسىم بٶلٸگٸن قالىپتاستىراتىن ورتا جەنە شاعىن بيزنەس ٶكٸلدەرٸ.
«ولار تۋريزم پروبلەمالارىن شەشۋگە ٷلەس قوسۋى تيٸس. سەبەبٸ ەلٸمٸزدٸڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸ جوعارى. سالانى دامىتۋ سحەمالارىن پىسىقتاۋعا جەنە ولاردى ٸسكە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ»,–دەپ اتاپ ٶتتٸ Freedom Finance Global ساراپشىسى اڭسار ابۋەۆ.
سونداي-اق, زەرتتەۋ اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاسى 18-دەن اسقان نەگٸزٸنەن قالالىق جەردٸڭ (87%) 716 تۇرعىنىنا ونلاين ساۋالناما جٷرگٸزٸلدٸ. وعان قاتىسقانداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى (46,1%) 1–2 كٷنگە قىسقا مەرزٸمدٸ دەمالىس شەڭبەرٸندە ٶزٸنٸڭ تۇراتىن ايماعى نەمەسە جاقىن ماڭداعى ٶڭٸرلەرگە بارۋدى جٶن سانايتىندارىن ايتقان. بۇل رەتتە ٸشكٸ تۋريستەردٸڭ ٷشتەن بٸرٸ (30,4%) قازاقستان اۋماعىندا ٷش كٷن كٶلەمٸندە دەمالۋ ماقساتىندا ساپارعا شىعادى.
ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ تٶرتتەن بٸر بٶلٸگٸ (23,5%) جارتى جىلدا بٸر رەت ساپارعا شىعادى ەكەن. شامامەن ەربٸر التىنشى رەسپوندەنت قازاقستان اۋماعىنا ەكٸ-ٷش ايدا بٸر رەت (17,5%) ساياحات جاسايدى, تاعى 13,7%-ى ايىنا بٸر رەت ساياحات جاسايدى.
تابىسى ەڭ جوعارى توپ, ەڭ بەلسەندٸ ٸشكٸ تۋريستەر قاتارىندا (10% اپتاسىنا بٸر رەت دەمالىس كٷندەرٸ, 5% – اپتاسىنا بٸر رەت, 30% – شامامەن ايىنا بٸر رەت ساياحاتتايدى). بۇل - قازاقستاندىقتاردىڭ ٸشكٸ تۋريزمدٸ دامىتۋ ٷشٸن قارجى بٶلە المايتىنىن اڭعارتاتىن كٶرسەتكٸش. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ تٶرتتەن ٷشٸ (73,7%) بٸر ادامعا شاققاندا 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ سومانى قازاقستان اۋماعىنا بارۋ ٷشٸن جەتكٸلٸكتٸ بيۋدجەت دەپ ەسەپتەيدٸ, ونىڭ 40,1%-ى 100 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ سومانى بٸر ادامعا ساپار شەگۋگە جەتكٸلٸكتٸ دەپ سانايدى.
كٶبٸنەسە ەل اۋماعىندا ساياحاتتايتىن قازاقستاندىقتار الماتى مەن الماتى وبلىسىنا (53,2%), سونداي-اق استانا مەن اقمولا وبلىسىنا (44,6%) بارۋدى جٶن كٶرەدٸ. وڭتٷستٸك ٶڭٸردە ٸشكٸ تۋريستەر ٷشٸن تانىمال باعىت ٷشٸنشٸ مەگاپوليس - شىمكەنت جەنە تٷركٸستان (30,2%).
ساۋالناما قورىتىندىسىنا سەيكەس قازاقستان اۋماعىنداعى ەڭ تانىمال تۋريستٸك ورىن - ششۋچينسك-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعى. مەسەلەن, ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسىنان استامى وسى جەرمەن تانىس (54,1%), ول جەرگە رەسپوندەنتتەردٸڭ كەمٸندە ٷشتەن بٸرٸ (33%) بارعان, ال ساۋالناماعا قاتىسقان ەربٸر تٶرتٸنشٸ قاتىسۋشى (25,1%) تاعى دا بارعىسى كەلەدٸ. قازاقستاندىقتار اراسىندا ەكٸنشٸ تانىمال باعىت – قاپشاعاي سۋ قويماسى. بۇل جەرگە ساۋالناماعا قاتىسۋشىلاردىڭ 12,6%-ى تاعى دا بارۋعا نيەت بٸلدٸردٸ.
قازاقستاندىقتاردىڭ پٸكٸرٸنشە, ٸشكٸ تۋريزمنٸڭ ەڭ ٶزەكتٸ 3 پروبلەماسى بار.
ولار: جولداردىڭ (43,4%), سەرۆيس جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىنىڭ تٶمەندٸگٸ (41,3%), سونداي-اق تۋريستٸك ورتالىقتارعا كٷتٸم كٶرسەتپەۋ جەنە تۋريستٸك مارشرۋتتار بويىنشا تۇرمىستىق قولايلى جاعدايدىڭ بولماۋى (31%). جاس توپتارى بٶلٸنٸسٸ بويىنشا قاراستىرار بولساق, جاستاردى سەرۆيس پەن قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىنىڭ تٶمەندٸگٸ ەمەس الىس قاشىقتىق, جاقىن ماڭداعى ٶڭٸرلەردە تۋريستٸك دامۋدىڭ ناشار بولۋى تولعاندىرادى (26,7%-عا قارسى 27,6%). ٶز كەزەگٸندە 55 جاستان اسقان رەسپوندەنتتەردٸ تۋريستٸك مەدەنيەتتٸڭ تٶمەن دەڭگەيٸ (27,1%-عا قاراعاندا 35,4%) الاڭداتادى.
وسى دەرەكتەردٸ قورىتا كەلە, Freedom Finance Global ساراپشىلارى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بيزنەستٸڭ كاپيتال سىيىمدىلىعىن ارتتىرىپ, نارىققا ٸشكٸ جەنە سىرتقى قاتىسۋشىلاردى كٶپ تارتا الادى.
بۇل رەتتە تۋريزممەن اينالىساتىن كومپانييا سانىنىڭ كٶبەيۋٸ باسقا دا بايلانىستى پروبلەمالاردى شەشۋ ٷشiن كاتاليزاتور بولا الادى دەپ سانايدى. نەسيەلەۋ باعدارلامالارىنىڭ ەسەبٸنەن ساياحاتشىلارعا بارىنشا ىڭعايلى جاعداي جاساۋ تۋريزم نارىعىنا اقشا اعىنىن ۇلعايتادى, ال بەسەكەلەستٸكتٸڭ دامۋى وسى سالاداعى قىزمەتكەرلەردٸڭ جالاقىسىن ٶسٸرۋگە دە سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ. ەرٸ سالاداعى كادر تاپشىلىعى پروبلەماسىن ٸشٸنارا شەشۋٸ مٷمكٸن. ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىقتىڭ ارتۋى تۋريستەر ٷشٸن تارتىمدى ورتالىققا اينالاتىن ٸرٸ بيزنەستٸڭ ەسٸگٸن اشۋعا دا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ دەپ ٷمٸتتەنەدٸ.
زەرتتەۋگە قاتىسقان ساراپشىلار قازاقستانداعى تۋريزم نارىعىنىڭ مىناداي نەگٸزگٸ بەلگٸلەرٸن اتاپ ٶتتٸ:
- ۇيىمداسقان كٶشپەلٸ تۋريزم ٸشكٸ تۋريزمگە قاراعاندا تانىمال (باعا مەن ساپانىڭ قاراپايىم اراقاتىناسىنا بايلانىستى: تۋريزمنٸڭ ەكٸ تٷرٸنٸڭ دە شامامەن قۇنى بٸردەي, الايدا شەتەلدەگٸ سەرۆيس دەڭگەيٸ مەن دەمالىس جاعدايلارى ەدەۋٸر جوعارى جەنە جاقسى).
- قازاقستاننىڭ ٸشكٸ تۋريزمٸنٸڭ دامۋ دەڭگەيٸ – ورتاشادان تٶمەن. ساراپشىلاردىڭ كٶبٸ قازاقستاندا تۋريزم دامۋ كەزەڭٸندە دەگەن پٸكٸردە, ياعني باستاپقى دەڭگەيدە.
- ماۋسىمدىق ٸشكٸ تۋريزم شەكتەۋلٸ. كٶشپەلٸ تۋريزمنٸڭ گەوگرافييالىق كٶرٸنٸسٸ كەڭ. تٷركييا, باە, گرۋزييا, تايلاند جوعارى سۇرانىسقا يە.
- ٸشكٸ تۋريزمنٸڭ باستى مەسەلەسٸ – قازاقستان نارىعىندا بەسەكەلەستٸكتٸڭ بولماۋى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, تانىمال تۋريستٸك ورتالىقتاردا بەسەكەلەستٸك جوق, ولاردىڭ تانىمال بولۋى كەلۋشٸلەر جاعىمسىز پٸكٸر جازسا دا, تۋريستەردٸڭ تۇراقتى اعىنىن توقتاتپايدى. مۇنداي جاعداي كليەنت سانىنىڭ ازايۋىنا ىقپال ەتپەيدٸ, سالدارىنان كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەت ساپاسىن جاقسارتپاستان, باعانى كٶتەرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
- قازٸر جارناما جاساۋدىڭ نەگٸزگٸ قۇرالى – ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر جەنە باسقا دا تسيفرلىق اقپارات كٶزدەرٸ (ەڭ الدىمەن Instagram سۇرانىسقا يە, 2GIS-كە سەنٸم دەڭگەيٸ جوعارى). تۋريستٸك ورىنداردى بلوگەرلەر ارقىلى ناسيحاتتاۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە.
- تۋريستٸك ورىندارعا اپاراتىن جولدىڭ ناشارلىعى – قازاقستاندا تۋريزمدٸ دامىتۋعا وڭتايلى جاعداي جاسالماي وتىرعانىنىڭ كٶرٸنٸسٸ. بۇعان ەل ٸشٸندە ەۋە بيلەتتەرٸنٸڭ قىمبات بولۋى, تەمٸر جول كٶلٸگٸنٸڭ سۇرانىسقا يە دەمالىس ماۋسىمدارىندا جەتٸسپەي جاتۋى, تانىمال تۋريستٸك مارشرۋتتاردا ساپالى اۆتوكٶلٸكتٸڭ بولماۋى, تراسسالاردا جانارماي قۇيۋ ورىندارىنىڭ جەتكٸلٸكسٸز بولۋى, تانىمال باعىتتاردا ساپالى جول جابىنىنىڭ بولماۋى جەنە ت.ب. جاتادى.
- تۋريستٸك ورىندارعا قايتا بارعىسى كەلەتٸندەر سانى از: كٶپشٸلٸك ورىنداردى بٸر رەت كٶرۋ عانا جەتكٸلٸكتٸ. ٶيتكەنٸ دەمالىس ورىندارىنىڭ كٶپشٸلٸگٸندە ويىن-ساۋىق باعدارلامالارىن دامىتۋ, جاڭا مارشرۋتتاردى پىسىقتاۋ, قايتادان كەلۋگە جەڭٸلدٸكتەر بەرۋ جەنە ت.ب. تۋريستەردٸڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىراتىن جاعداي جوق.
تۋريزم نارىعىنداعى نەگٸزگٸ ويىنشىلار – ورتا جەنە شاعىن بيزنەس ٶكٸلدەرٸ. ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, بٷگٸنگٸ تاڭدا ولار نارىقتاعى ۇسىنىستاردىڭ باسىم بٶلٸگٸن قالىپتاستىرۋدا.
مەملەكەت نارىققا ايتارلىقتاي ىقپال ەتەدٸ. الايدا ساراپشىلاردىڭ بٸر بٶلٸگٸ ٸشكٸ تۋريزمگە باسا نازار اۋدارۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل رەتتە سوڭعى ەكٸ جىلدا ٸشكٸ تۋريزمدٸ جەنە تۋريستٸك سالادا جۇمىس ٸستەيتٸن كومپانييالاردى سۋبسيدييالاۋ جٷزەگە اسىرىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.
تۋريستٸك بيزنەسكە قاتىسۋشىلار سۋبسيدييا مەن گرانتتارعا جٷگٸنۋگە بەيٸم. الايدا, جەڭٸلدٸكپەن نەسيە الۋ مەرزٸمٸ تۋريستٸك بيزنەس ٷشٸن جەتكٸلٸكسٸز. ول شامامەن 10 جىل بولۋى تيٸس دەپ اتاپ كٶرسەتەدٸ.
ساراپشىلاردىڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸ ٸشكٸ تۋريزم نارىعىندا باعا ٶسەدٸ دەگەن بولجام جاسادى. تٸپتٸ نارىقتا بەسەكەلەستٸك كٷشەيسە دە ول باعانىڭ ٶسۋٸن توقتاتا المايدى دەپ ەسەپتەيدٸ زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلار.
بيزنەس پەن مەملەكەتتٸڭ ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋى مەن ٶزارا ٸس-قيمىلى مەسەلەسٸن بەلسەندٸ پىسىقتاۋ قازاقستانداعى تۋريستٸك سالانىڭ بارلىق دەرلٸك پروبلەمالارىن شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن دەيەكتٸ پروتسەستٸ ٸسكە قوسۋعا تيٸس.
ەگەر قازاقستاندا باستاپقىدا تۋريستٸك ەلەۋەت ناشار بولسا, اعىمداعى پروبلەمالاردى شەشۋ كٷردەلٸ بولار ەدٸ. بٸراق ەلدەگٸ تۋريستٸك ٸس-شارالاردىڭ تارتىمدى بولۋى سالانى دامىتۋ سحەمالارىن پىسىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. نارىقتى تانۋ ٷشٸن دەل وسىنداي اۋقىمدى جۇمىس جٷزەگە اسىرىلاتىن بولسا, وندا بٸز كٸرٸستٸڭ ٶسۋٸن, ال ونىمەن سالانىڭ بارلىق بايلانىستى اسپەكتٸلەرٸنٸڭ دامۋىن كٶرە الامىز. پوستپاندەمييالىق كەزەڭدە قازاقستاندىقتار وي-ٶرٸسٸن كەڭەيتٸپ, نەتيجەسٸندە بٸز حالىقتىڭ ساياحاتقا قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتقانىن كٶردٸك. بۇل - بيزنەستٸ دامىتۋ ٷشٸن تاماشا مٷمكٸندٸك!
الۋا مارات
