ەو قازاقستاننىڭ ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جەنە ساۋدا سەرٸكتەسٸ – ولجاس بەكتەنوۆ

ەو قازاقستاننىڭ ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جەنە ساۋدا سەرٸكتەسٸ – ولجاس بەكتەنوۆ
primeminister.kz

قازاقستان پرەمەر-مينيسترٸ ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى ٶكٸلدٸگٸنٸڭ ەلشٸسٸ كەستۋتيس يانكاۋسكاس پەن ەو ەلدەرٸنٸڭ ديپلوماتييالىق ميسسييالارى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن «قازاقستان – ەۋرووداق» ديالوگتىق پلاتفورماسىنىڭ 15-شٸ وتىرىسى ٶتتٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

قازاقستاننىڭ نەگٸزگٸ سەرٸكتەستەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە ەۋروپالىق وداقتىڭ ٷلەسٸنە تارتىلعان ينۆەستيتسييانىڭ 40%-دان استامى جەنە سىرتقى ساۋدانىڭ شامامەن 30%-ى تيەسٸلٸ. ديالوگ پلاتفورماسىنىڭ وتىرىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسييالىق ٶزارا ٸس-قيمىلدى كەڭەيتۋ ەرٸ نىعايتۋ, كٶلٸك جەنە لوگيستيكا سالاسىنداعى جوبالاردى بٸرلەسٸپ ٸسكە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى.

اتاپ ايتقاندا, ترانسكاسپيي حالىقارالىق كٶلٸك باعىتىن (تحكب) اسا پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردىڭ بٸرٸ رەتٸندە دامىتۋ جوسپارى تالقىلاندى.

ەۋروپا مەن ازييا اراسىنداعى ترانزيتتٸك حاب رەتٸندە سانالاتىن قازاقستان ارقىلى تاۋارلاردىڭ 85%-عا جۋىعى قىتايدان ەو ەلدەرٸنە تاسىمالدانادى. تحكب ساۋدا اعىنى ٷشٸن بارىنشا ىڭعايلى جاعداي جاساي وتىرىپ, بەسەكەگە اسا قابٸلەتتٸ جەتكٸزۋ مەرزٸمٸن (12-15 كٷن) ۇسىنادى.

كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ورتا دەلٸزدٸڭ ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا قىزىعۋشىلىعىن بٸلدٸردٸ. «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ بازاسىندا «Middle Corridor Multimodal» بٸرلەسكەن كەسٸپورنى قۇرىلدى. كٶلٸك سالاسىنا ينۆەستيتسييا تارتۋدىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالارىن اشاتىن «Global Gateway» ەۋروپالىق باستاماسىنىڭ ماڭىزدى رٶلٸ دە اتاپ ٶتٸلدٸ.

– ەو – قازاقستاننىڭ ٸرٸ ەرٸ اسا ماڭىزدى ينۆەستيتسييالىق جەنە ساۋدا سەرٸكتەسٸ. بٸز بارلىق باسىم باعىتتار بويىنشا تۇراقتى جۇمىس جٷرگٸزٸپ كەلەمٸز. ٷكٸمەت ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋداعى ٷلەستەرٸڭٸز بەن قىزىعۋشىلىقتارىڭىزدى جوعارى باعالايدى. بٸز ٶزارا تيٸمدٸ سەرٸكتەستٸكتٸ ارتتىرۋعا باعىتتالعان ۇسىنىستاردى ەرقاشان دا قولدايمىز, –دەپ اتاپ ٶتتٸ ولجاس بەكتەنوۆ.

ەو-نىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ كەستۋتيس يانكاۋسكاس پەن رۋمىنييانىڭ قر-داعى ەلشٸسٸ مادالينا لۋپۋ ٶز كەزەگٸندە قازاقستاندا بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان جۇمىستارعا وڭ باعا بەردٸ. سونداي-اق ديپلوماتييالىق ميسسييا باسشىلارى ەل ەكونوميكاسىنىڭ ەۋروپالىق بيزنەس ٷشٸن تۇراقتىلىعى مەن تارتىمدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ.

وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸ جاڭا دەڭگەيگە شىعارا وتىرىپ, ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى دامىتۋ مەن نىعايتۋ نيەتٸن راستادى.

انىقتاما: قر-نىڭ ەو ەلدەرٸمەن تاۋار اينالىمى 2019-2023 جىلدارى 36,2%-عا ٶسٸپ, $41,4 ملرد قۇرادى. ەكسپورت 5 جىلدا $24,2 ملرد-تان $31 ملرد-قا دەيٸن 28,2%-عا ٶستٸ. يمپورت 67,6%-عا ٶستٸ جەنە 2023 جىلى $10,4 ملرد-تى قۇرادى. 2024 جىلدىڭ قاڭتار-مامىر ايلارىندا $19,9 ملرد قۇرادى, بۇل 2023 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 15,8%-عا ارتىق. ٶتكەن جىلى ەو ەلدەرٸ رەسپۋبليكا ەكونوميكاسىنا $10,4 ملرد, 2024 جىلدىڭ ٸ توقسانىندا $2,8 ملرد قۇيدى. نەگٸزگٸ ٷلەسٸ نيدەرلاندى, بەلگييا, فرانتسييا, گەرمانييا, يتالييا, كيپر جەنە ليۋكسەمبۋرگكە تيەسٸلٸ.