ەكونوميكانى يندۋسترييالاندىرۋ پروتسەسٸن تەجەۋشٸ لوببيستەرگە شارا قولدانار ادام بار ما - ساراپشى

ەكونوميكانى يندۋسترييالاندىرۋ پروتسەسٸن تەجەۋشٸ لوببيستەرگە شارا قولدانار ادام بار ما - ساراپشى
dalanews.kz/كوللاج

2025 جىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ قازاقستان بويىنشا ەسكٸ جارتىلاي ۆاگونداردى پايدالانۋ مەرزٸمٸن ۇزارتۋعا تىيىم سالعان قۇجات كٷشٸنە ەنۋٸ تيٸس بولعان ەكەن. بٸراق, اتالعان قاۋلى بەلگٸسٸز سەبەپتەرمەن ەلٸ قولدانىسقا ەنبەپتٸ. وسىنى شۇقي كٶرسەتٸپ, مەسەلە كٶتەرگەن Energy Monitor Telegram ارناسىنىڭ اۆتورى نۇرلان جۇماعۇلوۆ جوعارىداعى بىلىق-شىلىققا كٶپتٸڭ نازارىن اۋدارادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

ول ۋتيل الىمدى العاش ەنگٸزگەن كەزدەگٸ باستى ماقساتتى ەسكە سالادى.

"ەسكٸ-قۇسقىنى ەلگە كٸرگٸزبەۋ جول قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن وتاندىق اۆتوترانسپورت ٶنەركەسٸبٸن قولداۋعا سەپ بولادى دەستٸك ەمەس پە? ال ەندٸ نە بولدى? كٶلٸك دەمەكشٸ, ونىڭ تٷر-تٷرٸ بار. سونىڭ بٸرٸ – تەمٸرجولمەن جٷيتكيتٸن ۆاگوندار مەن جارتىلاي ۆاگوندار. ولاردىڭ جارامدىلىق مەرزٸمٸ – 22 جىل. ۆاگوندار ٶندٸرٸسٸن دامىتۋ ٷشٸن جەكەنٸڭ عانا ەمەس, مەملەكەتتٸڭ دە قاراجاتى سالىنعان. بٷگٸنگٸ تاڭدا ۆاگوندار جاساپ شىعاراتىن بٸرقاتار كەسٸپورىندار بار: كۆك, زيكستو (مەملەكەتتٸك قارجىلاندىرۋ), سمز, اۆسز (مەملەكەتتٸك قاتىسۋىنسىز اشىلعان جاڭا زاۋىت). ولاردىڭ بارلىعى ەسكٸ ۆاگونداردى جاڭاسىنا اۋىستىرامىز دەپ كٷتكەن. بٸراق, ولار قايدان بٸلسٸن, قازاقستاندا ەرەجەلەر كٷتپەگەن جەردەن ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن. جاڭا تالاپتىڭ كٷشٸنە ەنۋٸنە قارسىلىق تانىتۋشىلار كٸم دەيسٸزدەر مە? وسىعان دەيٸن ۆاگوندار پاركٸن جاڭارتپاي پايدا تاۋىپ كەلگەن جەكەمەنشٸك ۆاگون وپەراتورلارى", - دەيدٸ مامان. 

بۇل رەتتە جۇماعۇلوۆ اۋزىن ايعا بٸلەگەن ERG-دى مىسالعا كەلتٸرەدٸ.

"كومپانييا سايتىندا پاركتە 11 مىڭ ۆاگون بار (كومپانييا شيكٸزاتتى ٶز قاجەتتٸلٸكتەرٸ ٷشٸن تاسىمالدايدى) دەپ كٶرسەتٸلگەن. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, كومپانيياداعى 40% ٷلەس قازاقستانعا تيەسٸلٸ. ال قازٸر كومپانييا بۇرىنعىداي پايدا تاۋىپ جاتقان جوق. جىل سايىنعى ميللياردتاپ كەلەتٸن تابىس سوندا قايدا كەتتٸ? نەلٸكتەن كومپانييا ٶزٸنٸڭ ۆاگون پاركٸن جاڭارتپايدى? نەلٸكتەن قازاقستاننىڭ ERG-دەگٸ ٶز ٷلەسٸنەن قانشا ديۆيدەند العانىن كٶرسەتەتٸن بٸر دە بٸر قۇجات جوق? وسىدان كەلٸپ: "ERG اكتسيونەرلەرٸ جۇمانعارين مەن تاكيەۆتەن (ERG ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا كٸرەدٸ) اتالعان تىيىم مەرزٸمٸن ۇزارتۋدى سۇراپ وتىر" دەگەن پٸكٸر ٶزدٸگٸنەن كٶز الدىمىزدا كەس-كەستەيدٸ.  ٶيتپەسە ERG ولاردىڭ ديۆيدەندٸن قىسقارتىپ تاستاۋى مٷمكٸن. ايتا بەرسە, وسىنداي مىسال كٶپ. باستىسى, بۇل ارادا قاۋٸپسٸزدٸكتەن گٶرٸ تابىس ەلدەقايدا ماڭىزدىراق بولىپ تۇر عوي", - دەيدٸ ساراپشى.

ول مۇنى تٷسٸنۋ ٷشٸن اسا بٸر اقىلدىڭ دا قاجەتٸ جوق ەكەنٸن ايتادى.

"جەكە مٷددەلەردٸ لوببيلەۋ سالدارى, بٸرٸنشٸدەن, تەمٸرجول جەلٸلەرٸندەگٸ اپاتتاردىڭ ىقتيمالدىعىن ارتتىرادى, ەكٸنشٸدەن, زاۋىتتار تاپسىرىسسىز قالادى, بۇل ٶز كەزەگٸندە جۇمىسشىلار سانىن قىسقارتۋعا ەكەلٸپ سوعادى, ٷشٸنشٸدەن, رەسەيدٸڭ ەكٸ-قۇسقىسى قازاقستانعا لاپ قويادى, ەڭ اقىرىندا مۇنداي شەشٸم ەلٸمٸزدٸڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىنا سەلكەۋ تٷسٸرەدٸ. مەملەكەتتٸك ساياسات ٶزگەرمەلٸ بولسا, ونداي جەرگە كٸم اقشاسىن قۇيعىسى كەلەدٸ دەيسٸز? ايتقانداي,  شىمكەنت مٶز-ٸن بولاشاقتا كەڭەيتە تٷسۋ ٷشٸن مۇناي ٶنٸمدەرٸن تاسىمالدايتىن قۇبىرلار (بەنزين, ديزەل وتىنى) سالۋعا قارسى استىرتىن ٸس-قيمىل جٷرٸپ جاتىر دەپ ەستٸدٸك, ٶيتكەنٸ مۇندايدا جەكەمەنشٸك يەلەرٸ جانار-جاعارماي تاسىمالداۋ كەزٸندە نارىقتاعى ٷلەسٸن (دەلٸرەك ايتقاندا پايدانى) جوعالتۋى مٷمكٸن عوي. سوندىقتان جاڭا كٶلٸك مينيسترٸ جەكەمەنشٸك ۆاگون وپەراتورلارىنىڭ ەمەس, ەل ەكونوميكاسىنىڭ پايداسىنا ساي دۇرىس شەشٸم قابىلدايدى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز", دەپ ٶز سٶزٸن قورىتىندىلايدى نۇرلان جۇماعۇلوۆ.

بۇعان دەيٸن تەڭٸز كەن ورنىندا گاز سەپاراتسييالاۋ كەشەنٸن يتالياندىق Tecnimont S. p.a. كومپانيياسى مەن ليۆاندىق Consolidated Contractors International Company-دى قامتيتىن كونسورتسيۋم سالعالى جاتقانىن جازعانبىز. بۇل ەلٸمٸز ٷشٸن بٸرەگەي جوبا, ٶيتكەنٸ قازاقستاندا مۇنداي كٶلەمدەگٸ كەشەن بۇرىن بولماعان.