قارجىگەر-مامان راسۋل رىسمامبەتوۆ ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنىڭ نەگە تۇرلاۋسىز بولىپ تۇرعانىن, ونىڭ نەگە ارى-بەرٸ شايقالا بەرەتٸنٸن تٷسٸندٸردٸ. ول بۇل قۇبىلىستىڭ ۇزاققا سوزىلاتىنىن بولجايدى. ياعني, قازٸرگٸ اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپتىڭ پرەزيدەنتتٸگٸ كەزەڭٸنٸڭ ٶن بويىندا. ال ۆاليۋتالاردى مايشا "شايقاعان" ترامپتىڭ كٷيتتەگەنٸ نە? مۇنىڭ جاۋابىن ساراپشىنىڭ جەلٸدەگٸ جازباسىنان بٸلۋگە بولادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
راسۋل رىسمامبەتوۆ Telegram ارناسىنداعى ٶز جازباسىندا بجزق اقشاسىنىڭ "وتىرۋىنا" بايلانىستى بەلگٸلٸ بٸر الاڭداۋشىلىعى بارىن جازىپتى. جازبانى سول كٷيٸندە اۋدارىپ, ٶز نازارلارىڭىزعا ۇسىنا كەتەلٸك.
"بۇل ارادا اقشا جوعالتۋ جايىنا ەمەس, ٶتكەن جىلعى قورعا دە ساتىپ الىنعان دوللارلارعا قاتىستى باس قاتىپ تۇرعانى.
جالپى, ساراپتاما نارىعى ٷكٸمەت تەڭگە باعامىنا تٸكەلەي ەسەر ەتەتٸن اۋقىمدى ينفراقۇرىلىمدىق شىعىندارمەن بەتپە-بەت كەلٸپ وتىرعانىن بايقاپ وتىر. دەمەك, تەڭگە باعامىنىڭ ەلسٸرەۋٸ كٷتٸلەدٸ, سەيكەسٸنشە بجزق ٶز قورجىنىنداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەر ٷلەسٸن 40% - عا دەيٸن ارتتىرا وتىرىپ, دوللار ارقىلى باعامدى نىعايتۋعا قاراي قادام جاسايدى.
ۆاليۋتالىق اكتيۆتەر - بۇل اقش-تىڭ مەملەكەتتٸك باعالى قاعازدارى (فرج وبليگاتسييالارى), باسقا دامىعان ەلدەردٸڭ وسى سەكٸلدٸ قاعازدارى, تەز دامىپ كەلە جاتقان, بٸراق دامۋشى ەلدەردٸڭ مبق-سى (emerging market) جەنە ٸرٸ, بەدەلدٸ كومپانييالاردىڭ وبليگاتسييالارى.
كلاسسيكالىق جاعدايدا زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن باسقارۋدا (زەينەتاقىنى باسقارۋ قاراپايىم اكتيۆتەردٸ باسقارۋدان مٷلدەم ٶزگەشە) باستىسى – اقشانى كٶبەيتۋ ەمەس, ساقتاۋ. قازٸرگٸ اقشا تەوريياسى بويىنشا اقشا قانداي دا بٸر ۆاليۋتاعا تەۋەلدٸلٸگٸنە قاراماستان, ينفلياتسييا ارقىلى ٷنەمٸ قۇنىن جوعالتىپ وتىرادى. سوندىقتان دا زەينەتاقى اكتيۆتەرٸن باسقارۋشىلار قولداعى باردى ساقتاپ قالۋ ٷشٸن بارىن سالىپ, جانتالاسادى. تەۋەكەلدٸلٸگٸ جوعارى مەمٸلەلەر ولارعا قول جەتٸمدٸ ەمەس, ٶيتكەنٸ ولارعا اقشا سالۋعا رۇقسات ەتٸلمەيدٸ. بەينەلەپ ايتقاندا, بارلىق زەينەتاقى اقشاسىنا «جاس بۇقالاردى ساتىپ الىپ, بورداقىلاپ, سوعىم كەزٸندە ساتامىن, پايداعا كەڭەلەمٸن» دەگەن بۇل ارادا جٷرمەيدٸ.
ترامپ اعامىز ٶزٸ جٷرگٸزگەن كەلٸسسٶزدەرٸمەن بٸزدٸڭ عانا ەمەس, ەلەمدٸك نارىقتى دا ازداپ شايقاپ الدى. ترامپتىڭ پۋتينمەن سٶيلەسۋ كەزٸندە رۋبل كٷشەيٸپ, تەڭگەنٸڭ دە ەڭسەسٸن ٶزٸمەن بٸرگە تٸكتەدٸ. مٸنە, بجزق-نىڭ تەڭگە تٷرٸندەگٸ اكتيۆتەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ دەگەن وسىدان كەلٸپ شىعادى. الايدا, مەنٸڭ باجايلاۋىمشا, مۇنداي تەربەلٸس ترامپتىڭ بٷكٸل پرەزيدەنتتٸك ەتۋ كەزەڭٸندە جالعاسا بەرەدٸ. ال ول دوللاردى دا, سونىمەن قاتار مۇناي باعاسىن دا تٷسٸرگٸسٸ كەلەدٸ. ال مۇنداي جاعدايدا نە بولۋى ەدٸ? ەرينە, التىن مەن كريپتوۆاليۋتانىڭ قۇنى ٶسەدٸ!
مەنٸڭ ۇققانىم, قازٸر ۇلتتىق بانك بجزق-نى باسقارۋشىسى رەتٸندە قازٸر تۇراقتى اكتيۆتەردٸ ٸزدەستٸرٸپ جاتىر. بٷگٸندەرٸ بٷكٸل ەلەم بويىنشا اكتيۆتەر مەنەدجەرلەرٸنٸڭ تەڭ جارتىسى وسىلاي شارق ۇرۋدا.
مەنٸڭ ويىمشا, ەلەمدٸك نارىقتىڭ كٶپتەگەن ويىنشىلارى دوللار مەن ەۆروداعى باعالى قاعازدارعا دەگەن سۇرانىستى ازايتىپ, كريپتو پەن التىندى كٶپتەپ ساتىپ الا باستاعانعا دەيٸن باعامنىڭ وسى شايقالعانى شايقالعان كٷيٸنە قالا بەرەدٸ.
مٸنە, ۇلتتىق بانك تە ناۋرىز ايىندا نە ٸستەيتٸنٸن ايتىپ, ٶز جوسپارىمەن بٶلٸستٸ:
- رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ترانسفەرتتەر بٶلۋ ٷشٸن ۇلتتىق قوردان 700 ملن-نان 800 ملن دوللارعا دەيٸن ساتۋدى جوسپارلاپ وتىر. مەنٸڭ بٸلۋٸمشە, ۇلتتىق بانك دوللاردى شىڭىنا جەتكەندە ساتادى, سوندىقتان وسى ايدا تەڭگەنٸڭ كٷرت نىعايۋى بولمايدى.
- بۇدان بٶلەك التىنعا قاتىستى شاعىلىستىرۋ پراكتيكاسى دا جالعاسادى, بۇل رەتتە ناۋرىز ايىندا شامامەن 250 ملرد تەڭگە سوماعا ۆاليۋتا ساتۋ جوسپارلانىپ وتىر, ياعني كٶلەمٸ شامامەن 500 ملن اقش دوللارى. بۇل ارادا دا اتالعان شارا باعانىڭ شىڭىندا ٸسكە اسىرىلادى, سوندىقتان مۇنداي ساتىلىمدار ۆاليۋتا نارىعىنداعى سەكٸرٸستەر مەن قۇلدىراۋلاردى تەڭەستٸرۋٸ كەرەك.
- ۇلتتىق بانك بجزق-داعى ۆاليۋتالىق ٷلەستٸ 40% دەڭگەيٸندە ۇستاپ تۇرۋ ٷشٸن اقش دوللارىن ساتىپ الۋدى قايتا باستايدى. ناۋرىزدا ساتىپ الۋعا قاتىستى جوسپارلى كٶلەم 250 ملن اقش دوللارىنان اسپايدى. بۇل, ەرينە, ەرەكشە جاعداي. ۆاليۋتا پورتفەلٸنٸڭ كەرٸ بالانسى ماڭىزدى بولىپ تابىلادى, بٸراق نارىقتى الاڭداتپاۋ نەمەسە بۇرمالاماۋ ٷشٸن مۇنداي مەمٸلەلەردٸ وففلاين رەجيمٸندە جٷرگٸزگەن دۇرىس بولار. دەگەنمەن ەكٸنشٸ دەڭگەيدەگٸ بانكتەر دە ٶز ۆاليۋتاسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن ساتقىسى كەلٸپ, ەكٸ الاقاندارىن ىسقىلاپ وتىرعان جايى بار.
كەشە ۇلتتىق بانك بجزق ٷشٸن دوللار ساتىپ الۋ ٷردٸسٸن قايتا جالعاستىراتىندارىن مەلٸمدەدٸ. سونداي-اق وسى سيپاتتا سايتىمىزدا "بجزق ٷشٸن ۆاليۋتا ساتىپ الۋ ٷردٸسٸ ناۋرىزدا تەڭگە باعامىن ەلسٸرەتۋٸ مٷمكٸن - Halyk Finance" دەگەن ماتەريال جارييالاندى.
