سىلتاۋ عانا. ەنشەيٸن سىلتاۋ عانا. مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مەڭگەرە الماي جٷرگەندەر انىعى, قازاق تٸلٸن ٷيرەنۋگە قۇلقى جوق ەكەنٸن مويىنداعىسى كەلمەيدٸ. جان قيناعىسى جوق.
مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٶمٸر بويى ٷيرەنبەي ٶتەتٸندەرمەن كٷرەسۋ قيىن سوسىن. جەڭە المايسىڭ. ايتتىق قوي, سىلتاۋى تاۋسىلمايدى دەپ. قازاقشا سٶزدٸكتەر از دەيدٸ, قازاقشا كۋرستار جوق دەيدٸ. الدارىنا توسۋ كەرەك. سٶزدٸكتەر دە, كۋرستار دا بار, بەلگٸلٸسٸ. سوندا دا ٷيرەنگٸسٸ جوق. سەبەپ نەدە, سوندا? نيەتتٸڭ جوقتىعىندا, قۇلىقتىڭ ازدىعىندا شىعار, بەلكٸم.
ەيتپەسە, بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە قازاقشا ٷيرەنٸپ العان دجۋلييا ماكلەيننەن قاي جەرٸ كەم ولاردىڭ? ەمٸن-ەركٸن سٶيلەپ تۇر. اكتسەنتٸ دە جوق. قۇددى قازاقستاندا تۋعان, قازاقتٸلدٸ ورتادا ٶسكەن سيياقتى. قىزىعى, قازاقىلىعى دا بار. بۇل قانداي قۇدٸرەت?
ەكسپو-نى كٶرۋ ٷشٸن سوناۋ امەريكادان كەلگەن دجۋلييا قازاققا كٷيەۋگە تيٸپتٸ. ەرلٸ-زايىپتىلار قازٸر كٶرمەنٸ ناسيحاتتاپ جٷر. كەلۋشٸلەردٸ كٷتٸپ الادى. اعىلشىن تٸلدٸ الىس ەلدەردەن كەلگەن تۋريستەرمەن پٸكٸر الماسادى, جٶن كٶرسەتەدٸ, جول سٸلتەيدٸ.
استانادا جٷرگەندەرٸنە ەكٸ اي بولعان. ەكسپو باستالعالى بەرٸ وسىندا. شەت ەلدەن كەلگەندەرٸ بٸردەن بٸلٸنەدٸ. جٷزدەرٸ جىلى. ەزۋلەرٸنەن كٷلكٸ كەتپەيدٸ. تۇرمىس توزدىرماعان. ٶمٸر شارشاتپاعان.
دجۋلييانىڭ جولداسى قاۋلان قۇسايىنحان قىتايدان ورالعان. قانداسىمىز. بٸراق, ەزٸر اقش ازاماتى ەكەن.
ەكەۋٸ وسىدان 6 جىل بۇرىن قازاقستاندا تانىسقان. جارتى جىل بۇرىن شاڭىراق كٶتەرٸپتٸ.
«بٸر جىل بويى قازاق تٸلٸن وقىپ-ٷيرەندٸم. مەڭگەرٸپ الدىم. قازاقستاندا ەمەس, امەريكادا وقىدىم. قازٸر قازاقشامنىڭ جەتٸلە تٷسۋٸنە كٶمەكتەسٸپ جاتقان ەكٸ ۇستازىم بار. بٸرٸ شىمكەنتتە, بٸرٸ شورتاندىدا تۇرادى», – دەيدٸ.
قازاقشاسى بٸزدەگٸ «ق» مەن «ڭ»-عا تٸلٸ كەلمەيتٸن تالاي شەنەۋنٸككە قاراعاندا كٶش ٸلگەرٸ. انىعى, بۇل بٸلگەنٸ دە جەتٸپ تۇر. بٸراق, دجۋليياعا ازدىق ەتكەنگە ۇقسايدى. ۇستاز جالداپتى, سول ٷشٸن. ايتتىق قوي, مەسەلە نيەتتە دەپ...
قاۋلان بولسا قىتايدا تۋعان, قىتاي مەكتەبٸن بٸتٸرگەن.
«ٷيدە دە, تٷزدە دە قازاقشا سٶيلەيمٸن, بٸراق. وتباسىم دا سولاي» دەيدٸ قازٸر اقش-تىڭ كاليفورنييا شتاتىندا تۇراتىن قانداسىمىز.
الىس قۇرلىقتان ات تەرلەتٸپ كەلگەن قاۋلان قىتاي تٸلٸن دە جەتٸك بٸلەدٸ. كٶرمەگە كەلگەن قىتايلىق تۋريستەر الدىمەن قاۋلاننىڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنەدٸ ەكەن. قانداسىمىز ٶز كەزەگٸندە ولارعا قازاقستان, كٶرمە تۋرالى تولىققاندى اقپارات بەرۋگە تىرىسىپ جٷر.
دجۋلييانىڭ قازاقشا ٷيرەنۋٸنە قاۋلاننىڭ ىقپال ەتكەنٸ انىق. بارعان جەرٸن سىيلاعانى بۇل. سىيلاۋدىڭ نە ەكەنٸن سەزبەيتٸندەر, سەزبەي ٶتەتٸندەر دە بار. قازاقستاندى ورىستٸلدٸ ەل دەپ ويلايتىندار دا كٶپ... قاۋلان سولاي ويلايتىنداردىڭ قاتارىندا بولسا, شەتەلدەن العان ەيەلٸ دە ەكسپو-دا ورىسشا سايراپ تۇرار ەدٸ.
ال ورىستٸلدٸ باق دجۋلييانىڭ قازاقشا سٶيلەيتٸنٸن ەلەمەگەن سىڭاي تانىتتى. ارتىق جارناما جاساعىسى كەلمەگەن شىعار. ونسىزدا دا ٶسٸپ كەلە جاتقان قازاقتٸلدٸ سەگمەنتتٸ شەتقاقپايلاعان تٷرٸ دەپ توپشىلادىق.
«ەكسپو بٸزگە قاتتى ۇنادى, جاقسى ەسەر الدىق. كٶرمەنٸڭ مازمۇنى ٶتە اۋقىمدى جەنە ونداعى تانىستىرىلىمدار تاماشا. بۇل قازاقستاندىقتارعا جەنە ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن كەلگەندەرگە, ونىڭ ٸشٸندە ورتالىق ازييا ەلٸنٸڭ ازاماتتارىنا حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ ٸس-شارانى ٶز كٶزٸمەن كٶرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ايىرىقشا شارا. بٸزدٸڭشە, قازاقستان پاۆيلونى ەڭ ەدەمٸسٸ. حالىقارالىق كٶرمە قازاقستاننىڭ جەتٸستٸكتەرٸ مەن تابىستارىن كٶرسەتەدٸ», – دەيدٸ دجۋلييانىڭ ٶزٸ.
قازاقشا سٶيلەگەن ٶزگە ۇلتتىڭ ٶكٸلٸ بٶتەن بولسا دا جاقىن, قازاقشا بٸلمەيتٸن قازاق جاقىن بولسا دا بٶتەن. نەگە ولاي ەكەن?
دۋمان بىقاي
[video width="1280" height="720" mp4="https://dalanews.kz/wp-content/uploads/2017/08/ۆولونتەرى-يز-سشا-نە-حوتيات-پوكيدات-ەحرو-2017.mp4"][/video]
