بايدەن ەكٸمشٸلٸگٸ مەن قازاقستان ٶزارا ساۋدا مەن ينۆەستيتسييانى ىنتالاندىرۋعا ۇمتىلۋ ٷستٸندە. الايدا, "قىرعي قاباق سوعىستان" قالعان ەسكٸ ەرەجە - دجەكسون-ۆەنيك تٷزەتۋٸ, ەكٸ ەل اراسىنداعى ەكونوميكالىق قارىم-قاتىناستى نىعايتۋعا قولبايلاۋ بولىپ تۇر, دەپ جازادى Dalanews.kz.
قازاقستان - ورتا ازيياداعى ساۋدا كەدەرگٸلەرٸن ازايتىپ, باتىستىق ينۆەستيتسييانى مولىنان تارتۋعا باعىتتالعان اقش باستاماسىن قولدايتىن ەلدٸڭ بٸرٸ. الايدا, قازاقستاندىق شەنەۋنٸكتەر اقش-پەن ساۋدانى دجەكسون-ۆەنيك تٷزەتۋٸنٸڭ كەسٸرٸنەن تولىققاندى دامىتا الماي وتىرعانىن جيٸ ايتىپ جٷر.
بۇل زاڭ ٶتكەن دەۋٸردە, ورتالىق ەۋروپا مەن ەۋرازيياداعى بۇرىنعى كوممۋنيستٸك مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناستى رەتتەپ, اقش-قا قوسىمشا ىقپال ەتۋ تەتٸگٸن ۇسىنۋ ٷشٸن قابىلدانعان. ساۋدا قاتىناستارى وسى ەلدەردەگٸ ەركٸن قوزعالىس پەن ەميگراتسيياعا رۇقسات بەرۋ شارتتارىنا نەگٸزدەلگەن ەدٸ. بەلگٸلٸ بٸر ەلدٸ بۇل تٸزٸمنەن تٷبەگەيلٸ شىعارۋ ٷشٸن كونگرەسس ارنايى زاڭ قابىلداۋى قاجەت.
قىزىل يمپەرييا قۇلاعان سوڭ كونگرەسس بۇرىنعى كوممۋنيستٸك مەملەكەتتەردٸ دجەكسون-ۆەنيك تٷزەتۋٸنەن بوساتىپ, ولارعا تۇراقتى ساۋدا سەرٸكتەستەرٸ مەرتەبەسٸن (PNTR) بەردٸ.
الايدا, بۇرىنعى كسرو قۇرامىندا بولعان بەس ەل – ەزٸربايجان, قازاقستان, تەجٸكستان, تٷرٸكمەنستان جەنە ٶزبەكستان ەلٸگە دەيٸن دجەكسون-ۆەنيك تٷزەتۋٸنٸڭ "تۇتقىنىندا" قالىپ وتىر جەنە جىل سايىن وسى تٷزەتۋدەن بوساتۋ ٷشٸن ارنايى شولۋدان ٶتۋٸ قاجەت.
قازٸرگٸ تاڭدا بۇل شەكتەۋلەر تەك تٶرت ەلگە قولدانىلادى: بەلارۋس, كۋبا, سولتٷستٸك كورەيا جەنە رەسەي.
قازاقستاننىڭ جىل سايىنعى سەرتيفيكاتتاۋ رەسٸمٸنە كٶڭٸلٸ تولماعان سوڭ بٸزدٸڭ ەلدٸڭ ديپلوماتتارى تۇراقتى ساۋدا مەرتەبەسٸن الۋ ٷشٸن ۆاشينگتونمەن قىزۋ جۇمىس ٸستەۋدە.
"دجەكسون-ۆەنيك تٷزەتۋٸ قازاقستاننىڭ كونگرەسس دەڭگەيٸندەگٸ باستى مەسەلەسٸنٸڭ بٸرٸ", – دەلٸنگەن كونگرەستٸڭ زەرتتەۋ قىزمەتٸ (CRS) تامىز ايىندا جارييالاعان بايانداماسىندا.
"بايدەن ەكٸمشٸلٸگٸ قازاقستان ٷشٸن دجەكسون-ۆەنيك تٷزەتۋٸن جويۋدى قولدايدى, ٶيتكەنٸ بۇل اقش-تىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىققا ادالدىعىن بٸلدٸرەدٸ جەنە وسى ارقىلى امەريكا قۇراما شتاتتارى قازاقستاننىڭ رەسەي مەن قىتايدان الىستاۋىنا مٷددەلٸ".
"بۇل مەسەلەنٸڭ قازاقستان ٷكٸمەتٸ ٷشٸن ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, تٷزەتۋدٸڭ كٷشٸن جويۋ ەكٸجاقتى قارىم-قاتىناسقا وڭ ىقپالىن تيگٸزەدٸ", – دەلٸنگەن CRS بايانداماسىندا.
وسى جازدا ۆاشينگتوندا ٶتكەن ينۆەستفورۋمدا اقش-تاعى ەلشٸمٸز ەرجان اشىقباەۆ قازاقستاندى دجەكسون-ۆەنيك تٸزٸمٸنەن الىپ تاستاۋ "ەلٸمٸزدٸڭ باتىسقا بەت بۇرۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزەتٸن قادام" دەپ سيپاتتاعان بولاتىن.
دەگەنمەن, كونگرەسس مٷشەلەرٸ ەلٸ كٷنگە دەيٸن بۇل مەسەلەگە ەنجار قاراۋدا. الدىڭعى جىلدارى ۇسىنىلعان كٶپتەگەن زاڭ جوبالارى كوميتەت دەڭگەيٸنەن اسا الماي قويدى. بيىلعى كونگرەسستە قارالىپ جاتقان HR 3611 زاڭ جوباسى دا دەل سول تاعدىردى قايتالاۋى مٷمكٸن. دەگەنمەن ونى 43 كونگرەسسمەن, ونىڭ ٸشٸندە رەسپۋبليكالىقتار مەن دەموكراتتار قولداپ وتىر.
ۆاشينگتونداعى حالىقارالىق سالىق جەنە ينۆەستيتسييا ورتالىعىنىڭ پرەزيدەنتٸ دەنيەل ۆيتتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستانعا تۇراقتى ساۋدا مەرتەبەسٸن بەرمەۋ اقش-تىڭ ورتا ازيياداعى ستراتەگييالىق مٷددەسٸنە قايشى.
"اقش ٷكٸمەتٸنٸڭ قازاقستانداعى ينۆەستكليماتتى جاقسارتۋ ٷشٸن جاساي الاتىن ەڭ ماڭىزدى قادامى ەبدەن ەسكٸرگەن دجەكسون-ۆەنيك تٷزەتپەسٸ سەكٸلدٸ شەكتەۋدٸ الىپ تاستاۋ", – دەدٸ ۆيتت شٸلدە ايىندا ايماقتىق ساۋدانى دامىتۋ جٶنٸندەگٸ دٶڭگەلەك ٷستەلدە.