Baiden ákimshiligi men Qazaqstan ózara saýda men investitsiiany yntalandyrýǵa umtylý ústinde. Alaida, "qyrǵi qabaq soǵystan" qalǵan eski ereje - Djekson-Venik túzetýi, eki el arasyndaǵy ekonomikalyq qarym-qatynasty nyǵaitýǵa qolbailaý bolyp tur, dep jazady Dalanews.kz.
Qazaqstan - Orta Aziiadaǵy saýda kedergilerin azaityp, batystyq investitsiiany molynan tartýǵa baǵyttalǵan AQSh bastamasyn qoldaityn eldiń biri. Alaida, qazaqstandyq sheneýnikter AQSh-pen saýdany Djekson-Venik túzetýiniń kesirinen tolyqqandy damyta almai otyrǵanyn jii aityp júr.
Bul zań ótken dáýirde, Ortalyq Eýropa men Eýraziiadaǵy burynǵy kommýnistik memlekettermen qarym-qatynasty rettep, AQSh-qa qosymsha yqpal etý tetigin usyný úshin qabyldanǵan. Saýda qatynastary osy elderdegi erkin qozǵalys pen emigratsiiaǵa ruqsat berý sharttaryna negizdelgen edi. Belgili bir eldi bul tizimnen túbegeili shyǵarý úshin Kongress arnaiy zań qabyldaýy qajet.
Qyzyl imperiia qulaǵan soń Kongress burynǵy kommýnistik memleketterdi Djekson-Venik túzetýinen bosatyp, olarǵa turaqty saýda seriktesteri mártebesin (PNTR) berdi.
Alaida, burynǵy KSRO quramynda bolǵan bes el – Ázirbaijan, Qazaqstan, Tájikstan, Túrikmenstan jáne Ózbekstan álige deiin Djekson-Venik túzetýiniń "tutqynynda" qalyp otyr jáne jyl saiyn osy túzetýden bosatý úshin arnaiy sholýdan ótýi qajet.
Qazirgi tańda bul shekteýler tek tórt elge qoldanylady: Belarýs, Kýba, Soltústik Koreia jáne Resei.
Qazaqstannyń jyl saiynǵy sertifikattaý rásimine kóńili tolmaǵan soń bizdiń eldiń diplomattary turaqty saýda mártebesin alý úshin Vashingtonmen qyzý jumys isteýde.
"Djekson-Venik túzetýi Qazaqstannyń Kongress deńgeiindegi basty máselesiniń biri", – delingen Kongrestiń zertteý qyzmeti (CRS) tamyz aiynda jariialaǵan baiandamasynda.
"Baiden ákimshiligi Qazaqstan úshin Djekson-Venik túzetýin joiýdy qoldaidy, óitkeni bul AQSh-tyń ekonomikalyq yntymaqtastyqqa adaldyǵyn bildiredi jáne osy arqyly Amerika Qurama Shtattary Qazaqstannyń Resei men Qytaidan alystaýyna múddeli".
"Bul máseleniń Qazaqstan úkimeti úshin mańyzdylyǵyn eskere otyryp, túzetýdiń kúshin joiý ekijaqty qarym-qatynasqa oń yqpalyn tigizedi", – delingen CRS baiandamasynda.
Osy jazda Vashingtonda ótken investforýmda AQSh-taǵy elshimiz Erjan Ashyqbaev Qazaqstandy Djekson-Venik tiziminen alyp tastaý "elimizdiń Batysqa bet burýyna septigin tigizetin qadam" dep sipattaǵan bolatyn.
Degenmen, Kongress músheleri áli kúnge deiin bul máselege enjar qaraýda. Aldyńǵy jyldary usynylǵan kóptegen zań jobalary komitet deńgeiinen asa almai qoidy. Biylǵy Kongresste qaralyp jatqan HR 3611 zań jobasy da dál sol taǵdyrdy qaitalaýy múmkin. Degenmen ony 43 kongressmen, onyń ishinde respýblikalyqtar men demokrattar qoldap otyr.
Vashingtondaǵy Halyqaralyq salyq jáne investitsiia ortalyǵynyń prezidenti Deniel Vitttiń pikirinshe, Qazaqstanǵa turaqty saýda mártebesin bermeý AQSh-tyń Orta Aziiadaǵy strategiialyq múddesine qaishy.
"AQSh úkimetiniń Qazaqstandaǵy investklimatty jaqsartý úshin jasai alatyn eń mańyzdy qadamy ábden eskirgen Djekson-Venik túzetpesi sekildi shekteýdi alyp tastaý", – dedi Vitt shilde aiynda aimaqtyq saýdany damytý jónindegi dóńgelek ústelde.
